<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0" xmlns:itunes="http://www.itunes.com/dtds/podcast-1.0.dtd" xmlns:googleplay="http://www.google.com/schemas/play-podcasts/1.0"><channel><title><![CDATA[Mariusz on Substack]]></title><description><![CDATA[How to avoid a boot stamping on a your face - for ever]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com</link><image><url>https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!oqGR!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fmariuszjagora.substack.com%2Fimg%2Fsubstack.png</url><title>Mariusz on Substack</title><link>https://mariuszjagora.substack.com</link></image><generator>Substack</generator><lastBuildDate>Fri, 08 May 2026 08:30:19 GMT</lastBuildDate><atom:link href="https://mariuszjagora.substack.com/feed" rel="self" type="application/rss+xml"/><copyright><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></copyright><language><![CDATA[en]]></language><webMaster><![CDATA[mariuszjagora@substack.com]]></webMaster><itunes:owner><itunes:email><![CDATA[mariuszjagora@substack.com]]></itunes:email><itunes:name><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></itunes:name></itunes:owner><itunes:author><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></itunes:author><googleplay:owner><![CDATA[mariuszjagora@substack.com]]></googleplay:owner><googleplay:email><![CDATA[mariuszjagora@substack.com]]></googleplay:email><googleplay:author><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></googleplay:author><itunes:block><![CDATA[Yes]]></itunes:block><item><title><![CDATA[Psychodeliki]]></title><description><![CDATA[LSD mo&#380;e ratowa&#263; &#380;ycie.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/psychodeliki</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/psychodeliki</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Tue, 21 Apr 2026 15:23:30 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg" width="1063" height="748" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:748,&quot;width&quot;:1063,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pH7J!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F53c1f64a-6900-4537-be96-35b0e2342932_1063x748.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>18 kwietnia 2026. prezydent Trump podpisa&#322; dekret wykonawczy, kt&#243;ry dramatycznie przyspiesza badania i dost&#281;p do terapii psychedelicznych dla milion&#243;w Amerykan&#243;w (w tym wielu weteran&#243;w) cierpi&#261;cych na depresj&#281;, zesp&#243;&#322; stresu pourazowego (PTSD), l&#281;ki i uzale&#380;nienia.</p><p>Ca&#322;y proces zosta&#322; uruchomiony przez Joe Rogana, kt&#243;ry wys&#322;a&#322; kilka wiadomo&#347;ci tekstowych do Trumpa - to niespotykany przypadek, gdy podcaster wp&#322;yn&#261;&#322; na decyzj&#281; prezydenta USA w sprawie lek&#243;w. Rogan od lat informuje o terapeutycznej roli psychedelik&#243;w: go&#347;ci&#322; ekspert&#243;w, weteran&#243;w, naukowc&#243;w (m.in. Ricka Doblin z MAPS, Andrew Hubermana, CEO Americans for Ibogaine). Cz&#281;sto podkre&#347;la&#322;, &#380;e tradycyjne leki zalecane przez Departament Spraw Weteran&#243;w (antydepresanty SSRI jak Zoloft czy Paxil) nie dzia&#322;aj&#261;, a psychedeliki mog&#261; uratowa&#263; dziesi&#261;tki tysi&#281;cy weteran&#243;w przed samob&#243;jstwami.</p><p>Rogan nie ujawni&#322; pe&#322;nej tre&#347;ci swojej wiadomo&#347;ci, ale w trakcie ceremonii w Bia&#322;ym Domu powiedzia&#322;: <em>&#8222;Przes&#322;a&#322;em prezydentowi Trumpowi pewne informacje. Po za&#380;yciu jednej dawki ibogainy ponad 80% os&#243;b uwalnia si&#281; od uzale&#380;nienia&#8230; Po za&#380;yciu dw&#243;ch dawek odsetek ten wynosi ponad 90%. Przes&#322;a&#322;em mu te informacje.&#8221;</em> Chodzi&#322;o o dane i statystyki na temat ibogainy &#8211; afryka&#324;skiego psychedeliku, kt&#243;ry wed&#322;ug bada&#324; i relacji weteran&#243;w w 80&#8211;90% przypadk&#243;w pomaga, zaledwie w jednej lub dw&#243;ch dawkach, wyleczy&#263; uzale&#380;nienie opioidowe, alkoholowe i PTSD. Rogan poda&#322; Trumpowi wyniki bada&#324; i historie weteran&#243;w, kt&#243;re wcze&#347;niej omawia&#322; w swoim podca&#347;cie (m.in. z Bryanem Hubbardem i by&#322;ym gubernatorem Teksasu Rickiem Perrym). Odpowied&#378; Trumpa (dos&#322;owny cytat, kt&#243;ry Rogan powt&#243;rzy&#322; kilkukrotnie, dodaj&#261;c <em>&#8222;Dos&#322;ownie tak szybko to posz&#322;o&#8221;</em>): <em>&#8222;Brzmi &#347;wietnie. Chcesz uzyska&#263; zgod&#281; FDA? Zr&#243;bmy to.&#8221;</em> Ca&#322;y proces od SMS-a do podpisania dekretu trwa&#322; tydzie&#324;. Trump o&#347;wiadczy&#322;: <em>&#8222;Te eksperymentalne leki wykaza&#322;y potencja&#322;, kt&#243;ry mo&#380;e zmieni&#263; &#380;ycie os&#243;b cierpi&#261;cych na powa&#380;ne choroby psychiczne i depresj&#281;, w tym weteran&#243;w&#8221;</em>, i obieca&#322;, &#380;e administracja przeznacza dodatkowe 50 milion&#243;w dolar&#243;w na badania ibogainy i innych psychedelik&#243;w. Zgodnie z danymi posiadanymi przez Departament Spraw Weteran&#243;w &#347;rednio 17&#8211;18 weteran&#243;w pope&#322;nia samob&#243;jstwo ka&#380;dego dnia - ponad 6000 samob&#243;jstw rocznie! Od 11 wrze&#347;nia 2001 roku wi&#281;cej weteran&#243;w zmar&#322;o z powodu samob&#243;jstwa ni&#380; zgin&#281;&#322;o w walce (ok. 21 razy wi&#281;cej).</p><p>Inicjatywa spotka&#322;a si&#281; z natychmiastow&#261; reakcj&#261; Roberta F. Kennedy Jr. (RFK Jr.), obecnego Sekretarza Zdrowia USA. Jeszcze przed obj&#281;ciem stanowiska Kennedy krytykowa&#322; FDA za &#8222;agresywne t&#322;umienie&#8221; psychedelik&#243;w i obiecywa&#322; przyspieszenie bada&#324; nad alternatywnymi terapiami zdrowia psychicznego. W kampanii 2024 RFK Jr. otwarcie m&#243;wi&#322;, &#380;e jego syn i znajomi leczyli traum&#281; i depresj&#281; psychedelikami, i obiecywa&#322; &#8222;przewr&#243;ci&#263; ka&#380;dy kamie&#324;&#8221;, &#380;eby u&#322;atwi&#263; dost&#281;p do tych terapii. Po obj&#281;ciu HHS kontynuowa&#322; t&#281; lini&#281; &#8211; prezydencki dekret jest realizacj&#261; jego agendy &#8222;realnej reformy zdrowia psychicznego&#8221;.</p><p><strong>Co to s&#261; psychodeliki?</strong> Nazwa pochodzi od greckich s&#322;&#243;w psyche (dusza/umys&#322;) i delos (ujawni&#263;), co dos&#322;ownie oznacza &#8222;objawiaj&#261;cy umys&#322;&#8221;. Dzieli si&#281; je na trzy g&#322;&#243;wne grupy: tryptaminy (np. psylocybina, DMT, ayahuasca), fenyloetyloaminy (np. meskalina) oraz lizergamidy (np. LSD). Substancje psychodeliczne to grupa psychoaktywnych zwi&#261;zk&#243;w chemicznych (naturalnych, syntetycznych lub ro&#347;linnych), kt&#243;re trwa&#322;e zmiany w percepcji, &#347;wiadomo&#347;ci, sposobie my&#347;lenia oraz odczuwaniu emocji. Wp&#322;yw psychodelik&#243;w na &#347;wiadomo&#347;&#263; trwa od kilku do kilkunastu godzin (np. psylocybina 4-6h, LSD 8-12h), podczas kt&#243;rej wyst&#281;puj&#261; intensywne zmiany percepcji, takie jak halucynacje, synestezja czy obni&#380;one granice &#8222;ja&#8221;. Zmiany te ust&#281;puj&#261;, gdy substancja jest metabolizowana. Ale cho&#263; bezpo&#347;rednie efekty s&#261; kr&#243;tkotrwa&#322;e, to <strong>subiektywne do&#347;wiadczenie</strong> mo&#380;e prowadzi&#263; do d&#322;ugotrwa&#322;ych korzy&#347;ci psychologicznych. Badania pokazuj&#261;, &#380;e pojedyncza sesja mo&#380;e spowodowa&#263; trwa&#322;e zmniejszenie objaw&#243;w depresji i l&#281;ku (utrzymuj&#261;ce si&#281; przez miesi&#261;ce), zwi&#281;kszenie otwarto&#347;ci na do&#347;wiadczenia i duchowo&#347;ci oraz popraw&#281; jako&#347;ci &#380;ycia i samopoczucia. Oczywi&#347;cie istnieje ryzyko d&#322;ugotrwa&#322;ych skutk&#243;w ubocznych: w rzadkich przypadkach mo&#380;e wyst&#261;pi&#263; Zesp&#243;&#322; Utrwalonego Postrzegania Halucynogen&#243;w (HPPD<strong>)</strong>, charakteryzuj&#261;cy si&#281; nawracaj&#261;cymi &#8222;flashbackami&#8221; w postaci zmian w percepcji (np. widzenie &#347;wiate&#322;, ruchu powietrza) r&#243;wnie&#380; po ustaniu dzia&#322;ania substancji.</p><p>W przeciwie&#324;stwie do wielu innych narkotyk&#243;w, klasyczne psychodeliki <strong>nie powoduj&#261; fizjologicznego uzale&#380;nienia</strong> i c<strong>harakteryzuj&#261; si&#281; jednym z najni&#380;szych wska&#378;nik&#243;w toksyczno&#347;ci w&#347;r&#243;d substancji psychoaktywnych,</strong> cho&#263; mog&#261; wywo&#322;ywa&#263; intensywne, czasem trudne do&#347;wiadczenia psychiczne.</p><p>Co na to nauka? Badania trwaj&#261;. Na przyk&#322;ad odkryto, &#380;e psylocybina, naturalny zwi&#261;zek psychoaktywny wyst&#281;puj&#261;cy w niekt&#243;rych grzybach (tzw. &#8222;magic mushrooms&#8221;), w organizmie szybko przekszta&#322;ca si&#281; w psylocyn&#281; &#8211; silnego agonist&#281; receptor&#243;w serotoninowych (g&#322;&#243;wnie 5-HT2A). Psylocybina znacz&#261;co os&#322;abia aktywno&#347;&#263; Default Mode Network (DMN), co prowadzi do &#8222;rozpuszczenia ego&#8221; i wyciszenia wewn&#281;trznych ruminacji - uporczywych, powtarzaj&#261;cych si&#281; my&#347;li, kt&#243;re kr&#261;&#380;&#261; w g&#322;owie w formie &#8222;b&#322;&#281;dnego ko&#322;a&#8221;, koncentruj&#261;ce si&#281; na negatywnych emocjach, problemach, b&#322;&#281;dach z przesz&#322;o&#347;ci lub obawach o przysz&#322;o&#347;&#263; &#8211; tak charakterystycznych dla depresji, zaburze&#324; l&#281;kowych i PTSD, gdzie wzmacniaj&#261; negatywne schematy my&#347;lenia.</p><p>Meta-analiza z 29 grudnia 2025 roku, opublikowana w Journal of Clinical Medicine &#8222;Skuteczno&#347;&#263; i bezpiecze&#324;stwo stosowania substancji psychodelicznych w leczeniu zaburze&#324; psychicznych: przegl&#261;d zbiorczy metaanaliz randomizowanych bada&#324; kontrolowanych&#8221; (g&#322;&#243;wnym autorem by&#322;a dr n. med. Monika Dominiak z Zak&#322;adu Farmakologii w Instytucie Psychiatrii i Neurologii<strong> </strong>w Warszawie ) pokaza&#322;a, &#380;e &#8222;psilocybina wykaza&#322;a znaczn&#261; si&#322;&#281; dzia&#322;ania w leczeniu powa&#380;nej depresji (wska&#378;nik g wed&#322;ug Hedgesa &#8776; 1,05), a istniej&#261; pewne dowody na utrzymywanie si&#281; korzy&#347;ci nawet przez sze&#347;&#263; miesi&#281;cy.&#8221; Wska&#378;nik g Hedgesa to &#8222;standaryzowana r&#243;&#380;nica &#347;rednich&#8221;, m&#243;wi, o ile standardowych odchyle&#324; grupa leczona psylocybin&#261; jest lepsza od grupy kontrolnej. Hedges&#8217; g &#8776; 1,05 pokazuje ogromny efekt - pacjent po terapii psylocybinowej jest o 1,05 odchylenia standardowego mniej depresyjny ni&#380; pacjent, kt&#243;ry nie dosta&#322; psylocybiny - w praktyce oznacza to, &#380;e na skalach depresji (np. MADRS lub HAM-D) r&#243;&#380;nica jest por&#243;wnywalna z przej&#347;ciem z &#8222;ci&#281;&#380;kiej depresji&#8221; do &#8222;braku lub bardzo &#322;agodnych objaw&#243;w&#8221; (klasyczne antydepresanty SSRI, np. sertralina, escitalopram daj&#261; ma&#322;y efekt, na poziomie ok. 0,3&#8211;0,4). 1,05 to jeden z najsilniejszych efekt&#243;w kiedykolwiek zmierzonych w badaniach nad depresj&#261; lekooporn&#261;</p><p>W badaniach nad terapi&#261; psylocybin&#261; w leczeniu depresji opublikowanych przez Johns Hopkins University, 58% pacjent&#243;w osi&#261;gn&#281;&#322;o remisj&#281; po 12 miesi&#261;cach od leczenia. Kluczowe ustalenia z kontekstu badawczego to wzrost skuteczno&#347;ci w czasie: wynik remisji po roku (58%) by&#322; nieco gorszy ni&#380; w pi&#281;cioletnim badaniu uzupe&#322;niaj&#261;cym, gdzie odnotowano 67% remisji, co sugeruje pog&#322;&#281;bianie si&#281; pozytywnych efekt&#243;w terapii na przestrzeni lat.</p><p>W pilota&#380;owym badanie u weteran&#243;w z ci&#281;&#380;k&#261; depresj&#261; oporn&#261; na leczenie (cz&#281;sto z PTSD) - &#8222;Jednorazowa dawka psilocybiny dla ameryka&#324;skich weteran&#243;w wojskowych cierpi&#261;cych na ci&#281;&#380;k&#261; depresj&#281; oporn&#261; na leczenie&#8221; - jedna sesja z psylocybin&#261; da&#322;a efekt lepszy ni&#380; wielomiesi&#281;czne leczenie klasycznymi lekami. Ju&#380; po 3 tygodniach ponad po&#322;owa weteran&#243;w mia&#322;a albo bardzo du&#380;&#261; popraw&#281;, albo prawie ca&#322;kowite ust&#261;pienie depresji. Po 12 tygodniach (czyli 3 miesi&#261;ce p&#243;&#378;niej) efekt by&#322; nadal widoczny u prawie po&#322;owy &#8211; bez &#380;adnych dodatkowych dawek psylocybiny. PTSD (kt&#243;re cz&#281;sto towarzyszy&#322;o depresji) nie pogorszy&#322;o wynik&#243;w - weterani z PTSD poprawili si&#281; podobnie jak ci bez PTSD. Psychodeliki stosowane pod kontrol&#261; lekarza maj&#261; tak&#380;e bbiecuj&#261;ce wyniki w leczeniu uzale&#380;nieniu od alkoholu, tytoniu i opioid&#243;w (co pokazuj&#261; trwaj&#261;ce badania Johns Hopkins i inne).</p><p>Polska w ostatnich 2&#8211;3 latach sta&#322;a si&#281; jednym z najdynamiczniej rozwijaj&#261;cych si&#281; o&#347;rodk&#243;w bada&#324; psychodelicznych w Europie &#346;rodkowo-Wschodniej. Cho&#263; jeszcze w 2022 roku dzia&#322;alno&#347;&#263; w tej dziedzinie by&#322;a ograniczona, od tamtej pory obserwujemy intensywny rozw&#243;j na wielu p&#322;aszczyznach. Od 2023 roku prowadzone s&#261; komercyjne badania kliniczne nad psychodelikami, realizowane na zlecenie zagranicznych firm farmaceutycznych. Dotychczas wzi&#281;&#322;o w nich udzia&#322; oko&#322;o stu os&#243;b. Jednym z pionierskich o&#347;rodk&#243;w jest Centrum Bada&#324; Klinicznych PI-House, kt&#243;re posiada 14-letnie do&#347;wiadczenie w badaniach psychiatrycznych i nale&#380;y do pierwszych w Polsce, kt&#243;re rozpocz&#281;&#322;y badania z wykorzystaniem psychodelik&#243;w. Od 2024 roku Agencja Bada&#324; Medycznych finansuje pierwsze du&#380;e, publiczne badanie kliniczne dotycz&#261;ce leczenia depresji za pomoc&#261; psylocybiny w po&#322;&#261;czeniu z lekami SSRI. Projekt ma obj&#261;&#263; &#322;&#261;cznie oko&#322;o 250 os&#243;b. Dodatkowo, Narodowe Centrum Nauki (NCN) przyzna&#322;o liczne granty na badania nad psychodelikami w dziedzinach takich jak neurobiologia, farmakologia czy antropologia. Przyk&#322;adem jest projekt zespo&#322;u prof. Krystyny Go&#322;embiewskiej z Instytutu Farmakologii PAN w Krakowie, kt&#243;ry otrzyma&#322; ponad 2 miliony z&#322;otych na badania medyczne zastosowania psylocybiny. Obserwuje si&#281; rosn&#261;ce zainteresowanie szkoleniami terapeutycznymi z zakresu terapii psychodelicznych. Organizowane s&#261; m.in. mi&#281;dzynarodowe szkolenia w ramach inicjatyw takich jak MAPS (Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies), kt&#243;re przygotowuj&#261; terapeut&#243;w do pracy z pacjentami w kontek&#347;cie terapii wspomaganej np. MDMA. To kluczowy krok w kierunku potencjalnej przysz&#322;ej legalizacji takich terapii. W 2019 roku powo&#322;ano Polskie Towarzystwo Psychodeliczne (PTP), kt&#243;re zrzesza naukowc&#243;w, lekarzy, prawnik&#243;w i psycholog&#243;w. Organizacja dzia&#322;a na rzecz legalizacji medycznego u&#380;ycia psychodelik&#243;w i dekryminalizacji ich posiadania. W 2023 roku powsta&#322;o r&#243;wnie&#380; Polskie Towarzystwo Integracji Do&#347;wiadcze&#324; Psychodelicznych (PTIP), a w 2024 roku ruszy&#322;a Izba Naukowo-Biznesowa Substancji Psychodelicznych (INBSP). Coraz wi&#281;cej polskich badaczy publikuje artyku&#322;y w presti&#380;owych czasopismach naukowych, a w Polsce organizowane s&#261; konferencje takie jak &#8222;Nauka Psychodeliczna&#8221; czy &#8222;Terapia i integracja psychodeliczna&#8221;.</p><p>Czy dekret Trumpa przyspieszy te badania w Polsce?</p><p></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12786876/">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12786876/</a></p><p><a href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39343309/">https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39343309/</a></p><p><a href="https://ir.compasspathways.com/News--Events-/news/news-details/2026/Compass-Pathways-Successfully-Achieves-Primary-Endpoint-in-Second-Phase-3-Trial-Evaluating-COMP360-Psilocybin-for-Treatment-Resistant-Depression/default.aspx">https://ir.compasspathways.com/News--Events-/news/news-details/2026/Compass-Pathways-Successfully-Achieves-Primary-Endpoint-in-Second-Phase-3-Trial-Evaluating-COMP360-Psilocybin-for-Treatment-Resistant-Depression/default.aspx</a></p><p><a href="https://www.rynekzdrowia.pl/Psychiatria/Bedzie-pierwsze-w-Polsce-badanie-psylocybiny-w-leczeniu-depresji-Psychiatrzy-czekaja-na-16-mln-zl-potem-ruszy-rekrutacja,265327,16.html">https://www.rynekzdrowia.pl/Psychiatria/Bedzie-pierwsze-w-Polsce-badanie-psylocybiny-w-leczeniu-depresji-Psychiatrzy-czekaja-na-16-mln-zl-potem-ruszy-rekrutacja,265327,16.html</a></p><p><a href="https://psychodeliki.org/">https://psychodeliki.org/</a></p><p><a href="https://www.siu.praesterno.pl/artykul/880">https://www.siu.praesterno.pl/artykul/880</a></p><p><a href="https://badaniakliniczne.pentahospitals.pl/badania/substancje-psychodeliczne/">https://badaniakliniczne.pentahospitals.pl/badania/substancje-psychodeliczne/</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Wobec]]></title><description><![CDATA[Cz&#322;onek polskiego rz&#261;du w randze wiceministra twierdzi, &#380;e "wobec" nie oznacza "w obecno&#347;ci".]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/wobec</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/wobec</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Fri, 10 Apr 2026 11:48:41 GMT</pubDate><enclosure url="https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3992f131-3fd0-4675-b6f1-29149219c5d2_1207x887.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="native-video-embed" data-component-name="VideoPlaceholder" data-attrs="{&quot;mediaUploadId&quot;:&quot;581e2460-5cae-46fb-b3ff-0021ad08dd74&quot;,&quot;duration&quot;:null}"></div><p>Maria Ejchart, wiceminister sprawiedliwo&#347;ci stwierdzi&#322;a w Radio ZET, odnosz&#261;c si&#281; do &#347;lubowania kandydat&#243;w na s&#281;dzi&#243;w TK, &#380;e <em>&#8222;prawo nie okre&#347;la sposobu, w jaki powinno zosta&#263; to &#347;lubowanie z&#322;o&#380;one. Ustawa m&#243;wi tylko o tym, &#380;e "wobec", a wobec nie oznacza w obecno&#347;ci.&#8221;</em> Pani mister twierdzi r&#243;wnie&#380;, &#380;e &#347;lubowanie s&#281;dziego TK to <em>&#8222;czynno&#347;&#263; symboliczna&#8221;,</em> kt&#243;ra by&#322;a <em>"pr&#243;b&#261; znalezienia nowej formy zwyczaju zgodnej z prawem"</em>, jest to <em>&#8222;jednostronne o&#347;wiadczenie woli&#8221;,</em> wystarczy wi&#281;c forma pisemna lub notarialna skierowana do Kancelarii Prezydenta, ktory ma rol&#281; pasywn&#261;, poza tym <em>&#8222;Trybuna&#322; nie jest ju&#380; trybuna&#322;em&#8221;.</em><br><br>Art. 4 ust. 1 Ustawy o statusie s&#281;dzi&#243;w Trybuna&#322;u Konstytucyjnego brzmi: &#8222;Osoba wybrana na stanowisko s&#281;dziego Trybuna&#322;u sk&#322;ada wobec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej &#347;lubowanie nast&#281;puj&#261;cej tre&#347;ci: [<em>i tu tre&#347;&#263; roty</em>]. Ust. 2 mowi, &#380;e &#8222;Odmowa z&#322;o&#380;enia &#347;lubowania jest r&#243;wnoznaczna ze zrzeczeniem si&#281; stanowiska s&#281;dziego Trybuna&#322;u.&#8221; Art. 5: stosunek s&#322;u&#380;bowy nawi&#261;zuje si&#281; po z&#322;o&#380;eniu &#347;lubowania. Prawo nie precyzuje ceremonii, ale u&#380;ywa sformu&#322;owania &#8222;sk&#322;ada wobec Prezydenta RP&#8221; &#8211; standardowego w prawie polskim dla akt&#243;w o charakterze publicznoprawnym.<br><br>To co Pani Minister uprawia to sofizmat, rozumowanie, kt&#243;re jest formalnie b&#322;&#281;dne, ale sprawia wra&#380;enie logicznie poprawnego. Podejmuje &#347;wiadom&#261; pr&#243;b&#281; przemycenia fa&#322;szu pod mask&#261; prawdy, wykorzystuj&#261;c wieloznaczno&#347;&#263; s&#322;&#243;w, luki w logice i emocjonalne manipulacje. Czy &#8222;wobec&#8221; oznacza czy nie oznacza &#8222;w obecno&#347;ci&#8221;?</p><p><strong>I. Definicja i polisemantyczno&#347;&#263; przyimka &#8222;wobec&#8221; </strong></p><p><br>Przyimek &#8222;wobec&#8221; jest jednostk&#261; polisemantyczn&#261;, kt&#243;rej znaczenie jest &#347;ci&#347;le determinowane przez reakcj&#281; przyimkow&#261; i kontekst zdarzeniowy. Zgodnie ze S&#322;ownikiem j&#281;zyka polskiego PWN wyr&#243;&#380;niamy cztery podstawowe znaczenia: <br><br><strong>1. Znaczenie relacyjno-abstrakcyjne </strong>(najcz&#281;stsze we wsp&#243;&#322;czesnej polszczy&#378;nie - &#8222;w stosunku do kogo&#347;&#8221;, &#8222;wzgl&#281;dem czego&#347;&#8221;): przy&#322;&#261;cza nazw&#281; osoby, instytucji      lub organizacji, do kt&#243;rej odnosi si&#281; charakteryzowana postawa, czynno&#347;&#263; lub relacja, nie wymaga fizycznej blisko&#347;ci (np. <em>wobec handlarzy narkotyk&#243;w stosowano surowe kary</em>; <em>zobowi&#261;zania wobec pa&#324;stwa</em>; <em>postawa wobec trudno&#347;ci</em>).  <br><br><strong>2. Znaczenie przyczynowo-okoliczno&#347;ciowe: </strong>wprowadza okoliczno&#347;&#263; (zwykle niekorzystn&#261;), kt&#243;ra poci&#261;ga za sob&#261; konsekwencje (np. <em>wobec zagro&#380;enia lawinowego zrezygnowali ze wspinaczki</em>).<br><br><strong>3. Znaczenie komparatywne:</strong> wprowadza podstaw&#281; por&#243;wnania (np. <em>wysi&#322;ek by&#322; niewielki wobec oczekiwanych rezultat&#243;w</em>).<br><br><strong>4. Znaczenie przestrzenno-sytuacyjne (obecno&#347;ciowe)</strong> - <em>&#8222;w obecno&#347;ci kogo&#347;&#8221;, &#8222;przed kim&#347;&#8221;, &#8222;w obliczu kogo&#347;&#8221;</em>: wymaga ono wsp&#243;lnoty czasu i miejsca (koincydencji chronotopijnej), wraz z nazw&#261; osoby komunikuje o jej obecno&#347;ci w czasie danego zdarzenia (np. przeprosi&#322;a nauczyciela wobec ca&#322;ej klasy).</p><p>B&#322;&#281;dem krytycznym jest za&#322;o&#380;enie, &#380;e te znaczenia s&#261; wymienne w ka&#380;dym kontek&#347;cie. O ich wyborze decyduje predykat (czasownik), kt&#243;ry narzuca interpretacj&#281;. B&#322;&#281;dem jest ekwiwokacja - uto&#380;samianie znaczenia relacyjnego z obecno&#347;ciowym. <br><br>Zasady zastosowania wynikaj&#261; z semantyki historycznej i wsp&#243;&#322;czesnej normy wzorcowej:  <br><br>- wyb&#243;r znaczenia jest determinowany przede wszystkim predykatem (czasownikiem lub konstrukcj&#261;      werbaln&#261;) oraz kontekstem zdarzeniowym (chronotopijnym i gatunkowym). Nie ma tu dowolno&#347;ci, kontekst ceremonialny, performatywny lub prawno-ustrojowy aktywuje znaczenie nr 4 (obecno&#347;ciowe), podczas gdy kontekst abstrakcyjny, systemowy lub oceniaj&#261;cy aktywuje znaczenie nr 1 (relacyjne)<br><br>- etymologia potwierdza pierwotny charakter obecno&#347;ciowy: &#8222;wobec&#8221; wywodzi si&#281; z konstrukcji <em>w obce / w obliczu</em> (pras&#322;owia&#324;skie <em>ob-v&#1100;-oko</em> czyli <em>&#8222;naprzeciw twarzy / w obliczu&#8221;</em>). Pierwotnie oznacza&#322;o wi&#281;c konfrontacj&#281; twarz&#261; w twarz, uobecnienie. J&#281;zyk ewoluowa&#322;, ale w tekstach wysokich, rytualnych i prawnych (roty przysi&#261;g, formu&#322;y urz&#281;dowe) zachowa&#322;a si&#281; funkcja uobecniaj&#261;ca.  <br><br>- w polszczy&#378;nie normatywnej (kodyfikowanej przez Rad&#281; J&#281;zyka Polskiego i s&#322;owniki wzorcowe) nie dopuszcza si&#281; dowolnego &#8222;prze&#322;&#261;czania&#8221; znacze&#324; w tym samym kontek&#347;cie - prowadzi to do niejasno&#347;ci lub b&#322;&#281;d&#243;w pragmatycznych.  <br><br><strong>II. B&#322;&#261;d fa&#322;szywej analogii i ignoratio elenchi </strong><br><br>Pr&#243;ba zr&#243;wnania frazy <em>&#8222;kary wobec handlarzy&#8221;</em> z fraz&#261; <em>&#8222;&#347;lubowa&#263; wobec kogo&#347;&#8221;</em> jest b&#322;&#281;dem fa&#322;szywej analogii:<br></p><p>- w wyra&#380;eniu <em>&#8222;kary wobec handlarzy&#8221;</em>, przyimek <em>&#8222;wobec&#8221;</em> pe&#322;ni funkcj&#281; celownika relacyjnego. Opisuje on obiekt, na kt&#243;ry nakierowane jest dzia&#322;anie systemowe (represja karna), a nie akt komunikacyjny  </p><p>- &#347;lubowanie jest aktem performatywnym o charakterze rytualnym. W tym przypadku przyimek <em>&#8222;wobec&#8221;</em> nie wskazuje na bierny obiekt statystyczny, lecz na aktywnego &#347;wiadka-instytucj&#281;<br><br>Przeniesienie znaczenia relacyjnego na grunt ceremonialny jest manipulacj&#261; lingwistyczn&#261;, kt&#243;ra ignoruje fakt, &#380;e akt mowy wymagaj&#261;cy &#347;wiadka (&#347;lubowanie) automatycznie aktywuje przestrzenne znaczenie przyimka.</p><p><strong>III. Specyfika aktu &#347;lubowania: aspekt performatywny i etymologiczny</strong> <br><br>Jak wspomnia&#322;em, etymologia przyimka &#8222;wobec&#8221; wywodzi si&#281; bezpo&#347;rednio z konstrukcji w obliczu (pras&#322;owia&#324;skie <em>ob-v&#1100;-oko</em>). Cho&#263; j&#281;zyk ewoluuje, w tekstach o charakterze wysokim i prawno-ustrojowym (roty przysi&#261;g, &#347;lubowania), zachowana zostaje pierwotna funkcja uobecniaj&#261;ca. <strong>&#346;lubowanie </strong><em><strong>&#8222;wobec kogo&#347;&#8221;</strong></em><strong> nie jest jedynie deklaracj&#261; intencji, lecz uroczystym aktem mowy, kt&#243;ry dochodzi do skutku (jest fortunny w sensie pragmatycznym) tylko wtedy, gdy odbiorca pe&#322;ni rol&#281; audytora. </strong>Bez fizycznej obecno&#347;ci adresata (lub jego uprawnionego przedstawiciela), konstrukcja <em>&#8222;wobec&#8221;</em> traci swoje oparcie w rzeczywisto&#347;ci j&#281;zykowej i staje si&#281; logicznie pustym orzeczeniem o charakterze jednostronnym.</p><p><strong>IV. Kontekstualna hierarchia znacze&#324; i degradacja aktu </strong><br><br>Przyj&#281;cie tezy o braku konieczno&#347;ci obecno&#347;ci adresata prowadzi do sprzeczno&#347;ci wewn&#261;trzzdaniowej. Je&#347;li <em>&#8222;wobec&#8221;</em> mia&#322;oby oznacza&#263; jedynie <em>&#8222;w stosunku do&#8221;,</em> formu&#322;a &#347;lubowania brzmia&#322;aby: <em>&#8222;&#346;lubuj&#281; w stosunku do Prezydenta/Narodu/Boga&#8221;.</em> <br><br>Taka konstrukcja w polszczy&#378;nie wzorcowej jest nieakceptowalna, poniewa&#380;:  <br><br>- zmienia status &#347;wiadka w status beneficjenta lub przedmiotu opisu <br><br>- zmienia akt &#347;lubowania (uroczyste przyrzeczenie dane komu&#347;) w autoafirmacj&#281; lub komunikat o osobie trzeciej.  <br><br>Argumentacja dopuszczaj&#261;ca brak obecno&#347;ci adresata przy u&#380;yciu przyimka &#8222;wobec&#8221; w formu&#322;ach &#347;lubowania jest bezwarto&#347;ciowa z punktu widzenia lingwistyki normatywnej. Stanowi ona <strong>nadu&#380;ycie semantyczne, polegaj&#261;ce na sztucznym wyizolowaniu jednego znaczenia s&#322;owa i si&#322;owym wt&#322;oczeniu go w kontekst, kt&#243;ry je odrzuca. W kontek&#347;cie akt&#243;w ceremonialnych </strong><em><strong>&#8222;wobec&#8221;</strong></em><strong> jest synonimem obecno&#347;ci, a wszelkie pr&#243;by jego abstrakcyjnej reinterpretacji s&#261; dowodem na ra&#380;&#261;cy brak kompetencji j&#281;zykowych lub celow&#261; dezinformacj&#281;.</strong>  <br><br>Osoby twierdz&#261;ce, &#380;e &#8222;wobec&#8221; w formule &#347;lubowania nie wymaga obecno&#347;ci, pope&#322;niaj&#261; b&#322;&#261;d ekwiwokacji i ignoruj&#261; zar&#243;wno s&#322;ownikowe znaczenie obecno&#347;ciowe, jak i specyfik&#281; aktu performatywnego w kontek&#347;cie ceremonialno-prawnym. W polszczy&#378;nie wzorcowej, zw&#322;aszcza w tekstach ustrojowych, &#8222;&#347;lubowanie wobec kogo&#347;&#8221; oznacza akt dokonany w obecno&#347;ci tej osoby (lub jej uprawnionego przedstawiciela).<br><br>Pr&#243;by abstrakcyjnej reinterpretacji s&#261; nie tylko lingwistycznie nieuzasadnione, ale te&#380; prowadz&#261; do erozji precyzji j&#281;zyka prawnego i ceremonialnego. Norma wzorcowa wymaga tu jednoznaczno&#347;ci &#8211; a ta jednoznaczno&#347;&#263; przemawia na korzy&#347;&#263; znaczenia obecno&#347;ciowego. W polskim j&#281;zyku prawnym i potocznym zwrot &#8222;z&#322;o&#380;y&#263; co&#347; wobec kogo&#347;&#8221; (o&#347;wiadczenie, przysi&#281;g&#281;, &#347;lubowanie) od dziesi&#281;cioleci oznacza czynno&#347;&#263; dokonywan&#261; w obecno&#347;ci tej osoby (fizycznej lub prawnej w formie przedstawiciela). Je&#347;liby przyj&#261;&#263; argumentacj&#281; pani Ejchart to &#347;wiadek, kt&#243;ry sk&#322;ada zeznania wobec s&#261;du, nie musi by&#263; obecny na sali rozpraw, &#380;o&#322;nierz, kt&#243;ry&#347; sk&#322;ada przysi&#281;g&#281; wobec dow&#243;dcy, mo&#380;e mu wys&#322;a&#263; informacj&#281; mailem, &#380;e to uczyni&#322;, a pose&#322;, kt&#243;ry &#347;lubuje wobec Marsza&#322;ka Sejmu i zawsze w jego obecno&#347;ci, mo&#380;e to zrobi&#263; u notariusza. Cyrk. Ejchart dokonuje redukcyjnej, czysto gramatycznej interpretacji, ignoruj&#261;c kontekst systemowy i cel normy. To klasyczny przyk&#322;ad nadu&#380;ycia wyk&#322;adni literalnej dla osi&#261;gni&#281;cia celu politycznego. Ustawodawca z 2016 r. (i wcze&#347;niejsze ustawy) &#347;wiadomie wybra&#322; formu&#322;&#281; &#8222;wobec Prezydenta&#8221;, bo Prezydent RP jest organem konstytucyjnym (art. 10 i 144 Konstytucji), a nie notariuszem czy marsza&#322;kiem Sejmu. Rola Prezydenta przy &#347;lubowaniu TK jest wprawdzie "formalna", ale nie dowolna - jest elementem procedury powo&#322;ania s&#281;dziego. &#346;lubowanie s&#281;dziego TK nie jest zwyk&#322;ym &#8222;o&#347;wiadczeniem woli&#8221; jak w prawie cywilnym. To akt publicznoprawny o charakterze konstytucyjnym, kt&#243;ry:<br>- ko&#324;czy procedur&#281; wyboru (Sejm wybiera &#8211; art. 194 Konstytucji);<br>- uruchamia stosunek s&#322;u&#380;bowy (art. 5 ustawy);<br>- jest warunkiem legitymacji s&#281;dziego.<br><br>Je&#347;li mo&#380;na je &#8222;z&#322;o&#380;y&#263; wobec&#8221; notariusza lub wys&#322;a&#263; mailem &#8211; to po co w ustawie w og&#243;le wymienia&#263; Prezydenta? To prowadzi do absurdu i podwa&#380;a sens konstytucyjnego rozdzia&#322;u w&#322;adz. Twierdzenie, &#380;e &#8222;Trybuna&#322; nie jest ju&#380; trybuna&#322;em&#8221; to nie jest opinia prawna, tylko polityczna deklaracja niepos&#322;usze&#324;stwa. Ejchart de facto stwierdza, &#380;e obecny TK (z s&#281;dziami wybranymi w latach 2015&#8211;2023) jest organem wadliwym, wi&#281;c mo&#380;na go &#8222;naprawia&#263;&#8221; metodami pozaprawnymi. Taka logika rewolucji prawnej: najpierw podwa&#380;a si&#281; legitymacj&#281; organu,<br>potem uzasadnia si&#281; obej&#347;cie prawa &#8222;wy&#380;sz&#261; racj&#261;&#8221;. Taka retoryka by&#322;a stosowana przez obie strony sporu o TK od 2015 r. i za ka&#380;dym razem ko&#324;czy&#322;a si&#281; erozj&#261; pa&#324;stwa prawa. Konstytucja nie przewiduje &#8222;trybuna&#322;u tymczasowego&#8221; ani &#8222;s&#281;dzi&#243;w zast&#281;pczych&#8221;. Albo TK jest, albo go nie ma &#8211; trzeciej opcji nie ma. Prezydent ma racj&#281; twierdz&#261;c, &#380;e brak fizycznego z&#322;o&#380;enia &#347;lubowania w jego obecno&#347;ci r&#243;wne jest odmowie w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy, co skutkuje zrzeczeniem si&#281; urz&#281;du. Ejchart wykonuje swoje "fiko&#322;ki interpretacyjne" nadu&#380;ywaj&#261;c wyk&#322;adni w celu realizacji celu politycznego. Tylko, &#380;e prawo konstytucyjne nie jest gum&#261;, kt&#243;r&#261; mo&#380;na rozci&#261;ga&#263; do aktualnych potrzeb rz&#261;dz&#261;cych.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Zaszczepieni i niezaszczepieni]]></title><description><![CDATA[Dlaczego tak ma&#322;o jest bada&#324; dotycz&#261;cych bezpiecze&#324;stwa szczepionek, kt&#243;re por&#243;wnywa&#322;y ca&#322;kowicie niezaszczepione dzieci z zaszczepionymi?]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/zaszczepieni-i-niezaszczepieni</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/zaszczepieni-i-niezaszczepieni</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Thu, 09 Apr 2026 14:49:39 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png" width="1297" height="848" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/faad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:848,&quot;width&quot;:1297,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Kv-a!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Ffaad9d5a-80b5-4536-820f-ab5ebd538273_1297x848.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>W latach 2020&#8211;2022 w <strong>Henry Ford Health System</strong> w Detroit, dr Lois Lamerato, Abigail Chatfield, dr Amy Tang oraz dr Marcus Zervos odkryli, &#380;e <strong>ekspozycja na jedn&#261; lub wi&#281;cej szczepionek wi&#261;za&#322;a si&#281; co najmniej z</strong> <strong>&#8222;og&#243;lnym 2,5-krotnym wzrostem prawdopodobie&#324;stwa wyst&#261;pienia przewlek&#322;ej choroby&#8221; u dzieci.</strong> </p><p>Badanie przeprowadzone przez Lamerato jest jednym z najbardziej kompleksowych bada&#324; opartych na rzeczywistych danych, jakie kiedykolwiek przeprowadzono, wykazuj&#261;cym dramatyczny wzrost zachorowa&#324; na choroby przewlek&#322;e, kt&#243;ry mo&#380;na przypisa&#263; przestrzeganiu harmonogramu szczepie&#324; dzieci&#281;cych opracowanego przez CDC.</p><p>Jednak pod pozorem kilku <em>&#8222;istotnych ogranicze&#324; metodologicznych&#8221;</em>, kt&#243;re zreszt&#261; autorzy sami cz&#281;&#347;ciowo opisali w sekcji &#8222;Limitations of the Study&#8221;, praca nigdy nie zosta&#322;a opublikowana w czasopi&#347;mie naukowym - po wewn&#281;trznej recenzji w Henry Ford Health System uznano j&#261; za wadliw&#261; i porzucono. Badanie pozosta&#322;o nieopublikowanym manuskryptem wewn&#281;trznym, kt&#243;ry trafi&#322; do publicznej wiadomo&#347;ci dopiero dzi&#281;ki przes&#322;uchaniu senackiemu - w 2025 roku zosta&#322;a wprowadzona do oficjalnego protoko&#322;u przes&#322;uchania senackiego (Senate Hearing Record) przez senatora Rona Johnsona. Oryginalny raport, mimo, &#380;e do tej pory nie zosta&#322; poddany recenzji, znajduje si&#281; teraz w publicznym rejestrze przes&#322;uchania Senatu USA z 9 wrze&#347;nia 2025 r.</p><p>Badania Lamerato et al. to retrospektywne badanie kohortowe urodzeniowe przeprowadzone w zintegrowanym systemie opieki zdrowotnej Henry Ford Health System w Detroit, w stanie Michigan. </p><p>Badanie por&#243;wnywa&#322;o ryzyko rozwoju <strong>schorze&#324; przewlek&#322;ych</strong> (obejmuj&#261;cych m.in. astm&#281;, choroby atopowe i autoimmunologiczne, zaburzenia neurorozwojowe, cukrzyc&#281;, raka, zaburzenia psychiczne itp.) na podstawie kod&#243;w ICD z dokumentacji medycznej i danych szczepie&#324;, w populacji 18 468 dzieci urodzonych w latach 2000&#8211;2016, obserwowanych od urodzenia do wy&#322;&#261;czenia z planu lub 31 grudnia 2017 r., w grupach por&#243;wnawczych: <strong>niezaszczepionej</strong> (ca&#322;kowicie nieeksponowanej, 1 957 dzieci z 0 dawek szczepionek z harmonogramu CDC), i <strong>zaszczepionej</strong> (ekspozycja na co najmniej 1 dawk&#281;, 16 511 dzieci, mediana 18 dawek). </p><p>Okaza&#322;o si&#281;, &#380;e <strong>ekspozycja na szczepienia by&#322;a zwi&#261;zana ze</strong> <strong>zwi&#281;kszonym ryzykiem dowolnego schorzenia przewlek&#322;ego</strong> &#8211; d<strong>zieci zaszczepione maj&#261; 2,53 raza wy&#380;sze ryzyko (czyli o 153% wy&#380;sze ryzyko) rozwoju schorzenia przewlek&#322;ego w por&#243;wnaniu z dzie&#263;mi ca&#322;kowicie niezaszczepionymi. </strong>Dzieci zaszczepione mia&#322;y ponad 4-krotnie wy&#380;sze ryzyko zachorowania na astm&#281;, prawie 5-krotnie wy&#380;sze ryzyko zachorowania na choroby autoimmunologiczne, 3-krotnie wy&#380;sze ryzyko zachorowania na choroby atopowe (alergie, katar sienny) oraz ponad 5,5-krotnie wy&#380;sze ryzyko wyst&#261;pienia autyzmu, ADHD, op&#243;&#378;nienia rozwoju, zaburzenia mowy. Po 10 latach obserwacji okaza&#322;o si&#281;, &#380;e prawdopodobie&#324;stwo, &#380;e dziecko b&#281;dzie ca&#322;kowicie wolne od jakiejkolwiek choroby przewlek&#322;ej wynosi 43 % w grupie zaszczepionej i 83 % w grupie niezaszczepionej - 57% kohorty zaszczepionej cierpia&#322;o na co najmniej jedno przewlek&#322;e zaburzenie, w por&#243;wnaniu z 17% w grupie niezaszczepionej. Wyniki by&#322;y sp&#243;jne nawet po dodatkowych analizach wra&#380;liwo&#347;ci (m.in. gdy ograniczono obserwacj&#281; do minimum 1, 3 i 5 lat oraz gdy wzi&#281;to pod uwag&#281; tylko dzieci, kt&#243;re w og&#243;le korzysta&#322;y z opieki zdrowotnej)<strong>. </strong>&#379;adne z analizowanych schorze&#324; nie wyst&#281;powa&#322;o cz&#281;&#347;ciej w grupie niezaszczepionej.</p><p>Autorzy badania podkre&#347;lili, &#380;e dotychczasowe badania bezpiecze&#324;stwa szczepionek rzadko por&#243;wnywa&#322;y ca&#322;kowicie niezaszczepione dzieci z zaszczepionymi i &#380;e wyniki sugeruj&#261;, i&#380; u pewnej podgrupy dzieci szczepienia mog&#261; zwi&#281;ksza&#263; ryzyko tych schorze&#324;.</p><p>W grudniu 2025 roku mi&#281;dzynarodowe czasopismo po&#347;wi&#281;cone teorii, praktyce i badaniom nad szczepionkami (International Journal of Vaccine Theory, Practice, and Research) opublikowa&#322;o recenzj&#281; badania Lamerato, kt&#243;ra w pe&#322;ni potwierdzi&#322;a, a nawet pog&#322;&#281;bi&#322;a oryginalne wyniki - autorzy recenzji pokazuj&#261;, &#380;e dla objaw&#243;w charakterystycznych dla spektrum autyzmu (m.in. zaburzenia neurorozwojowe, ADHD, op&#243;&#378;nienia rozwojowe, tiki, zaburzenia mowy, behawioralne i motoryczne) ryzyko jest jeszcze wy&#380;sze, bo <strong>&#347;rednio 5,49-krotnie wy&#380;sze u zaszczepionych.</strong> Wszystkie 22 analizowane schorzenia przewlek&#322;e wyst&#281;powa&#322;y proporcjonalnie cz&#281;&#347;ciej w grupie zaszczepionej: <em>&#8222;Nasza dok&#322;adniejsza analiza danych pokazuje, &#380;e w przypadku objaw&#243;w charakterystycznych dla neuropatii w spektrum autyzmu w grupie zaszczepionej odnotowano 5,491-krotny wzrost. Spo&#347;r&#243;d 22 badanych chor&#243;b przewlek&#322;ych proporcjonalne kontrasty zawsze przemawiaj&#261; na korzy&#347;&#263; os&#243;b niezaszczepionych. Najbardziej dramatyczne r&#243;&#380;nice wyst&#261;pi&#322;y w przypadku astmy, autyzmu, autoimmunizacji, ADHD, dysfunkcji m&#243;zgu, zaburze&#324; zdrowia psychicznego, niepe&#322;nosprawno&#347;ci behawioralnej, op&#243;&#378;nienia rozwoju, trudno&#347;ci w uczeniu si&#281;, niepe&#322;nosprawno&#347;ci intelektualnej, zaburze&#324; mowy, niepe&#322;nosprawno&#347;ci ruchowej, tik&#243;w, innych zaburze&#324; niepe&#322;nosprawno&#347;ci, zaburze&#324; neurologicznych i zaburze&#324; napadowych. Po dziesi&#281;ciu latach obserwacji 57% kohorty zaszczepionej cierpia&#322;o na co najmniej jedno przewlek&#322;e zaburzenie, w por&#243;wnaniu z 17% w grupie niezaszczepionej.&#8221;</em></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://www.hsgac.senate.gov/wp-content/uploads/Entered-into-hearing-record-Impact-of-Childhood-Vaccination-on-Short-and-Long-Term-Chronic-Health-Outcomes-in-Children-A-Birth-Cohort-Study.pdf">https://www.hsgac.senate.gov/wp-content/uploads/Entered-into-hearing-record-Impact-of-Childhood-Vaccination-on-Short-and-Long-Term-Chronic-Health-Outcomes-in-Children-A-Birth-Cohort-Study.pdf</a></p><p><a href="https://ijvtpr.com/index.php/IJVTPR/article/view/125/426">https://ijvtpr.com/index.php/IJVTPR/article/view/125/426</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Lek na chorobę Alzheimera?]]></title><description><![CDATA[Rewolucyjna koncepcja z 2016 r. ewoluowa&#322;a w powa&#380;ny program kliniczny z realn&#261; szans&#261; na terapi&#281; nieinwazyjn&#261; w najbli&#380;szych latach.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/lek-na-chorobe-alzheimera</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/lek-na-chorobe-alzheimera</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Thu, 09 Apr 2026 13:41:13 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg" width="1151" height="857" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:857,&quot;width&quot;:1151,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Ouj5!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc6c40eec-33d2-4db3-8e5b-d98dc9e617dc_1151x857.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>W 2016 roku grupa naukowc&#243;w z Massachusetts Institute of Technology opublikowa&#322;a w presti&#380;owym czasopi&#347;mie Nature artyku&#322; <strong>&#8222;Synchronizacja z cz&#281;stotliwo&#347;ci&#261; gamma zmniejsza obci&#261;&#380;enie amyloidowe i wp&#322;ywa na mikroglej&#281;&#8221;</strong>. Badanie, prowadzone na myszach, sprawdza&#322;o, czy zaburzenia oscylacji gamma (fale m&#243;zgowe ok. 20&#8211;50 Hz, szczeg&#243;lnie 40 Hz) maj&#261; zwi&#261;zek z patologi&#261; choroby Alzheimera i czy mo&#380;na je &#8222;naprawi&#263;&#8221;, aby zmniejszy&#263; toksyczne z&#322;ogi amyloidu-&#946; i aktywowa&#263; sprz&#261;taj&#261;ce kom&#243;rki m&#243;zgu (mikroglej).</p><p><strong>Gamma, p&#322;ytki amyloidowe, mikroglej i Alzheimer</strong></p><p><strong>Oscylacje gamma</strong> to szybkie, rytmiczne &#8222;drgania&#8221; aktywno&#347;ci elektrycznej w m&#243;zgu o cz&#281;stotliwo&#347;ci 20&#8211;50 Hz (w badaniu skupiono si&#281; na 40 Hz), taka orkiestra neuron&#243;w, kt&#243;ra gra w idealnej synchronizacji &#8211; neurony &#8222;strzelaj&#261;&#8221; impulsami elektrycznymi w bardzo szybkim, skoordynowanym rytmie. Gamma jest kluczowa dla wy&#380;szych funkcji m&#243;zgu - wi&#261;zania informacji z r&#243;&#380;nych obszar&#243;w (np. widzenie, pami&#281;&#263;, uwaga) oraz koncentracji, pami&#281;ci roboczej i &#347;wiadomo&#347;ci. U zdrowych os&#243;b (i myszy) gamma jest silna podczas aktywno&#347;ci poznawczej. W chorobie Alzheimera jest os&#322;abiona bardzo wcze&#347;nie &#8211; jeszcze zanim pojawi&#261; si&#281; du&#380;e <strong>p&#322;ytki amyloidowe</strong> czy problemy z pami&#281;ci&#261;. To jeden z pierwszych objaw&#243;w na poziomie sieci neuronowej.</p><p><strong>Mikroglej</strong> to g&#322;&#243;wne kom&#243;rki odporno&#347;ciowe m&#243;zgu. Stanowi&#261; 10&#8211;15% wszystkich kom&#243;rek w m&#243;zgu i rdzeniu kr&#281;gowym. S&#261; jedynymi kom&#243;rkami uk&#322;adu odporno&#347;ciowego, kt&#243;re nie pochodz&#261; z krwi &#8211; pojawiaj&#261; si&#281; w m&#243;zgu ju&#380; w &#380;yciu p&#322;odowym i pozostaj&#261; tam na ca&#322;e &#380;ycie. Ich rol&#261; jest monitorowanie i sprz&#261;tanie - usuwaj&#261; martwe neurony, zb&#281;dne synapsy, odpady metaboliczne i drobne patogeny. Pe&#322;ni&#261; r&#243;wnie&#380; funkcj&#281; ochronn&#261; - wykrywaj&#261; infekcje, urazy lub toksyny i uruchamiaj&#261; reakcj&#281; obronn&#261;.</p><p><strong>P&#322;ytki amyloidowe</strong> (p&#322;ytki starcze) to jedna z dw&#243;ch g&#322;&#243;wnych cech patologii choroby Alzheimera - to nierozpuszczalne z&#322;ogi bia&#322;ka o nazwie beta-amyloid (A&#946;), kt&#243;re odk&#322;adaj&#261; si&#281; mi&#281;dzy neuronami (w przestrzeni zewn&#261;trzkom&#243;rkowej m&#243;zgu). Dlaczego s&#261; gro&#378;ne? Bo blokuj&#261; komunikacj&#281; mi&#281;dzy neuronami, wywo&#322;uj&#261; stan zapalny, uszkadzaj&#261; synapsy i prowadz&#261; do &#347;mierci kom&#243;rek nerwowych. Pojawiaj&#261; si&#281; w m&#243;zgu nawet 10&#8211;20 lat przed pierwszymi objawami demencji.</p><p>Zaburzenia gamma nie s&#261; pierwotn&#261; przyczyn&#261; powstawania p&#322;ytek, ale s&#261; bardzo wczesnym elementem choroby i pogarszaj&#261; sytuacj&#281;, bo blokuj&#261; naturalny mechanizm sprz&#261;tania amyloidu przez mikroglej. Tworzy si&#281; swojego rodzaju &#8222;p&#281;tla zwrotna&#8221;, dzi&#281;ki czemu choroba przyspiesza. Z jakiego&#347; powodu (genetyka, wiek, czynniki &#347;rodowiskowe, zaburzenia snu, czy jaki&#347; stan zapalny) w m&#243;zgu zaczyna si&#281; stopniowo i powoli gromadzi&#263; amyloid-&#946;. To dzieje si&#281; na bardzo wczesnym etapie, jeszcze zanim pojawi&#261; si&#281; widoczne p&#322;ytki i problemy z pami&#281;ci&#261;. Ale ju&#380; na tym etapie os&#322;abiaj&#261; si&#281; oscylacje gamma (szczeg&#243;lnie 40 Hz). Zak&#322;&#243;cenie oscylacji gamma zaburza kom&#243;rki mikroglejowe, kt&#243;re nie dostaj&#261; &#8222;sygna&#322;u&#8221; do uruchomienia trybu &#8222;cichego sprz&#261;tania&#8221; (fagocytozy). Zamiast zmienia&#263; si&#281; w skuteczny odkurzacz, mikroglej pozostaje w stanie &#8222;patroluj&#261;cym&#8221; lub przechodzi w przewlek&#322;y, niskopoziomowy stan zapalny. W efekcie p&#322;ytki amyloidowe nie s&#261; skutecznie usuwana. P&#281;tla si&#281; nakr&#281;ca, bo w m&#243;zgu gromadzi si&#281; jeszcze wi&#281;cej amyloidu, co powoduje jeszcze wi&#281;ksze zaburzenie oscylacji gamma i coraz silniejszy stan zapalny mikrogleju i w efekcie uszkodzenia neuron&#243;w i post&#281;p choroby Alzheimera.</p><p>W badaniu Iaccarino, Singer i Tsai (Nature 2016) udowodniono, &#380;e wymuszenie oscylacji gamma (40 Hz) przez 1 godzin&#281; (co uzyskano na dwa sposoby - laserowo w hipokampie lub nieinwazyjnie, migaj&#261;cym &#347;wiat&#322;em w korze wzrokowej) uruchamia w mikrogleju, czyli w kom&#243;rkach odporno&#347;ciowych m&#243;zgu, program &#8222;sprz&#261;tania&#8221; amyloidu-&#946; (A&#946;) bez wywo&#322;ywania stanu zapalnego, co odwraca proces post&#281;pu choroby - mikroglej w&#322;&#261;cza geny sprz&#261;tania, nie w&#322;&#261;cza gen&#243;w zapalnych i amyloid spada dramatycznie &#8211; p&#281;tla zostaje przerwana. P&#243;&#378;niejsze prace tego zespo&#322;u pokaza&#322;y dodatkowo, &#380;e efekt ten dzia&#322;a jeszcze silniej przy jednoczesnej stymulacji wzrokowej i s&#322;uchowej.</p><p>Badanie to by&#322;o wielokrotnie powt&#243;rzone i potwierdzone przez ten sam zesp&#243;&#322; (Tsai/Singer/Boyden), ale tak&#380;e przez inne laboratoria. Rewolucyjna koncepcja z 2016 r. ewoluowa&#322;a w powa&#380;ny program kliniczny z realn&#261; szans&#261; na terapi&#281; nieinwazyjn&#261; w najbli&#380;szych latach. Prawie dziesi&#281;&#263; lat po prze&#322;omowym odkryciu na myszach, terapia oparta na stymulacji m&#243;zgu falami gamma (40 Hz) za pomoc&#261; prostego, nieinwazyjnego urz&#261;dzenia &#8211; migaj&#261;cego &#347;wiat&#322;a i d&#378;wi&#281;ku &#8211; wchodzi w decyduj&#261;c&#261; faz&#281; test&#243;w klinicznych u ludzi. Zamiast tabletek czy zastrzyk&#243;w, pacjent zak&#322;ada na g&#322;ow&#281; specjalny zestaw (headset) i przez godzin&#281; dziennie w domu &#8222;trenuje&#8221; sw&#243;j m&#243;zg.</p><p>Najwi&#281;cej danych pochodzi z prac firmy Cognito Therapeutics i urz&#261;dzenia Spectris&#8482;. W badaniach fazy I/II (m.in. badanie OVERTURE, opublikowane m.in. przez Chan i wsp. w PLOS ONE w 2022 r. oraz w p&#243;&#378;niejszych analizach) terapia okaza&#322;a si&#281; bardzo bezpieczna i dobrze tolerowana. Pacjenci z &#322;agodnym i umiarkowanym stadium choroby Alzheimera nosili urz&#261;dzenie godzin&#281; dziennie przez sze&#347;&#263; miesi&#281;cy. Zaobserwowano pierwsze sygna&#322;y korzy&#347;ci klinicznych: spowolnienie spadku funkcji poznawczych, lepsze wyniki w testach codziennego funkcjonowania oraz wolniejsze kurczenie si&#281; m&#243;zgu (m.in. zachowanie obj&#281;to&#347;ci istoty bia&#322;ej i cia&#322;a modzelowatego). Pojawi&#322;y si&#281; te&#380; sygna&#322;y redukcji biomarker&#243;w choroby. W lipcu 2025 roku Cognito og&#322;osi&#322;o zako&#324;czenie rekrutacji do kluczowego badania III fazy HOPE, najwi&#281;kszego jak dot&#261;d badania, w kt&#243;rym wzi&#281;&#322;o udzia&#322; 670 pacjent&#243;w z &#322;agodnym i umiarkowanym stadium choroby w 70 o&#347;rodkach w USA. Badanie jest randomizowane, podw&#243;jnie &#347;lepe, kontrolowane z placebo. Wyniki g&#322;&#243;wne maja si&#281; pojawi&#263; w czerwcu&#8211;lipcu 2026 roku. FDA, ju&#380; w 2021 roku nada&#322;o Spectris&#8482; status &#8222;Breakthrough Device Designation&#8221; - to specjalny, przyspieszony program przeznaczony dla urz&#261;dze&#324; medycznych, kt&#243;re mog&#261; skuteczniej leczy&#263; lub diagnozowa&#263; choroby zagra&#380;aj&#261;ce &#380;yciu lub powoduj&#261;ce nieodwracalne upo&#347;ledzenie, lub oferuj&#261; prze&#322;omow&#261; technologi&#281; czy znacz&#261;ce korzy&#347;ci w por&#243;wnaniu z istniej&#261;cymi metodami leczenia.</p><p>W marcu 2026 Cognito zdoby&#322;o sporo pieni&#281;dzy od powa&#380;nych inwestor&#243;w, kt&#243;rzy wierz&#261;, &#380;e Spectris&#8482; ma realn&#261; szans&#281; sta&#263; si&#281; pierwszym prze&#322;omowym, niefarmakologicznym leczeniem Alzheimera, co pozwoli na doko&#324;czenie bada&#324; i przygotowanie do sprzeda&#380;y urz&#261;dze&#324; w 2027 r.</p><p>R&#243;wnolegle, trwaj&#261; lub zosta&#322;y niedawno zako&#324;czone mniejsze, niezale&#380;ne pr&#243;by kliniczne &#8211; m.in. w Danii (DTU i OptoCeutics &#8211; terapia &#347;wiat&#322;em o r&#243;&#380;nych cz&#281;stotliwo&#347;ciach gamma), na MIT (kontynuacja prac zespo&#322;u Li-Huei Tsai) oraz na Uniwersytecie Tennessee. Skupiaj&#261; si&#281; one g&#322;&#243;wnie na bezpiecze&#324;stwie, mechanizmach dzia&#322;ania i efektach poznawczych, ale te&#380; dostarczaj&#261; dodatkowych dowod&#243;w na to, &#380;e stymulacja 40 Hz mo&#380;e wp&#322;ywa&#263; na aktywno&#347;&#263; sieci neuronalnych i spowalnia&#263; procesy neurodegeneracyjne.</p><p>Co ciekawe, mo&#380;na ju&#380; legalnie kupi&#263; i wypr&#243;bowa&#263; takie urz&#261;dzenia w domu na w&#322;asn&#261; odpowiedzialno&#347;&#263;. Te urz&#261;dzenia s&#261; klasyfikowane jako &#8222;wellness products&#8221; - produkty wspieraj&#261;ce zdrowy styl &#380;ycia, a nie jako urz&#261;dzenia medyczne. Zgodnie z wytycznymi FDA takie produkty wellness nie podlegaj&#261; regulacjom jako urz&#261;dzenia medyczne o ile ich producenci nie twierdz&#261;, &#380;e zapobiegaj&#261; lub lecz&#261; chorob&#281; Alzheimera. Producenci wi&#281;c bardzo ostro&#380;nie pisz&#261; w opisach, &#380;e urz&#261;dzenie, kt&#243;rego dzia&#322;anie jest &#8222;oparte na badaniach naukowych z MIT&#8221;, &#8222;wspiera funkcje poznawcze, pami&#281;&#263;, skupienie, relaksacj&#281;&#8221;, co oczywi&#347;cie &#8222;nie jest terapi&#261; medyczn&#261;&#8221;, &#8222;nie zast&#281;puje leczenia&#8221;, a urz&#261;dzenie &#8222;nie zosta&#322;o zatwierdzone przez FDA jako leczenie choroby&#8221;.</p><p></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/112229/nihms886326.pdf">https://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/112229/nihms886326.pdf</a></p><p><a href="https://tsailaboratory.mit.edu/small-studies-of-40hz-sensory-stimulation-confirm-safety-suggest-alzheimers-benefits/">https://tsailaboratory.mit.edu/small-studies-of-40hz-sensory-stimulation-confirm-safety-suggest-alzheimers-benefits/</a></p><p><a href="https://www.cognitotx.com/clinical-studies">https://www.cognitotx.com/clinical-studies</a></p><p><a href="https://beacon40.com/products/beacon40-personal">https://beacon40.com/products/beacon40-personal</a></p><p><a href="https://gammalighttherapy.com/collections/clarity-40hz">https://gammalighttherapy.com/collections/clarity-40hz</a></p><p>https://optoceutics.com/</p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Przełom w leczeniu nowotworów? ]]></title><description><![CDATA[Opublikowany raport wskazuje, &#380;e stosowanie iwermektyny w po&#322;&#261;czeniu z mebendazolem przynosi 84-procentowy wska&#378;nik korzy&#347;ci klinicznych w leczeniu nowotwor&#243;w]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/przeom-w-leczeniu-nowotworow</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/przeom-w-leczeniu-nowotworow</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Wed, 08 Apr 2026 14:32:44 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png" width="1456" height="844" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:844,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!WjD4!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F82099bbf-7259-43de-819b-6aa4c833a073_2000x1160.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a><figcaption class="image-caption">Zestawienie og&#243;lne dotycz&#261;ce projektu badania, charakterystyki pacjent&#243;w, protoko&#322;u leczenia oraz wynik&#243;w klinicznych zg&#322;oszonych przez pacjent&#243;w po 6 miesi&#261;cach od zako&#324;czenia terapii iwermektyn&#261; i mebendazolem u pacjent&#243;w z nowotworami</figcaption></figure></div><p>The Wellness Company opublikowa&#322;o raport z obserwacji klinicznych na ludziach (artyku&#322; jest obecnie poddawany recenzji i jest dost&#281;pny jako preprint w serwisie Zenodo - <a href="https://zenodo.org/records/19455636">https://zenodo.org/records/19455636</a>) <em><strong>&#8222;Rzeczywiste wyniki kliniczne stosowania iwermektyny i mebendazolu u pacjent&#243;w z nowotworami: wyniki prospektywnego badania obserwacyjnego kohortowego&#8221;.</strong></em></p><p>Ta prospektywna obserwacyjna ocena kohortowa dostarcza pierwszych rzeczywistych dowod&#243;w na skuteczno&#347;&#263; terapeutyczn&#261; po&#322;&#261;czenia iwermektyny i mebendazolu u pacjent&#243;w z r&#243;&#380;nymi nowotworami z&#322;o&#347;liwymi.</p><p><strong>W raporcie przeanalizowano 197 pacjent&#243;w z nowotworami</strong>, kt&#243;rym przepisano iwermektyn&#281; i mebendazol (off-label, poza wskazaniami). Uczestnicy otrzymali kapsu&#322;ki doustne zawieraj&#261;ce 25 mg iwermektyny i 250 mg mebendazolu. W trakcie 6-miesi&#281;cznej obserwacji wska&#378;nik korzy&#347;ci klinicznych (Clinical Benefit Ratio) wyni&#243;s&#322; 84,4% (95% CI: 77,0&#8211;89,8%), przy czym 48,4% uczestnik&#243;w zg&#322;osi&#322;o najsilniejsze pozytywne wyniki - brak aktualnych oznak choroby (32,8%) lub regresj&#281; guza (15,6%). U kolejnych 36,1% utrzymano stabilizacj&#281; choroby, natomiast progresj&#281; zg&#322;osi&#322;o jedynie 15,6%.</p><p>Te wyniki by&#322;y sp&#243;jne we wszystkich grupach dawkowania (p = 0,91), czemu towarzyszy&#322;a wysoka przestrzegalno&#347;&#263; zalece&#324; (86,9% uko&#324;czy&#322;o pocz&#261;tkowy cykl 90 kapsu&#322;ek; 66,4% kontynuowa&#322;o terapi&#281;) oraz korzystny profil bezpiecze&#324;stwa (25,4% &#322;agodnych dzia&#322;a&#324; niepo&#380;&#261;danych, 93,6% kontynuowa&#322;o terapi&#281; po niewielkich korektach). Autorzy raportu twierdz&#261;, &#380;e &#8222;wyniki te s&#261; zgodne z wielocelowymi mechanizmami przedklinicznymi obu lek&#243;w i wskazuj&#261;, &#380;e znacz&#261;ce korzy&#347;ci kliniczne mo&#380;na osi&#261;gn&#261;&#263; w heterogenicznej populacji pacjent&#243;w w warunkach rzeczywistych, obejmuj&#261;cej osoby poddawane jednocze&#347;nie chemioterapii, radioterapii, zabiegom chirurgicznym oraz terapiom integracyjnym&#8221;. Iwermektyna wywiera co najmniej 14 r&#243;&#380;nych efekt&#243;w przeciwnowotworowych, w tym silne hamowanie kinazy PAK1, zak&#322;&#243;canie szlak&#243;w sygna&#322;owych Wnt/&#946;-katenina, PI3K/Akt/mTOR oraz STAT3, indukcj&#281; dysfunkcji mitochondri&#243;w oraz selektywn&#261; eliminacj&#281; kom&#243;rek macierzystych nowotworu. Mebendazol przede wszystkim destabilizuje mikrotubule, co prowadzi do zatrzymania cyklu kom&#243;rkowego w fazie G2/M, apoptozy, hamowania angiogenezy oraz zak&#322;&#243;cenia wychwytu glukozy. Stosowane &#322;&#261;cznie &#347;rodki te oddzia&#322;uj&#261; na niepokrywaj&#261;ce si&#281; szlaki, co skutkuje synergiczn&#261; regresj&#261; nowotworu, wyczerpaniem kom&#243;rek macierzystych nowotworu oraz odwr&#243;ceniem oporno&#347;ci wielolekowej w wielu modelach in vitro i in vivo. Farmakokinetyka i biodystrybucja zar&#243;wno iwermektyny, jak i mebendazolu wskazuj&#261; na doskona&#322;&#261; penetracj&#281; tkanek. Ta komplementarno&#347;&#263; mechanizm&#243;w dzia&#322;ania stanowi jasne biologiczne uzasadnienie wysokiego wska&#378;nika korzy&#347;ci klinicznych oraz cz&#281;stej regresji nowotworu lub braku oznak choroby, kt&#243;re odnotowano w przypadku stosowania tej kombinacji w warunkach rzeczywistych.</p><p><em>&#8222;W tym pierwszym w swoim rodzaju raporcie z obserwacji klinicznych na ludziach wykazano, &#380;e stosowanie iwermektyny i mebendazolu poza wskazaniami rejestracyjnymi przynios&#322;o niezwyk&#322;y wska&#378;nik korzy&#347;ci klinicznych wynosz&#261;cy 84% w leczeniu nowotwor&#243;w. Wyniki te wskazuj&#261;, &#380;e niedrogie i bezpieczne stosowanie tych lek&#243;w poza wskazaniami rejestracyjnymi mo&#380;e stanowi&#263; wa&#380;ne uzupe&#322;nienie terapii nowotworowej i stanowi&#263; prze&#322;om w leczeniu nowotwor&#243;w&#8221; &#8211; zauwa&#380;y&#322; </em><strong>dr Peter McCullough, dyrektor naukowy w The Wellness Company - </strong><em>&#8222;W tej prospektywnej kohorcie z rzeczywistego &#347;rodowiska po&#322;&#261;czenie iwermektyny i mebendazolu wi&#261;za&#322;o si&#281; z wysokim odsetkiem zg&#322;aszanych przez pacjent&#243;w korzy&#347;ci klinicznych, przy czym prawie po&#322;owa uczestnik&#243;w zg&#322;asza&#322;a regresj&#281; guza lub brak aktualnych oznak choroby w heterogenicznej populacji pacjent&#243;w onkologicznych. Wyniki te stanowi&#261; przekonuj&#261;cy sygna&#322; kliniczny, &#380;e te dobrze tolerowane, zastosowane w nowym wskazaniu &#347;rodki mog&#261; przynosi&#263; korzy&#347;ci terapeutyczne&#8221;</em></p><p><strong>Rak pozostaje jedn&#261; z g&#322;&#243;wnych przyczyn zgon&#243;w na ca&#322;ym &#347;wiecie</strong>, a konwencjonalne metody leczenia, takie jak chemioterapia, radioterapia i leki celowane, s&#261; cz&#281;sto ograniczone przez znaczn&#261; toksyczno&#347;&#263;, wysokie koszty, rozw&#243;j oporno&#347;ci oraz zmienn&#261; d&#322;ugoterminow&#261; skuteczno&#347;&#263;. Autorzy raportu zauwa&#380;aj&#261;: <em>&#8222;Korzy&#347;ci wynikaj&#261;ce ze stosowania lek&#243;w o zmienionym przeznaczeniu s&#261; dwojakie: dotychczasowe dane dotycz&#261;ce bezpiecze&#324;stwa oraz niski koszt. Nale&#380;y zwr&#243;ci&#263; uwag&#281; na analiz&#281; koszt&#243;w standardowych terapii chemioterapeutycznych. Og&#243;lnie szacuje si&#281;, &#380;e roczne koszty standardowych chemioterapii wynosz&#261; &#347;rednio 111 000 dolar&#243;w rocznie. Natomiast szacowany roczny koszt codziennego schematu leczenia iwermektyn&#261; i mebendazolem wynosi oko&#322;o kilku tysi&#281;cy dolar&#243;w ameryka&#324;skich (np. ~2000&#8211;3000 dolar&#243;w), w zale&#380;no&#347;ci od postaci leku i &#378;r&#243;d&#322;a jego wydawania&#8221;.</em></p><p>W tym kontek&#347;cie znacz&#261;c&#261; uwag&#281; przyci&#261;ga zmiana przeznaczenia lek&#243;w jako strategia szybkiej identyfikacji skutecznych i przyst&#281;pnych cenowo opcji terapeutycznych z wykorzystaniem lek&#243;w dobrze tolerowanych przez pacjent&#243;w i o ugruntowanym profilu bezpiecze&#324;stwa. Podej&#347;cie to oferuje praktyczn&#261; &#347;cie&#380;k&#281; przyspieszenia rozwoju nowych terapii przeciwnowotworowych lub &#347;rodk&#243;w towarzysz&#261;cych terapiom, przy jednoczesnym wykorzystaniu istniej&#261;cych od dziesi&#281;cioleci danych dotycz&#261;cych bezpiecze&#324;stwa.</p><p>Wed&#322;ug dr Kelly Victory, osoby, kt&#243;ra pokona&#322;a raka i jest wsp&#243;&#322;autork&#261; analizy, <em>&#8222; ju&#380; przed uzyskaniem tych danych iwermektyna i mebendazol wykaza&#322;y bardzo obiecuj&#261;ce dzia&#322;anie przeciwnowotworowe w modelach przedklinicznych. Jednak pomimo przekonuj&#261;cych danych przedklinicznych i udokumentowanego bezpiecznego stosowania u pacjent&#243;w z nowotworami, solidne dowody kliniczne oceniaj&#261;ce po&#322;&#261;czenie iwermektyny i mebendazolu w onkologii pozostaj&#261; ograniczone, dlatego przeprowadzono niniejsz&#261; analiz&#281; w celu oceny rzeczywistych, zg&#322;aszanych przez pacjent&#243;w wynik&#243;w leczenia nowotwor&#243;w, przestrzegania zalece&#324; dotycz&#261;cych przyjmowania lek&#243;w, tolerancji oraz do&#347;wiadcze&#324; pacjent&#243;w w&#347;r&#243;d os&#243;b, kt&#243;rym przepisano iwermektyn&#281; i mebendazol&#8221;.</em></p><p>Dr Harvey Risch, emerytowany profesor epidemiologii w Yale School of Public Health oraz przewodnicz&#261;cy Prezydenckiego Panelu ds. Raka przy Narodowym Instytucie Raka:<em> &#8220;Niniejszy raport ujawnia ekscytuj&#261;cy nowy potencja&#322;, kt&#243;ry powinien poszerzy&#263; rozwa&#380;ania dotycz&#261;ce w&#322;&#261;czenia iwermektyny i mebendazolu do leczenia wielu typ&#243;w nowotwor&#243;w. Pilnie potrzebujemy pe&#322;noprawnego badania naukowego dotycz&#261;cego tej klasy lek&#243;w i ich wp&#322;ywu na leczenie nowotwor&#243;w&#8221;.</em></p><p>W zwi&#261;zku z prze&#322;omowymi, pozytywnymi wynikami niniejszego raportu autorzy zgadzaj&#261; si&#281;, &#380;e konieczne jest przeprowadzenie znacznie szerszej analizy, stwierdzaj&#261;c, &#380;e: <em>&#8222;Bior&#261;c pod uwag&#281; obserwacyjny charakter badania, oparcie si&#281; na wynikach zg&#322;aszanych przez samych pacjent&#243;w oraz potencjalne ryzyko b&#322;&#281;du selekcji i niekontrolowanych czynnik&#243;w zak&#322;&#243;caj&#261;cych, wyniki te nale&#380;y interpretowa&#263; jako generuj&#261;ce hipotezy. Konieczne jest pilne przeprowadzenie prospektywnych, randomizowanych, kontrolowanych placebo bada&#324; klinicznych w celu potwierdzenia tych obserwacji i dalszego okre&#347;lenia optymalnych strategii dawkowania&#8221;.</em></p><p>Wyj&#261;tkowo wysoki wska&#378;nik korzy&#347;ci klinicznej (CBR) wynosz&#261;cy 84,4%, zg&#322;oszony przez samych pacjent&#243;w i odnotowany podczas 6-miesi&#281;cznej obserwacji w tej zr&#243;&#380;nicowanej kohorcie pacjent&#243;w w warunkach rzeczywistych, jest uderzaj&#261;cy i podkre&#347;la potencjalne znaczenie kliniczne po&#322;&#261;czenia iwermektyny i mebendazolu. <strong>Ten poziom kontroli choroby (brak oznak choroby, regresja lub stabilizacja) znacznie przewy&#380;sza typowe wska&#378;niki korzy&#347;ci klinicznej i kontroli choroby odnotowywane w przypadku standardowej chemioterapii w zaawansowanych lub wcze&#347;niej leczonych nowotworach litych.</strong> W przypadku przerzutowego raka prostaty opornego na kastracj&#281;, najcz&#281;&#347;ciej wyst&#281;puj&#261;cego nowotworu z&#322;o&#347;liwego w naszej kohorcie, schematy chemioterapii metronomicznej wykaza&#322;y &#347;redni wska&#378;nik korzy&#347;ci klinicznej wynosz&#261;cy oko&#322;o 56,8%. Podobnie w przypadku przerzutowego raka piersi konwencjonalna chemioterapia zazwyczaj osi&#261;ga wska&#378;nik korzy&#347;ci klinicznej na poziomie 50&#8211;60% w leczeniu pierwszego rzutu, przy znacznie ni&#380;szych odsetkach w kolejnych liniach leczenia lub u pacjent&#243;w intensywnie leczonych wcze&#347;niej. Odsetek kontroli choroby przy chemioterapii w p&#243;&#378;niejszych liniach leczenia w przypadku niedrobnokom&#243;rkowego raka p&#322;uca i raka jelita grubego cz&#281;sto wynosi poni&#380;ej 60%.</p><p>Chocia&#380; zabiegi chirurgiczne i radioterapia zapewniaj&#261; niezb&#281;dn&#261; kontrol&#281; miejscow&#261; i mog&#261; przynosi&#263; wyleczenie we wczesnych stadiach choroby, w przypadku przerzut&#243;w zapewniaj&#261; one ograniczone korzy&#347;ci og&#243;lnoustrojowe i nie s&#261; bezpo&#347;rednio mierzone za pomoc&#261; wska&#378;nik&#243;w CBR. Osi&#261;gni&#281;cie wysokiego wska&#378;nika CBR przy &#322;agodnych skutkach ubocznych u 25,4% uczestnik&#243;w oraz wysoka przestrzegalno&#347;&#263; schematu leczenia &#347;wiadcz&#261; o warto&#347;ci dobrze tolerowanych lek&#243;w o zmienionym przeznaczeniu, zw&#322;aszcza w populacji os&#243;b starszych (&#347;redni wiek 67 lat), kt&#243;ra cz&#281;sto &#322;&#261;czy podej&#347;cia integracyjne z opiek&#261; konwencjonaln&#261;.</p><p>W konkluzji czytamy, &#380;e ograniczenia raportu wynikaj&#261; z obserwacyjnego charakteru danych opartych na informacjach podanych przez samych pacjent&#243;w. Wyniki nie zosta&#322;y ocenione klinicznie ani potwierdzone badaniami radiologicznymi, nie dysponowano grup&#261; kontroln&#261;, a ponadto nie mo&#380;na wykluczy&#263; wp&#322;ywu czynnik&#243;w zak&#322;&#243;caj&#261;cych wynikaj&#261;cych ze stosowania r&#243;wnoleg&#322;ych terapii konwencjonalnych, suplement&#243;w oraz zmian stylu &#380;ycia. Bior&#261;c pod uwag&#281; te czynniki zagra&#380;aj&#261;ce wiarygodno&#347;ci wynik&#243;w, nie mo&#380;na wyci&#261;ga&#263; wniosk&#243;w dotycz&#261;cych korzy&#347;ci terapeutycznych. Wyniki te nale&#380;y zatem traktowa&#263; jako punkt wyj&#347;cia do sformu&#322;owania hipotez: <em><strong>&#8220;Pilnie potrzebne s&#261; rygorystyczne, randomizowane, podw&#243;jnie &#347;lepe, kontrolowane placebo badania kliniczne w celu potwierdzenia bezpiecze&#324;stwa i skuteczno&#347;ci, wyja&#347;nienia optymalnych strategii dawkowania oraz okre&#347;lenia roli tej kombinacji w leczeniu konkretnych typ&#243;w nowotwor&#243;w.&#8221;</strong></em></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://zenodo.org/records/19455636">https://zenodo.org/records/19455636</a></p><p><a href="https://cdn.shopify.com/s/files/1/0649/7658/4920/files/Real-World_Clinical_Outcome_IVR_MEB.pdf?v=1775075928">https://cdn.shopify.com/s/files/1/0649/7658/4920/files/Real-World_Clinical_Outcome_IVR_MEB.pdf?v=1775075928</a></p><p><a href="https://www.twc.health/pages/ivermectin-mebendazole-cancer-study">https://www.twc.health/pages/ivermectin-mebendazole-cancer-study</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[LinkedIn czy SpiedIn?]]></title><description><![CDATA[LinkedIn uruchamia ukryty kod JavaScript, kt&#243;ry skanuje rozszerzenia przegl&#261;darki u&#380;ytkownika, zbiera dane o jego urz&#261;dzeniu i wysy&#322;a je na serwery LinkedIn oraz do firm trzecich.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/linkedin-czy-spiedin</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/linkedin-czy-spiedin</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Fri, 03 Apr 2026 13:35:11 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg" width="1406" height="921" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:921,&quot;width&quot;:1406,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!n-5s!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F793d7698-df9f-4469-b754-3008ab245631_1406x921.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Serwis LinkedIn, nale&#380;&#261;cy do Microsoft Corporation, prowadzi zakrojon&#261; na szerok&#261; skal&#281;, globaln&#261; i nielegaln&#261; operacj&#281; szpiegowsk&#261; na ka&#380;dym komputerze odwiedzaj&#261;cym jego stron&#281; internetow&#261;. Afer&#281; BrowserGate opisa&#322;a i ujawni&#322;a organizacja Fairlinked e.V. &#8212; niemieckie stowarzyszenie reprezentuj&#261;ce komercyjnych u&#380;ytkownik&#243;w LinkedIn, firmy oraz tw&#243;rc&#243;w narz&#281;dzi do tej platformy.</p><p><strong>LinkedIn</strong> to <strong>najwi&#281;ksza na &#347;wiecie profesjonalna sie&#263; spo&#322;eczno&#347;ciowa</strong>, skupiona na karierze, biznesie, rekrutacji i networkingu. <strong>Za&#322;o&#380;ona w</strong> 2003 rok przez Reida Hoffmana (wsp&#243;&#322;za&#322;o&#380;yciela PayPal) od 2016 roku nale&#380;y do <strong>Microsoftu</strong>, kt&#243;ry kupi&#322; platform&#281; za 26,2 miliarda dolar&#243;w. Portal zrzesza ponad <strong>1,3 miliarda zarejestrowanych cz&#322;onk&#243;w</strong> w ponad 200 krajach i terytoriach, co czyni LinkedIn najwi&#281;ksz&#261; profesjonaln&#261; sieci&#261; na &#347;wiecie. W Polsce platforma ma oko&#322;o <strong>9,6 miliona kont</strong>, z czego ok. 2,5 miliona u&#380;ytkownik&#243;w loguje si&#281; co miesi&#261;c.</p><p>LinkedIn r&#243;&#380;ni si&#281; od typowych medi&#243;w spo&#322;eczno&#347;ciowych (jak Facebook, Instagram czy TikTok) tym, &#380;e jest <strong>w pe&#322;ni zorientowany na cele zawodowe</strong>. G&#322;&#243;wne cele platformy to budowanie i utrzymywanie <strong>profesjonalnych kontakt&#243;w</strong> (networking), szukanie pracy i rekrutacja, prezentacja <strong>profesjonalnej marki, p</strong>ublikowanie tre&#347;ci bran&#380;owych, artyku&#322;&#243;w, opinii i wiedzy eksperckiej, generowanie lead&#243;w B2B, marketing i budowanie relacji biznesowych. U&#380;ytkownicy tworz&#261; profile z do&#347;wiadczeniem zawodowym, wykszta&#322;ceniem, umiej&#281;tno&#347;ciami i rekomendacjami. Mog&#261; dodawa&#263; osoby do sieci kontakt&#243;w (connections), do&#322;&#261;cza&#263; do grup, komentowa&#263; posty, wysy&#322;a&#263; wiadomo&#347;ci itp.</p><p>Za ka&#380;dym razem, gdy kto&#347; odwiedza stron&#281; linkedin.com, program JavaScript wbudowany w stron&#281; skanuje jego przegl&#261;dark&#281; w poszukiwaniu zainstalowanych rozszerze&#324; Chrome. Program dzia&#322;a w tle, bez &#380;adnych widocznych dla u&#380;ytkownika oznak. Nie prosi o zgod&#281;. Nie ujawnia, czym si&#281; zajmuje. Wyniki przesy&#322;a na serwery LinkedIn. Nie jest to jednorazowa kontrola. Skanowanie odbywa si&#281; przy ka&#380;dym za&#322;adowaniu strony, w przypadku ka&#380;dego odwiedzaj&#261;cego. Wyniki wykrywania s&#261; przesy&#322;ane na serwery LinkedIn za pomoc&#261; wewn&#281;trznej funkcji &#347;ledzenia o nazwie fireTrackingPayload, przy czym typ zdarzenia to &#8222;AedEvent&#8221;. Dane te zawieraj&#261; informacje o wykrytych rozszerzeniach. Poniewa&#380; u&#380;ytkownik jest zalogowany, LinkedIn mo&#380;e powi&#261;za&#263; wyniki skanowania z konkretn&#261; osob&#261;, jej pracodawc&#261;, stanowiskiem oraz lokalizacj&#261;.</p><p>Liczba rozszerze&#324;, kt&#243;re LinkedIn skanuje, wzros&#322;a w ci&#261;gu siedmiu lat o dwa rz&#281;dy wielko&#347;ci z 38 w roku 2017 do 6 222 obecnie. To przyspieszenie wi&#261;&#380;e si&#281; z konkretnym wydarzeniem. We wrze&#347;niu 2023 r. Komisja Europejska uzna&#322;a LinkedIn za podmiot pe&#322;ni&#261;c&#261; rol&#281; stra&#380;nika dost&#281;pu na mocy ustawy o rynkach cyfrowych (DMA). DMA wymaga od LinkedIn, aby umo&#380;liwi&#322; narz&#281;dziom stron trzecich wsp&#243;&#322;prac&#281; z jego platform&#261;. Odpowiedzi&#261; LinkedIn nie by&#322;o otwarcie si&#281;. By&#322;o to masowe rozszerzenie nadzoru nad tymi samymi narz&#281;dziami, kt&#243;re regulacja mia&#322;a chroni&#263;. W latach 2017&#8211;2024 serwis LinkedIn dodawa&#322; oko&#322;o 60 rozszerze&#324; rocznie. Od 2024 r. do grudnia 2025 r. doda&#322; ich prawie 5 000.</p><p>Czego szuka LinkedIn? Rozszerze&#324; stworzonych z my&#347;l&#261; o zwi&#281;kszeniu wydajno&#347;ci pracy w serwisie LinkedIn, tworzeniu tre&#347;ci i nawi&#261;zywaniu kontakt&#243;w, ale tak&#380;e rozszerze&#324; od firm, kt&#243;re konkuruj&#261; z produktem LinkedIn &#8211; jak Sales Navigator, Apollo, Lusha czy ZoomInfo. Wykrywanie tych rozszerze&#324; pozwala LinkedIn ustali&#263;, kt&#243;rzy z jego klient&#243;w korzystaj&#261; r&#243;wnie&#380; z produkt&#243;w konkurencyjnych. LinkedIn bada tak&#380;e rozszerzenia u&#380;ywane do poszukiwania pracy, z kt&#243;rych korzysta &#322;&#261;cznie 1,4 mln u&#380;ytkownik&#243;w &#8211; platforma wie, &#380;e u&#380;ytkownik aktywnie poszukuje pracy. Na LinkedIn informacja ta jest widoczna w kontek&#347;cie obecnego pracodawcy u&#380;ytkownika, jego wsp&#243;&#322;pracownik&#243;w i prze&#322;o&#380;onego. Skanowanie w poszukiwaniu narz&#281;dzi do ochrony prywatno&#347;ci i bezpiecze&#324;stwa (VPN, bloker&#243;w reklam i narz&#281;dzi bezpiecze&#324;stwa) pozwala zidentyfikowa&#263; u&#380;ytkownik&#243;w, kt&#243;rzy staraj&#261; si&#281; chroni&#263; w sieci. Ale w obr&#281;bie zainteresowa&#324; Microsoftu s&#261; r&#243;wnie&#380; rozszerzenia o tematyce religijnej (identyfikacja u&#380;ytkownik&#243;w muzu&#322;ma&#324;skich), rozszerzenia ujawniaj&#261; orientacj&#281; polityczn&#261; (anti-woke, antysionistyczne) i rozszerzenia zwi&#261;zane ze zdrowiem neurologicznym czy niepe&#322;nosprawno&#347;ci&#261;. LinkedIn wie kim jest u&#380;ytkownik &#8211; zna jego imi&#281;, nazwisko, firm&#281; w kt&#243;rej pracuje, stanowisko, &#322;&#261;cz&#261;c to ze skanowanymi rozszerzeniami potrafi stworzy&#263; bardzo dok&#322;adny profil osobisty. Ale profilowane s&#261; tak&#380;e przedsi&#281;biorstwa i instytucje, bo skanowanie nie ogranicza si&#281; wy&#322;&#261;cznie do os&#243;b fizycznych. Poniewa&#380; LinkedIn zna pracodawc&#281;, stanowisko i dzia&#322; ka&#380;dego u&#380;ytkownika, ka&#380;de wykryte rozszerzenie przypisywane jest do konkretnej organizacji. Je&#347;li trzech pracownik&#243;w danej firmy ma zainstalowany program Apollo, LinkedIn wie, &#380;e firma ta korzysta z Apollo. Je&#347;li pracownicy ministerstwa korzystaj&#261; z konkretnej sieci VPN, LinkedIn r&#243;wnie&#380; o tym wie.</p><p>Dzia&#322;anie LinkedIn sprowadza si&#281; wi&#281;c do mapowania infrastruktury oprogramowania milion&#243;w firm, instytucji i agencji rz&#261;dowych, a informacje zbierane s&#261; bez wiedzy i zgody &#380;adnej z tych organizacji. Dla konkurent&#243;w LinkedIn na rynku analizy sprzeda&#380;y jest to system nadzoru, kt&#243;ry dok&#322;adnie identyfikuje, kt&#243;rzy klienci oceniaj&#261; produkty konkurencji.</p><p>W polityce prywatno&#347;ci serwisu LinkedIn nie ma &#380;adnej wzmianki o skanowaniu rozszerze&#324;. Praktyka ta nie pojawia si&#281; w &#380;adnym dokumencie dost&#281;pnym publicznie, na stronie pomocy ani w zasobach dla programist&#243;w. Nie ma mo&#380;liwo&#347;ci rezygnacji, poniewa&#380; nie ma z czego rezygnowa&#263;. Je&#347;li chodzi o publiczne o&#347;wiadczenia serwisu LinkedIn, program ten po prostu nie istnieje. Zgodnie z art. 13 i 14 RODO administratorzy danych musz&#261; informowa&#263; osoby fizyczne o przetwarzaniu ich danych osobowych w momencie ich gromadzenia. LinkedIn tego nie robi. Zgodnie z art. 9 RODO przetwarzanie danych ujawniaj&#261;cych przekonania religijne, pogl&#261;dy polityczne lub stan zdrowia wymaga wyra&#378;nej zgody. LinkedIn jej nie uzyskuje.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;o: <a href="https://browsergate.eu/what-is-browsergate/">https://browsergate.eu/what-is-browsergate/</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Rak to poważny interes]]></title><description><![CDATA[Pfizer i BioNTech - g&#322;&#243;wni gracze na rynku szczepionek pandemicznych intensywnie -inwestuj&#261; w onkologi&#281;.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/rak-to-powazny-interes</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/rak-to-powazny-interes</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Thu, 02 Apr 2026 16:20:00 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png" width="1069" height="709" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:709,&quot;width&quot;:1069,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!zlAJ!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F3fbe54a9-c10e-409d-8f05-8586ad88a8df_1069x709.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Firma BioNTech og&#322;osi&#322;a, &#380;e do lutego 2027 r. zamknie zak&#322;ad produkuj&#261;cy szczepionki w singapurskim Tuas Biomedical Park &#8222;w wyniku przegl&#261;du strategicznego maj&#261;cego na celu dostosowanie mocy produkcyjnych do portfolio produkt&#243;w klinicznych&#8221;. Zak&#322;ad, kt&#243;ry firma naby&#322;a od Novartis w 2022 r. z przeznaczeniem na regionaln&#261; siedzib&#281; g&#322;&#243;wn&#261;, zatrudnia obecnie 85 pracownik&#243;w.</p><p>BioNTech to firma niezwyk&#322;a - przez ponad dziesi&#281;&#263; lat, pomimo ci&#261;g&#322;ego wsparcia ze strony rz&#261;du niemieckiego pozostawa&#322;a w zasadzie permanentnym start-upem, kt&#243;ry zawsze przynosi&#322; straty i nigdy nie zbli&#380;y&#322; si&#281; nawet do wprowadzenia jakiegokolwiek produktu na rynek. A&#380; do momentu pojawienia si&#281; Covid-19. W po&#322;owie grudnia 2019 roku - praktycznie r&#243;wnocze&#347;nie z pierwszym zg&#322;oszonym ogniskiem Covid-19 w Wuhan w Chinach Europejski Bank Inwestycyjny udzieli&#322; firmie 50 milion&#243;w euro finansowania d&#322;u&#380;nego, a w czerwcu 2020 roku, 100 milion&#243;w euro, aby wesprze&#263; wysi&#322;ki ma&#322;ej, przynosz&#261;cej straty od dziesi&#281;ciu lat firmie, w zakresie tworzenia szczepionki C-19. We wrze&#347;niu 2020 roku rz&#261;d niemiecki przekaza&#322; tej ma&#322;ej, niedochodowej firmie grant w wysoko&#347;ci 375 milion&#243;w euro. Niemieckie dofinansowanie by&#322;o bezzwrotne. 17 wrze&#347;nia, zaledwie dwa dni po og&#322;oszeniu dotacji, firma BioNTech og&#322;osi&#322;a, &#380;e zakupi ogromny zak&#322;ad produkcyjny w Marburgu, kt&#243;ry pozwoli&#322; jej sta&#263; si&#281; - praktycznie z dnia na dzie&#324; - g&#322;&#243;wnym producentem szczepionek, a firmy takie jak Pfizer, b&#281;d&#261; produkowa&#263; szczepionki w jej imieniu. Na dzie&#324; 31 grudnia 2020 r. skumulowane straty BioNTech wynios&#322;y 409,6 mln EUR. Straty te zosta&#322;y skompensowane przez zysk wygenerowany w roku zako&#324;czonym 31 grudnia 2021 r., kt&#243;re wynios&#322;y 9 882,9 mln EUR.</p><p>W 2022 r. firma BioNTech naby&#322;a zak&#322;ad produkcyjny w Tuas Biomedical Park od szwajcarskiej firmy farmaceutycznej Novartis i og&#322;osi&#322;a, &#380;e obiekt ten b&#281;dzie pe&#322;ni&#322; funkcj&#281; jej regionalnej siedziby g&#322;&#243;wnej. Po zako&#324;czeniu budowy zak&#322;ad mia&#322; osi&#261;gn&#261;&#263; zdolno&#347;&#263; produkcyjn&#261; si&#281;gaj&#261;c&#261; kilkuset milion&#243;w dawek szczepionek mRNA. Opr&#243;cz szczepionek przeciwko Covid-19 i dawek przypominaj&#261;cych firma planowa&#322;a r&#243;wnie&#380; opracowywa&#263; i produkowa&#263; szczepionki przeciwnowotworowe. Jednak sprzeda&#380; szczepionki Comirnaty, produkowanej wsp&#243;lnie z firm&#261; Pfizer, gwa&#322;townie spad&#322;a po zako&#324;czeniu pandemii Covid-19, firma odnotowa&#322;a strat&#281; netto w wysoko&#347;ci 1,1 mld euro za rok 2025.</p><p>Jak BioNTech radzi sobie z deficytem po pandemii? Firma posiada ogromne rezerwy got&#243;wkowe firmy wynosz&#261;ce 17,2 mld euro, kt&#243;re zamierza przeznaczy&#263; na przekszta&#322;cenie portfolio bada&#324; klinicznych z chor&#243;b zaka&#378;nych na z&#322;o&#380;one terapie onkologiczne. Ju&#380; od 2023 r. firma BioNTech systematycznie przenosi&#322;a swoje zainteresowanie w stron&#281; &#8222;onkologii precyzyjnej&#8221;. Teraz firma BioNTech zmienia strategi&#281; - b&#281;dzie skoncentrowa&#263; si&#281; na opracowywaniu lek&#243;w onkologicznych, d&#261;&#380;&#261;c do wprowadzenia na rynek swojego pierwszego leku onkologicznego w 2026 r.</p><p>Co ciekawe, firma Pfizer, g&#322;&#243;wny partner BioNTech, kt&#243;rej wyniki finansowe firmy pozostaj&#261; wra&#380;liwe na spadaj&#261;c&#261; sprzeda&#380; preparatu Comirnat, i kt&#243;ra te&#380; boryka si&#281; z fala gwa&#322;townego spadku przychod&#243;w zwi&#261;zanych z COVID-19, tak&#380;e inwestuje w onkologi&#281; traktuj&#261;c j&#261; jako jeden z kluczowych motor&#243;w wzrostu po erze COVID-19. W 2021 roku Pfizer przej&#261;&#322; za 2,3 mld USD firm&#281; Trillium Therapeutics (hematologia onkologiczna), a w 2023 r., za 43 mld USD firm&#281; Seagen, &#347;wiatowego lidera w technologii ADC, tworz&#261;c Pfizer Oncology Division. Firma przeznacza obecnie oko&#322;o 40% ca&#322;ego bud&#380;etu R&amp;D na obszar onkologiczny i posiada jeden z najbogatszych pipeline&#8217;&#243;w w bran&#380;y.</p><p>Sk&#261;d to zainteresowanie terapiami onkologicznymi? Pojawia si&#281; coraz wi&#281;cej prac, kt&#243;re nie&#347;mia&#322;o &#322;&#261;cz&#261; obserwowany wzrost zachorowa&#324; na nowotwory ze szczepieniami przeciwko COVID, jak badanie z Korei Po&#322;udniowej, kt&#243;re twierdzi, &#380;e szczepienie przeciwko COVID-19 mo&#380;e wi&#261;za&#263; si&#281; ze zwi&#281;kszonym ryzykiem wyst&#261;pienia sze&#347;ciu konkretnych rodzaj&#243;w nowotwor&#243;w, badanie kohortowe z W&#322;och pokazuj&#261;ce, &#380;e &#8222;hospitalizacja z powodu raka dowolnego typu by&#322;a wy&#380;sza u zaszczepionych&#8221; czy systematyczny przegl&#261;d 69 publikacji (Kuperwasser &amp; El-Deiry, 2026) wskazuj&#261;ce na prawdopodobie&#324;stwo wyst&#261;pienia zwi&#261;zku biologicznego.</p><p>Iwermektyna nie ma szans w tym starciu, bo z punktu widzenia rynku narracja zmieni&#322;a si&#281; z &#8222;Ile mo&#380;na zarobi&#263; na COVID-19?&#8221; na &#8222;Ile mo&#380;na zarobi&#263; na leczeniu raka?&#8221;.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://www.financialcontent.com/article/marketminute-2026-4-1-fed-at-a-crossroads-market-braces-for-crucial-speeches-by-bowman-and-logan-amid-stagflation-fears">https://www.financialcontent.com/article/marketminute-2026-4-1-fed-at-a-crossroads-market-braces-for-crucial-speeches-by-bowman-and-logan-amid-stagflation-fears</a></p><p><a href="https://www.straitstimes.com/business/biontech-to-wind-up-singapore-vaccine-manufacturing-plant-in-early-2027">https://www.straitstimes.com/business/biontech-to-wind-up-singapore-vaccine-manufacturing-plant-in-early-2027</a></p><div class="digest-post-embed" data-attrs="{&quot;nodeId&quot;:&quot;2f393c08-913c-41e8-b1cf-6de479df2eee&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;Niedawne przes&#322;uchanie komisji COVI w Parlamencie Europejskim rozpali&#322;o emocje. Odmowa stawienia si&#281; przed komisj&#261; ze strony Alberta Bourli by&#322;a szeroko komentowana w mediach spo&#322;eczno&#347;ciowych, tym bardziej, &#380;e w spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele pi&#281;ciu innych firm farmaceutycznych, w tym prezes firmy Moderna St&#233;phane Bancel, przedstawiciele angie&#8230;&quot;,&quot;cta&quot;:&quot;Read full story&quot;,&quot;showBylines&quot;:true,&quot;size&quot;:&quot;lg&quot;,&quot;isEditorNode&quot;:true,&quot;title&quot;:&quot;Winny: Pfizer... czy BioNTech? &quot;,&quot;publishedBylines&quot;:[{&quot;id&quot;:59031283,&quot;name&quot;:&quot;Mariusz Jag&#243;ra&quot;,&quot;bio&quot;:&quot;&#127477;&#127473;&#128175; \&quot;If you want a picture of the future, imagine a boot stamping on a human face&#8212;for ever.&#8221; George Orwell https://t.co/luy5H191VS&quot;,&quot;photo_url&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ad32a580-4cd7-4e03-a606-6e5b8670ce70_400x400.jpeg&quot;,&quot;is_guest&quot;:false,&quot;bestseller_tier&quot;:null}],&quot;post_date&quot;:&quot;2022-11-15T14:08:43.936Z&quot;,&quot;cover_image&quot;:&quot;https://substackcdn.com/image/fetch/h_600,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F55470588-bee5-412c-886a-d85a49a56ba3_945x675.png&quot;,&quot;cover_image_alt&quot;:null,&quot;canonical_url&quot;:&quot;https://mariuszjagora.substack.com/p/winny-pfizer-czy-biontech&quot;,&quot;section_name&quot;:null,&quot;video_upload_id&quot;:null,&quot;id&quot;:84707123,&quot;type&quot;:&quot;newsletter&quot;,&quot;reaction_count&quot;:1,&quot;comment_count&quot;:0,&quot;publication_id&quot;:586687,&quot;publication_name&quot;:&quot;Mariusz on Substack&quot;,&quot;publication_logo_url&quot;:&quot;&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;youtube_url&quot;:null,&quot;show_links&quot;:null,&quot;feed_url&quot;:null}"></div><div class="digest-post-embed" data-attrs="{&quot;nodeId&quot;:&quot;534f49e7-318b-40ca-a016-45545fd83585&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;Gdzie le&#380;y prawda? Ta o szczepionkach - tam gdzie pieni&#261;dze. Najszczersze wyznanie ze strony BionTech dotycz&#261;ce bezpiecze&#324;stwa i skuteczno&#347;ci szczepionek znajdziemy w Raporcie Rocznym za rok obrotowy zako&#324;czony z dniem 31 grudnia 2021 r. z&#322;o&#380;onym przed&quot;,&quot;cta&quot;:&quot;Read full story&quot;,&quot;showBylines&quot;:true,&quot;size&quot;:&quot;lg&quot;,&quot;isEditorNode&quot;:true,&quot;title&quot;:&quot;BionTech szczerze o szczepionkach&quot;,&quot;publishedBylines&quot;:[{&quot;id&quot;:59031283,&quot;name&quot;:&quot;Mariusz Jag&#243;ra&quot;,&quot;bio&quot;:&quot;&#127477;&#127473;&#128175; \&quot;If you want a picture of the future, imagine a boot stamping on a human face&#8212;for ever.&#8221; George Orwell https://t.co/luy5H191VS&quot;,&quot;photo_url&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ad32a580-4cd7-4e03-a606-6e5b8670ce70_400x400.jpeg&quot;,&quot;is_guest&quot;:false,&quot;bestseller_tier&quot;:null}],&quot;post_date&quot;:&quot;2022-04-27T15:47:59.260Z&quot;,&quot;cover_image&quot;:&quot;https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!dDH9!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fea01fd7b-f140-4243-8e98-90da12fb7e89_1200x716.jpeg&quot;,&quot;cover_image_alt&quot;:null,&quot;canonical_url&quot;:&quot;https://mariuszjagora.substack.com/p/biontech-szczerze-o-szczepionkach&quot;,&quot;section_name&quot;:null,&quot;video_upload_id&quot;:null,&quot;id&quot;:52976813,&quot;type&quot;:&quot;newsletter&quot;,&quot;reaction_count&quot;:15,&quot;comment_count&quot;:5,&quot;publication_id&quot;:586687,&quot;publication_name&quot;:&quot;Mariusz on Substack&quot;,&quot;publication_logo_url&quot;:&quot;&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;youtube_url&quot;:null,&quot;show_links&quot;:null,&quot;feed_url&quot;:null}"></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[AIPAC]]></title><description><![CDATA[Ameryka&#324;ski Komitet Spraw Publicznych Izraela - najskuteczniejsza i najlepiej zorganizowana organizacja lobbyst&#243;w w USA.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/aipac</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/aipac</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Fri, 20 Mar 2026 16:13:25 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png" width="937" height="728" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/c4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:728,&quot;width&quot;:937,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2WX0!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fc4a05f39-91f9-4114-bcb6-8ab43f040d14_937x728.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>AIPAC - Ameryka&#324;ski Komitet Spraw Publicznych Izraela (American Israel Public Affairs Committee), za&#322;o&#380;ony jako Ameryka&#324;ski Komitet Syjonistyczny ds. Spraw Publicznych, powsta&#322; w du&#380;ej mierze w odpowiedzi na &#8222;potrzeb&#281; profesjonalnego lobbingu w Kongresie USA na rzecz m&#322;odego pa&#324;stwa Izrael&#8221; po &#8222;incydencie&#8221; w Qibya w 1953.</p><p>12 pa&#378;dziernika 1953 grupa zamachowc&#243;w (fedain&#243;w) przenikn&#281;&#322;a z Jordanii i dotar&#322;a do izraelskiej wioski Yehud, gdzie wrzucili granat do domu &#380;ydowskiej rodziny, zabijaj&#261;c matk&#281; i dwoje ma&#322;ych dzieci. W ramach operacji odwetowej &#8222;Shoshana&#8221; izraelskie si&#322;y pod dow&#243;dztwem m&#322;odego w&#243;wczas majora Ariela Sharona, zaatakowa&#322;y wiosk&#281; Qibya na Zachodnim Brzegu (w&#243;wczas pod kontrol&#261; Jordanii), gdzie &#380;o&#322;nierze izraelscy zabili co najmniej 69 cywil&#243;w, w wi&#281;kszo&#347;ci kobiet i dzieci. Zniszczono lub wysadzono w powietrze ok. 45&#8211;50 dom&#243;w, szko&#322;&#281; i meczet. Atak by&#322; celowo nieproporcjonalny &#8211; zgodnie z &#243;wczesn&#261; izraelsk&#261; polityk&#261; &#8222;odwet&#243;w&#8221; Ben-Guriona, kt&#243;ra zak&#322;ada&#322;a, &#380;e silne uderzenia odstrasz&#261; dalsze ataki graniczne.</p><p>Incydent wywo&#322;a&#322; oburzenie na &#347;wiecie - Rada Bezpiecze&#324;stwa ONZ uchwali&#322;a rezolucj&#281; pot&#281;piaj&#261;c&#261; Izrael (z poparciem USA), ameryka&#324;ska prasa (m.in. Time Magazine) opisywa&#322;a masakr&#281; w ostrych s&#322;owach: &#8222;strzelali do ka&#380;dego m&#281;&#380;czyzny, kobiety i dziecka, jakiego znale&#378;li&#8221;, a administracja Dwighta D. Esenhowera wyra&#380;a&#322;a podejrzenia, &#380;e istniej&#261;ce organizacje &#380;ydowskie (jak American Zionist Council &#8211; AZC) s&#261; finansowane przez rz&#261;d Izraela i rozwa&#380;a&#322;a zmuszenie ich do rejestracji jako agenta zagranicznego (FARA - Ustawa o rejestracji agent&#243;w zagranicznych).</p><p>W USA pojawi&#322;a si&#281; fala negatywnej prasy i presji dyplomatycznej na Izrael. Wtedy w&#322;a&#347;nie Isaiah L. Kenen, lobbysta pracuj&#261;cy dla izraelskiego MSZ i Jewish Agency, uzna&#322;, &#380;e potrzebna jest profesjonalna, oddzielona struktura do obrony wizerunku Izraela w Kongresie i mediach USA, i za&#322;o&#380;y&#322; Ameryka&#324;ski Komitet Syjonistyczny ds. Spraw Publicznych (w 1959 roku nast&#261;pi&#322;a zmiana nazwy na Ameryka&#324;ski Komitet Spraw Publicznych Izraela - AIPAC) &#8211; organizacj&#281; skupion&#261; wy&#322;&#261;cznie na lobbingu w Waszyngtonie, kt&#243;ra mia&#322;a dzia&#322;a&#263; jako &#8222;ameryka&#324;ska grupa obywateli wspieraj&#261;cych Izrael&#8221;, co pozwoli&#322;o unikn&#261;&#263; rejestracji FARA.</p><p>Prawdziwy prze&#322;om nast&#261;pi&#322; po wojnie Jom Kippur (1973) i arabskim embargu naftowym &#8211; AIPAC przekona&#322;o Kongres do masowej pomocy wojskowej i gospodarczej dla Izraela. W pa&#378;dzierniku 1973 Egipt i Syria zaatakowa&#322;y Izrael (w &#347;wi&#281;to Jom Kippur). Pocz&#261;tkowo Izrael poni&#243;s&#322; du&#380;e straty, ale ostatecznie wygra&#322; dzi&#281;ki ogromnemu wsparciu USA. W odpowiedzi na pomoc USA dla Izraela, Organizacja Arabskich Kraj&#243;w Eksportuj&#261;cych Rop&#281; wprowadzi&#322;a ca&#322;kowite embargo na eksport ropy do USA i wybranych kraj&#243;w wspieraj&#261;ce Izrael, jednocze&#347;nie ograniczaj&#261;c produkcj&#281;, co spowodowa&#322;o wzrost ceny ropy z 3 USD do 12 USD za bary&#322;k&#281;, kolejki na stacjach benzynowych i recesj&#281; w USA. Kryzys energetyczny, kt&#243;ry wstrz&#261;sn&#261;&#322; Zachodem i zmusi&#322; do rewizji polityki zagranicznej. Wojna i embargo paradoksalnie wzmocni&#322;y AIPAC: pokaza&#322;y, &#380;e organizacja potrafi dzia&#322;a&#263; w ekstremalnych warunkach, mobilizowa&#263; ponadpartyjn&#261; koalicj&#281; i przekona&#263; Kongres mimo presji ekonomicznej i dyplomatycznej.</p><p>Lata 80&#8211;90 to eksplozja wp&#322;ywu AIPAC, kt&#243;ra z ma&#322;ej, niszowej organizacji lobbystycznej przerodzi&#322;a si&#281;, pod kierownictwem Thomasa A. Dine&#8217;a, w jedn&#261; z najpot&#281;&#380;niejszych i najbardziej skutecznych grup nacisku w Waszyngtonie. Bud&#380;et AIPAC wzr&#243;s&#322; z ok. 750 tys. USD na pocz&#261;tku lat 80. do ponad 7 mln USD w szczytowym okresie ko&#324;ca dekady. Cz&#322;onkostwo wzros&#322;o z kilkunastu tysi&#281;cy do ponad 50 tys. os&#243;b. Dine zbudowa&#322; sie&#263; kontakt&#243;w w Kongresie - struktur&#281;, w kt&#243;rej na ka&#380;dego senatora (100 cz&#322;onk&#243;w Senatu) i ka&#380;dego kongresmena (435 cz&#322;onk&#243;w Izby Reprezentant&#243;w) przypada&#322;o 5&#8211;15 kluczowych kontakt&#243;w (lokalnych aktywist&#243;w, darczy&#324;c&#243;w, lider&#243;w spo&#322;eczno&#347;ci &#380;ydowskiej lub pro-izraelskiej w ich okr&#281;gu/stanie). Te osoby utrzymywa&#322;y bezpo&#347;redni, osobisty kontakt z politykiem &#8211; dzwoni&#322;y, spotyka&#322;y si&#281;, pisa&#322;y listy, organizowa&#322;y spotkania. Stworzono tak&#380;e programy edukacyjne w du&#380;ych miastach USA. AIPAC zacz&#261;&#322; monitorowa&#263; g&#322;osowania, dostarcza&#263; gotowe teksty rezolucji i wywiera&#263; presj&#281; na kandydat&#243;w w kampaniach. Coroczne konferencje (Policy Conference) sta&#322;y si&#281; wydarzeniem przyci&#261;gaj&#261;c tysi&#261;ce uczestnik&#243;w (w tym setki kongresmen&#243;w i senator&#243;w). Konferencja sta&#322;a si&#281; miejscem, gdzie przemawiali prezydenci, kandydaci prezydenccy i liderzy obu partii. By&#322;a to najwi&#281;ksza regularna demonstracja ponadpartyjnego wsparcia dla Izraela. AIPAC sta&#322; si&#281; symbolem organizacji &#8222;nie do ruszenia&#8221; &#8211; kandydaci bali si&#281; konfrontacji i etykiety &#8222;antysemity&#8221;.</p><p>W 2005 roku nast&#261;pi&#322; jeden z najpowa&#380;niejszych kryzys&#243;w wizerunkowych w historii AIPAC &#8211; tzw. <strong>sprawa Lawrence&#8217;a Franklina </strong>lub w<strong>ielki skandal szpiegowski</strong>. Sprawa dotyczy&#322;a przekazywania tajnych informacji USA o polityce wobec Iranu i Iraku. Nie chodzi&#322;o o klasyczne szpiegostwo (nikt nie zosta&#322; oskar&#380;ony o przekazywanie informacji wrogiemu pa&#324;stwu w sensie zdrady), ale o naruszenie <strong>Espionage Act z 1917 r.</strong> (przekazywanie tajnych informacji osobom nieuprawnionym). Lawrence Franklin analityk Pentagonu ds. Iranu spotyka&#322; si&#281; wielokrotnie z Stevenem Rosenem, dyrektorem ds. polityki zagranicznej AIPAC i Keithem Weissmanem (starszym analitykiem ds. Iranu w AIPAC). Wed&#322;ug oskar&#380;enia Franklin przekaza&#322; tajne dokumenty i dane o zagro&#380;eniach dla si&#322; USA w Iraku, polityce wobec Iranu oraz potencjalnych atakach na si&#322;y ameryka&#324;skie.</p><p>Jednak ju&#380; w latach 2010&#8211;2020 AIPAC staje si&#281; absolutn&#261; pot&#281;g&#261; - osi&#261;gaj&#261;c szczyt wp&#322;ywu w Waszyngtonie &#8211; sta&#322; si&#281; jednym z najskuteczniejszych i najlepiej zorganizowanych lobbyst&#243;w w USA, z bud&#380;etem rosn&#261;cym do dziesi&#261;tek milion&#243;w dolar&#243;w rocznie, rozbudowan&#261; sieci&#261; oddolnego wsparcia i bliskimi relacjami z liderami obu partii. Organizacja utrzymywa&#322;a wizerunek ponadpartyjny, co by&#322;o jej kluczow&#261; strategi&#261;: dzia&#322;a&#322;a zar&#243;wno z Demokratami, jak i Republikanami, zapewniaj&#261;c, &#380;e wsparcie dla Izraela pozostaje poza codziennymi podzia&#322;ami partyjnymi. AIPAC uruchomi&#322; jedn&#261; z najbardziej intensywnych kampanii w historii Citizens for a Nuclear Free Iran (szacunkowo 20&#8211;40 mln USD na reklamy TV, gazety i lobbying w 35 stanach, mobilizowa&#322; 100 000 cz&#322;onk&#243;w do spotka&#324; z ka&#380;dym kongresmenem i senatorem (w biurach w Waszyngtonie i okr&#281;gach wyborczych). AIPAC skutecznie lobbowa&#322; za utrzymaniem i zwi&#281;kszeniem finansowej - Izrael otrzymywa&#322; najwi&#281;ksz&#261; pomoc wojskow&#261; spo&#347;r&#243;d wszystkich kraj&#243;w (ok. 3,8 mld USD rocznie w latach 2010&#8211;2020).</p><p>W grudniu 2021 AIPAC og&#322;osi&#322; rewolucyjn&#261; zmian&#281; strategii: po raz pierwszy w historii za&#322;o&#380;y&#322; w&#322;asny PAC (AIPAC PAC) oraz super PAC o nazwie United Democracy Project (UDP). PAC to skr&#243;t od Political Action Committee (Komitet Dzia&#322;ania Politycznego), organizacja, kt&#243;ra zbiera pieni&#261;dze od wielu darczy&#324;c&#243;w (os&#243;b, firm, zwi&#261;zk&#243;w zawodowych itp.), a potem przeznacza je na wsparcie (lub atakowanie) kandydat&#243;w w wyborach, partii politycznych, inicjatyw referendalnych czy konkretnych ustaw.</p><p>To pozwoli&#322;o organizacji na bezpo&#347;rednie wydawanie milion&#243;w dolar&#243;w na kampanie wyborcze &#8211; wcze&#347;niej AIPAC skupia&#322; si&#281; wy&#322;&#261;cznie na lobbingu i bundlingu (zbieraniu darowizn od darczy&#324;c&#243;w dla kandydat&#243;w), ale nie m&#243;g&#322; sam wydawa&#263; na reklamy. W 2022 roku UDP wyda&#322; ok. 32,9 mln USD (w tym 26,1 mln na reklamy wspieraj&#261;ce lub atakuj&#261;ce kandydat&#243;w atakuj&#261;cych lub krytykuj&#261;cych Izrael.</p><p>W wyborach w USA w 2024 roku (cykl 2023&#8211;2024) AIPAC PAC i super PAC United Democracy Project razem wydali prawie 127 milion&#243;w dolar&#243;w staj&#261;c si&#281; najwi&#281;kszym pojedynczym graczem, rozdaj&#261;c pieni&#261;dze tym, kt&#243;rych popiera&#322; &#8211; g&#322;&#243;wnie umiarkowanym Demokratom (i niekt&#243;rym Republikanom) &#8211; ok 52&#8211;55 milion&#243;w dolar&#243;w, oraz na reklamy telewizyjne, ulotki, mailingi &#8211; w tym bardzo du&#380;o negatywnych reklam przeciwko kandydatom, kt&#243;rych AIPAC uzna&#322; za zbyt krytycznych wobec Izraela. Dotychczas &#380;adna inna organizacja skupiona na jednym temacie (np. bro&#324;, aborcja, klimat, zwi&#261;zki zawodowe) nie wyda&#322;a w jednym cyklu wyborczym tylu pieni&#281;dzy.</p><p>Jednocze&#347;nie ro&#347;nie liczba krytyk&#243;w, kt&#243;rzy oskar&#380;aj&#261; AIPAC o &#8222;kupowanie&#8221; Kongresu i dzia&#322;anie w interesie obcego pa&#324;stwa. Jednym z najbardziej konsekwentnych krytyk&#243;w AIPAC w Kongresie jest Tom Massie. Jego zarzuty opieraj&#261; si&#281; na osobistym do&#347;wiadczeniu (od 2012 r. jest kongresmenem) i skupiaj&#261; si&#281; na tym, &#380;e lobby wywiera zbyt du&#380;y wp&#322;yw na ameryka&#324;sk&#261; polityk&#281; zagraniczn&#261;, kosztem interes&#243;w USA (&#8222;America First&#8221;). W wywiadzie z Tuckerem Carlsonem (2024) Massie powiedzia&#322; wprost: &#8222;Wszyscy opr&#243;cz mnie maj&#261; swojego przedstawiciela AIPAC. Taki &#8216;babysitter&#8217; z AIPAC&#8221;. Ta &#8216;opiekunka dla dzieci&#8221; z AIPAC utrzymuje sta&#322;y kontakt z politykiem, doradza i wywiera presj&#281; na g&#322;osowania w sprawach Izraela. Massie jest jednym z nielicznych, kt&#243;rzy odm&#243;wili takiej &#8222;opieki&#8221; i nawet zbanowali AIPAC w swoim biurze.</p><p>Serwis The Grayzone opublikowa&#322; pozyskane nagranie audio z nieoficjalnej sesji podczas szczytu kongresowego AIPAC w 2025 r. Nagranie, zarejestrowane przez jednego z uczestnik&#243;w panelu dyskusyjnego, zawiera wypowied&#378; nowego dyrektora generalnego AIPAC, Elliota Brandta, opisuj&#261;cego, &#380;e jego organizacja zyska&#322;a wp&#322;ywy w&#347;r&#243;d trzech czo&#322;owych urz&#281;dnik&#243;w ds. bezpiecze&#324;stwa narodowego w administracji Trumpa &#8211; sekretarza stanu Marco Rubio, dyrektora ds. bezpiecze&#324;stwa narodowego Mike&#8217;a Waltza oraz dyrektora CIA Johna Ratcliffe&#8217;a, nazywaj&#261;c ich &#8222;ko&#322;ami ratunkowymi&#8221; AIPAC w zespole ds. bezpiecze&#324;stwa narodowego Trumpa. Szczyt kongresowy przebiega&#322; w atmosferze niepokoju, przyw&#243;dcy AIPAC nakazali szeregowym cz&#322;onkom ukrycie identyfikator&#243;w podczas opuszczania hotelu Marriott z obawy, &#380;e spotkaj&#261; si&#281; z protestuj&#261;cymi przeciwko ludob&#243;jstwu. Poza nielicznymi sesjami, takimi jak przem&#243;wienie inauguracyjne izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu, konferencja mia&#322;a charakter nieoficjalny. W panelu obok zasiada&#322;a tak&#380;e Dana Stroul, by&#322;a najwy&#380;sza rang&#261; urz&#281;dniczka cywilna nadzoruj&#261;ca kwestie bliskowschodnie w Departamencie Obrony administracji Bidena, kieruj&#261;c polityk&#261; wobec Iranu, Syrii oraz praktycznie wszystkimi innymi kwestiami istotnymi dla Izraela. Teraz Stroul pe&#322;ni funkcj&#281; dyrektora ds. bada&#324; w Washington Institute for Near East Policy, neokonserwatywnym think tanku, kt&#243;ry pierwotnie powsta&#322; jako o&#347;rodek badawczy stowarzyszenia AIPAC. Stroul jasno stwierdzi&#322;a, &#380;e obrona strategicznych interes&#243;w Izraela powinna stanowi&#263; najwy&#380;szy priorytet rz&#261;du USA, a Waszyngton powinien pog&#322;&#281;bia&#263; swoje &#8222;wzajemnie korzystne&#8221;, szczeg&#243;lne relacje ze swoim &#8222;silnym partnerem&#8221; w Tel Awiwie. Stroul bagatelizowa&#322;a rze&#378; w Strefie Gazy, uznaj&#261;c j&#261; za wynik taktyk Hamasu, kt&#243;re mia&#322;y na celu maksymalizacj&#281; liczby dzieci zabitych przez Izrael. Ona i inni lobby&#347;ci izraelscy niepokoili si&#281; wp&#322;ywem wojny po 7 pa&#378;dziernika na poparcie spo&#322;eczne dla pa&#324;stwa &#380;ydowskiego. Szczeg&#243;lnie niepokoi&#322;y j&#261; pr&#243;by, podejmowane przez senatora Berniego Sandersa, wymuszenia g&#322;osowania nad pakietami pomocy wojskowej dla Izraela, co jej zdaniem nigdy nie powinno by&#263; przedmiotem otwartej debaty.</p><p>Jej zdaniem Izrael pe&#322;ni r&#243;wnie&#380; rol&#281; wa&#380;nego sojusznika Stan&#243;w Zjednoczonych z wa&#380;nego spo&#322;ecznie wzgledu: &#8222;Jedn&#261; z rzeczy, o kt&#243;rej cz&#281;sto s&#322;yszy si&#281; zar&#243;wno w&#347;r&#243;d skrajnej prawicy, jak i skrajnej lewicy, jest to, &#380;e nie chc&#261; oni, aby m&#322;odzi m&#281;&#380;czy&#378;ni i kobiety, ameryka&#324;scy &#380;o&#322;nierze, wyruszali na wojn&#281; na Bliskim Wschodzie ani nigdzie indziej. Sposobem na to, by m&#322;odzi Amerykanie nie nara&#380;ali si&#281; na niebezpiecze&#324;stwo, jest wi&#281;c inwestowanie w silnych partner&#243;w, kt&#243;rzy potrafi&#261; sami si&#281; broni&#263;. Takim partnerem jest Izrael.&#8221;</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://thegrayzone.com/2025/04/09/aipac-access-trump-natsec-officials-leaked/">https://thegrayzone.com/2025/04/09/aipac-access-trump-natsec-officials-leaked/</a></p><div id="youtube2-pHo7hyEczg0" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;pHo7hyEczg0&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/pHo7hyEczg0?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Kent, Kirk, Trump i wojna.]]></title><description><![CDATA[Czy zab&#243;jstwo Charliego Kirka to cena za sprzeciw wobec wojny z Iranem?]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/kent-kirk-trump-i-wojna</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/kent-kirk-trump-i-wojna</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Fri, 20 Mar 2026 13:59:45 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg" width="1410" height="956" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:956,&quot;width&quot;:1410,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!MKD3!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F746099f0-f7a1-4ce6-8882-2720da79b66d_1410x956.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Tucker Carlson opublikowa&#322; niemal dwugodzinny wywiad z by&#322;ym dyrektorem Narodowego Centrum Antyterrorystycznego (NCTC) - Joe Kentem. By&#322;y oficer si&#322; specjalnych i wieloletni analityk wywiadu rzuci&#322; powa&#380;ne oskar&#380;enie wobec administracji Trumpa: <strong>decyzja o ataku na Iran nie wynika&#322;a z &#8222;bezpo&#347;redniego zagro&#380;enia&#8221;, lecz z zewn&#281;trznej presji, wzmocnionej gro&#378;bami zab&#243;jstw &#8211; w tym publicznego morderstwa Charliego Kirka we wrze&#347;niu 2025 roku. </strong>Kent wprost &#322;&#261;czy zamach na Trumpa w Butler (lipiec 2024) z zab&#243;jstwem 31-letniego za&#322;o&#380;yciela Turning Point USA, Charliego Kirka, zastrzelonego przez Tylera Robinsona 10 wrze&#347;nia 2025 na kampusie Utah Valley University.</p><p>Kent twierdzi, &#380;e mimo, i&#380; nie by&#322; z Charliem w szczeg&#243;lnie bliskich stosunkach, to znali si&#281; &#8211; Kirk go wspiera&#322;, kiedy startowa&#322; w wyborach do Kongresu. Kiedy widzia&#322; si&#281; z nim ostatni raz w Bia&#322;ym Domu, tu&#380; przed zab&#243;jstwem, Kirk mia&#322; mu powiedzie&#263; &#8222;Joe, powstrzymaj nas przed zaanga&#380;owaniem si&#281; w wojn&#281; z Iranem&#8221;. Kirk faktycznie sp&#281;dzi&#322; dwa dni w Bia&#322;ym Domu w czerwcu 2025 roku, staraj&#261;c si&#281; przekona&#263; Trumpa, by ten nie rozpoczyna&#322; wojny, co potwierdza korespondencja Kirka z Bretem Weinsteinem, kt&#243;ry opublikowa&#322; zrzut ekranu wymiany SMS-&#243;w z Charliem Kirkiem z czerwca 2025 r., w kt&#243;rej Kirk relacjonuje starania, by odwie&#347;&#263; prezydenta Trumpa od wojny z Iranem, podkre&#347;laj&#261;c presj&#281; neocons&#243;w i brak poparcia publicznego: &#8222;18 czerwca mia&#322;em wymian&#281; tekst&#243;w z Charliem Kirkiem. Sp&#281;dzi&#322; dwa pe&#322;ne dni w Bia&#322;ym Domu, pr&#243;buj&#261;c przekona&#263; prezydenta Trumpa, by nie rozpoczyna&#322; wojny z Iranem. Bior&#261;c pod uwag&#281;, jak bliski by&#322; prezydentowi&#8230; rozs&#261;dne jest pytanie, czy jego up&#243;r w sprzeciwie wobec tej wojny nie doprowadzi&#322; do jego morderstwa. Dobre &#347;ledztwo mog&#322;oby to rozstrzygn&#261;&#263;. To, co nam pokazano, tylko zwi&#281;ksza powody do niepokoju.&#8221;</p><p>W podobnym tonie wypowiada si&#281; John Mappin, dla kt&#243;rego Charlie by&#322; jednym z jego najlepszych przyjaci&#243;&#322;, komunikowali si&#281; bezpo&#347;rednio, cz&#281;sto codziennie, od kwietnia 2018 roku. Mappin w po&#347;cie wspomina kolacj&#281; z Charliem Kirkiem w maju 2025 r. w Londynie, gdzie Kirk krytykowa&#322; Netanjahu i dzia&#322;ania Izraela w Gazie oraz sprzeciwia&#322; si&#281; wojnie USA z Iranem, ostrzegaj&#261;c Trumpa przed konsekwencjami. Mappin sugeruje wr&#281;cz, &#380;e Kirk m&#243;g&#322; zosta&#263; zamordowany przez obc&#261; pot&#281;g&#281; za pr&#243;b&#281; zapobie&#380;enia konfliktowi. </p><p>Na pocz&#261;tku kariery Kirk by&#322; jednym z najgor&#281;tszych chrze&#347;cija&#324;skich syjonist&#243;w w obozie MAGA. Turning Point USA organizowa&#322;o r&#243;&#380;nego rodzaju wydarzenia z izraelskimi delegacjami, a Kirk otwarcie popiera&#322; bezwarunkowe wsparcie dla Tel Awiwu.</p><p>W 2025 roku nast&#261;pi&#322; zauwa&#380;alny zwrot w jego retoryce dotycz&#261;cej Bliskiego Wschodu &#8211; z pozycji jednego z najg&#322;o&#347;niejszych pro-izraelskich g&#322;os&#243;w w &#347;rodowisku MAGA do coraz wyra&#378;niejszego sceptycyzmu wobec eskalacji militarnej z Iranem i bezwarunkowego zaanga&#380;owania USA. Ten proces nasili&#322; si&#281; wiosn&#261; i latem 2025, gdy napi&#281;cia Izrael&#8211;Iran ros&#322;y, a administracja Trumpa rozwa&#380;a&#322;a opcje uderze&#324;. W czerwcu 2025 Kirk opublikowa&#322; na X wyniki ankiety, przeprowadzonej w&#347;r&#243;d ok. 500 tys. os&#243;b, gdzie na pytanie: &#8222;Czy USA powinny zaanga&#380;owa&#263; si&#281; w wojn&#281; Izraela z Iranem?&#8221; 89,7% os&#243;b by&#322;o przeciw. Kirka ostrzega&#322;, &#380;e wynik ten musi by&#263; interpretowany jako sygna&#322;, &#380;e bezkrytyczne wsparcie dla eskalacji z Iranem grozi utrat&#261; m&#322;odych wyborc&#243;w: &#8222;Nie da si&#281; zaprzeczy&#263;, &#380;e Izrael sta&#322; si&#281; wa&#380;nym tematem w polityce ameryka&#324;skiej, a zw&#322;aszcza w&#347;r&#243;d pokolenia Z. [...] Nie nienawidz&#261; oni Izraela ani &#379;yd&#243;w, ale podchodz&#261; sceptycznie do obecnego stanu stosunk&#243;w Ameryki z tym krajem i chc&#261; mie&#263; pewno&#347;&#263;, &#380;e ameryka&#324;scy przyw&#243;dcy stawiaj&#261; interesy w&#322;asnego kraju na pierwszym miejscu&#8221;.</p><p>W czerwcu 2025 Kirk wielokrotnie wypowiada&#322; si&#281; publicznie przeciwko idei &#8222;zmiany re&#380;imu&#8221; w Iranie, bo to oznacza wojn&#281;. Odpowiadaj&#261;c na wezwania Lindsey&#8217;ego Grahama do usuni&#281;cia ajatollaha, Kirk powiedzia&#322;: <em>&#8222;<strong>Zmiana re&#380;imu to wojna</strong>. &#379;eby by&#322;o jasne: zmiana re&#380;imu to nie to samo, co zmiana g&#322;&#243;wnego trenera dru&#380;yny Chicago Bears&#8230; Zazwyczaj na Bliskim Wschodzie wi&#261;&#380;e si&#281; to z ogromnym chaosem i prowadzi do impasu. A potem wybucha wojna domowa. Czy zdaje Pan sobie spraw&#281;, jak rozleg&#322;y jest Iran? To ogromny kraj. Bardzo rozleg&#322;y. G&#243;rzysty. W por&#243;wnaniu z nim Afganistan i Irak wydaj&#261; si&#281; bu&#322;k&#261; z mas&#322;em&#8221;.</em> Innym razem powiedzia&#322;: <em>&#8222;Kocham nar&#243;d ira&#324;ski, powinni&#347;my okaza&#263; mu wsp&#243;&#322;czucie. Je&#347;li naprawd&#281; zale&#380;y nam na ochronie praw cz&#322;owieka, powinni&#347;cie d&#261;&#380;y&#263; do tego, by Iran zn&#243;w sta&#322; si&#281; cz&#281;&#347;ci&#261; zachodniej cywilizacji.&#8221;</em></p><p>&#346;mier&#263; Kirka by&#322;a dla Trumpa ciosem osobistym. Prezydent publicznie przyzna&#322;, &#380;e by&#322; dla niego &#8222;jak syn&#8221;, &#380;e by&#322; &#8222;m&#281;czennikiem prawdy i wolno&#347;ci&#8221;, a w Truth Social pisa&#322; o &#8222;ciemnej chwili&#8221; i &#8222;wielkiej stracie&#8221;. Mia&#322; mu rzeczywi&#347;cie du&#380;o do zawdzi&#281;czenia &#8211; panuje powszechna opinia, &#380;e Kirk &#8222;wygra&#322; Trumpowi m&#322;odych&#8221; &#8211; kampania Turning Point USA w&#347;r&#243;d Generacji Z &#8211; os&#243;b w wieku do 29 lat &#8211; g&#322;&#243;wnie studenci college&#8217;u, absolwenci, m&#322;odzi pracownicy wchodz&#261;cy na rynek pracy, pierwsza generacja, kt&#243;ra dorasta&#322;a ca&#322;kowicie w erze smartfon&#243;w i medi&#243;w spo&#322;eczno&#347;ciowych.</p><p>Wed&#322;ug Kenta publiczna egzekucja Kirka, przynios&#322;a psychologicznie efekt odwrotny do zamachu na Trumpa w Butler. Tamta pr&#243;ba sta&#322;a si&#281; jednym z najsilniejszych moment&#243;w w jego kampanii - kula otar&#322;a si&#281; o ucho, Trump upad&#322;, ale chwil&#281; p&#243;&#378;niej wsta&#322;, uni&#243;s&#322; zaci&#347;ni&#281;t&#261; pi&#281;&#347;&#263; i trzykrotnie krzykn&#261;&#322; &#8222;Fight! Fight! Fight!&#8221;. To uj&#281;cie &#8211; z zakrwawion&#261; twarz&#261; i flag&#261; USA w tle &#8211; obieg&#322;o &#347;wiat w ci&#261;gu minut, a sonda&#380;e natychmiast posz&#322;y w g&#243;r&#281; o 5&#8211;8 pkt. &#346;mier&#263; &#8222;dobrego, niewinnego ch&#322;opaka&#8221;, kt&#243;remu Trump tyle zawdzi&#281;cza&#322;, mog&#322;a &#8211; wed&#322;ug Kenta i Weinsteina &#8211; z&#322;ama&#263; go emocjonalnie..</p><p>Tu&#380; po wywiadzie Carslona media (Reuters, NYT, AP) ujawni&#322;y, &#380;e <strong>FBI prowadzi przeciwko Kentowi &#347;ledztwo w sprawie mo&#380;liwych wyciek&#243;w tajnych informacji, kt&#243;re</strong> <strong>rozpocz&#281;&#322;o si&#281; kilka miesi&#281;cy wcze&#347;niej</strong> &#8211; najprawdopodobniej w grudniu 2025 lub styczniu 2026, a wi&#281;c na d&#322;ugo przed rezygnacj&#261; ze stanowiska i wywiadem. Kent twierdzi, &#380;e po zab&#243;jstwie NCTC i FBI celowo ograniczy&#322;y &#347;ledztwo do &#8222;spraw wewn&#281;trznych, stanowych&#8221;, blokuj&#261;c analiz&#281; zagranicznych trop&#243;w &#8211; w tym powi&#261;za&#324; z Izraelem i proizraelskim lobby. Oficjalnie sprawa Tylera Robinsona pozostaje klasyfikowana jako &#8222;lone gunman&#8221;. </p><p>Czy Joe Kent jest whistleblowerem, czy te&#380; sfrustrowanym by&#322;ym urz&#281;dnikiem zagro&#380;onym &#347;ledztwem? Czy &#347;mier&#263; Charliego Kirka by&#322;a politycznym zab&#243;jstwem, czy tragicznym aktem samotnego szale&#324;ca?</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><div class="twitter-embed" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://x.com/TuckerCarlson/status/2034444911521513660&quot;,&quot;full_text&quot;:&quot;Joe Kent on why we actually went to war with Iran. &quot;,&quot;username&quot;:&quot;TuckerCarlson&quot;,&quot;name&quot;:&quot;Tucker Carlson&quot;,&quot;profile_image_url&quot;:&quot;https://pbs.substack.com/profile_images/1666923736132460544/9LWCHVOp_normal.jpg&quot;,&quot;date&quot;:&quot;2026-03-19T01:40:39.000Z&quot;,&quot;photos&quot;:[{&quot;img_url&quot;:&quot;https://substackcdn.com/image/upload/w_1028,c_limit,q_auto:best/l_twitter_play_button_rvaygk,w_88/imnkv43j6dka1ydcvqxh&quot;,&quot;link_url&quot;:&quot;https://t.co/ghoSEW6fLy&quot;}],&quot;quoted_tweet&quot;:{},&quot;reply_count&quot;:4087,&quot;retweet_count&quot;:15613,&quot;like_count&quot;:63671,&quot;impression_count&quot;:4315760,&quot;expanded_url&quot;:null,&quot;video_url&quot;:&quot;https://video.twimg.com/amplify_video/2034436905459150848/vid/avc1/1280x720/WpSl4M1WZPey590G.mp4&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="Twitter2ToDOM"></div><div class="twitter-embed" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://x.com/JohnMappin/status/2033706042039709814)&quot;,&quot;full_text&quot;:&quot;Dear Friends, Followers and Subscribers, our dear Americans,\n\nSeeing as one and all are reminiscing about Charlie Kirk today in light of the Iran war, I thought I would make something that happened crystal clear.\n\nMinds are for changing, and when the facts change we change our &quot;,&quot;username&quot;:&quot;JohnMappin&quot;,&quot;name&quot;:&quot;John Mappin&quot;,&quot;profile_image_url&quot;:&quot;https://pbs.substack.com/profile_images/1862552099910725632/Ih8h03Tf_normal.jpg&quot;,&quot;date&quot;:&quot;2026-03-17T00:44:39.000Z&quot;,&quot;photos&quot;:[{&quot;img_url&quot;:&quot;https://pbs.substack.com/media/HDks3DdXkAAMc6N.jpg&quot;,&quot;link_url&quot;:&quot;https://t.co/uOwoOqUtoV&quot;}],&quot;quoted_tweet&quot;:{},&quot;reply_count&quot;:853,&quot;retweet_count&quot;:3212,&quot;like_count&quot;:14254,&quot;impression_count&quot;:1051373,&quot;expanded_url&quot;:null,&quot;video_url&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="Twitter2ToDOM"></div><div class="twitter-embed" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://x.com/BretWeinstein/status/2032663397280715040&quot;,&quot;full_text&quot;:&quot;On June 18th, I had a text exchange with Charlie Kirk. He said he was spending two full days at the White House trying to persuade President Trump not to initiate a war with Iran.\n\nGiven that Charlie was close with the President and that he represented a large constituency &quot;,&quot;username&quot;:&quot;BretWeinstein&quot;,&quot;name&quot;:&quot;Bret Weinstein&quot;,&quot;profile_image_url&quot;:&quot;https://pbs.substack.com/profile_images/1719270066489856000/WML5huTi_normal.jpg&quot;,&quot;date&quot;:&quot;2026-03-14T03:41:33.000Z&quot;,&quot;photos&quot;:[{&quot;img_url&quot;:&quot;https://pbs.substack.com/media/HDV3YyIaMAASK59.jpg&quot;,&quot;link_url&quot;:&quot;https://t.co/95NRWhxR5l&quot;}],&quot;quoted_tweet&quot;:{},&quot;reply_count&quot;:2387,&quot;retweet_count&quot;:8022,&quot;like_count&quot;:38780,&quot;impression_count&quot;:3806680,&quot;expanded_url&quot;:null,&quot;video_url&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true}" data-component-name="Twitter2ToDOM"></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Autyzm i Cell Danger Response ]]></title><description><![CDATA[Czy lek na paso&#380;yty mo&#380;e leczy&#263; autyzm?]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/autyzm-i-cell-danger-response</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/autyzm-i-cell-danger-response</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Tue, 17 Mar 2026 14:44:28 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg" width="1018" height="683" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/b5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:683,&quot;width&quot;:1018,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!JuRh!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fb5278401-b168-4924-a3d7-f71607e53a26_1018x683.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>W 2017 roku Annals of Clinical and Translational Neurology opublikowa&#322;o badanie <em>&#8220;Niskie dawki suraminy w zaburzeniach ze spektrum autyzmu: niewielkie, randomizowane badanie kliniczne fazy I/II&#8221;. </em>Autorzy (na czele z Robertem K. Naviauxem) chcieli sprawdzi&#263; hipotez&#281; <strong>Cell Danger Response</strong> (CDR - reakcja kom&#243;rki na zagro&#380;enie), kt&#243;ra zak&#322;ada, &#380;e zaburzona sygnalizacja purynergiczna (nadmierny alarm kom&#243;rkowy), kt&#243;ra utrzymuj&#261;cy kom&#243;rki w trybie chronicznego zagro&#380;enia, przyczynia si&#281; do objaw&#243;w ASD niezale&#380;nie od przyczyny.</p><p>Teoria Cell Danger Response, czyli &#8222;odpowiedzi kom&#243;rki na zagro&#380;enie&#8221;, zosta&#322;a opracowana przez dr. Roberta K. Naviauxa (profesora medycyny, pediatrii i patologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego). Jest to jedno z najbardziej sp&#243;jnych wyja&#347;nie&#324;, dlaczego wiele chor&#243;b przewlek&#322;ych (w tym autyzm, ME/CFS, fibromialgia, choroby autoimmunologiczne, Long COVID czy nawet niekt&#243;re zaburzenia psychiczne) mo&#380;e mie&#263; wsp&#243;lny mechanizm metaboliczny. CDR to ewolucyjnie bardzo stara, uniwersalna reakcja metaboliczna wszystkich kom&#243;rek (u ro&#347;lin, zwierz&#261;t i cz&#322;owieka), kt&#243;ra w&#322;&#261;cza si&#281;, gdy kom&#243;rka wykryje zagro&#380;enie przekraczaj&#261;ce jej zdolno&#347;&#263; do utrzymania r&#243;wnowagi (homeostazy). Zagro&#380;eniem mo&#380;e by&#263; infekcja (wirus, bakteria, paso&#380;yt), toksyna/chemikalia, uraz fizyczny lub psychiczny, stres oksydacyjny, czy nawet zmiany genetyczne lub &#347;rodowiskowe.</p><p>Naviaux opisuje CDR jako zaprogramowany cykl sk&#322;adaj&#261;cy si&#281; z trzech nieodwracalnych etap&#243;w (nie da si&#281; ich pomin&#261;&#263; ani cofn&#261;&#263;). Ka&#380;dy etap ma inny typ mitochondri&#243;w i inny metabolizm: faza obrony i izolacji (prozapalna - CDR1), faza naprawy i regeneracji (CDR2) i faza przywr&#243;cenia r&#243;wnowagi (CDR3). Ca&#322;y cykl powinien si&#281; zako&#324;czy&#263; w ci&#261;gu kilku tygodni/miesi&#281;cy, po czym kom&#243;rka powinna wr&#243;ci&#263; do normalnego stanu. Ale je&#347;li cykl ten nie zostanie uko&#324;czony - Naviaux nazywa to niepe&#322;nym gojeniem (incomplete healing) - np. przez kolejne toksyny, zanieczyszczenia &#347;rodowiska, chroniczny stres lub genetyczn&#261; wra&#380;liwo&#347;&#263; mitochondri&#243;w, kom&#243;rka utyka w p&#281;tli CDR, co powoduje chroniczny stan zapalny niskiego stopnia, zaburzenia mikrobiomu, zmiany behawioralne (zm&#281;czenie, wycofanie spo&#322;eczne, nadwra&#380;liwo&#347;&#263; sensoryczna) i &#8222;metaboliczn&#261; pami&#281;&#263;&#8221; (mitocellular hormesis). Efektem jest choroba przewlek&#322;a jak autyzm, ME/CFS, PTSD, cukrzyca, choroby autoimmunologiczne, Parkinson, Alzheimer i wielu innych.</p><p>Naviaux zaproponowa&#322; model wyja&#347;niaj&#261;cy autyzm, na kt&#243;ry sk&#322;adaj&#261; si&#281; genetyczna predyspozycja (wra&#380;liwe mitochondria i sygnalizacja purynergiczna), wczesne wyzwolenie CDR (infekcja/toksyna w okresie prenatalnym lub niemowl&#281;cym) oraz przed&#322;u&#380;one lub powtarzaj&#261;ce si&#281; aktywowanie CDR w krytycznym oknie rozwoju m&#243;zgu (do ok. 3. roku &#380;ycia). To prowadzi do uporczywego CDR i zak&#322;&#243;cenia rozwoju neuronalnego.</p><p>Receptory purynergiczne to specyficzne <strong>bia&#322;ka</strong> umiejscowione na powierzchni b&#322;ony kom&#243;rkowej. Ich zadaniem jest sprawdzanie przestrzeni mi&#281;dzy kom&#243;rkami i wychwytywanie cz&#261;steczek purynowych, kt&#243;re wydostaj&#261; si&#281; na zewn&#261;trz, gdy kom&#243;rka jest uszkodzona lub zestresowana. Gdy taka cz&#261;steczka zostanie przez to bia&#322;ko wychwycona receptor si&#281; aktywuje i natychmiast wysy&#322;a sygna&#322; do wn&#281;trza kom&#243;rki: &#8222;Uwaga! Zagro&#380;enie! W&#322;&#261;cz tryb przetrwania!&#8221;. W zdrowym organizmie te czujniki w&#322;&#261;czaj&#261; si&#281; tylko na chwil&#281;, ale w zaburzeniu Cell Danger Response s&#261; one nadwra&#380;liwe albo ci&#261;gle bombardowane &#8211; wi&#281;c kom&#243;rki (szczeg&#243;lnie w m&#243;zgu i jelitach) tkwi&#261; w trybie ci&#261;g&#322;ej walki i zagro&#380;enia.</p><p>Okaza&#322;o si&#281;, &#380;e suramina &#8211; lek odkryty w 1916 roku przez niemieck&#261; firm&#281; Bayer i od lat 20. XX wieku u&#380;ywana na ca&#322;ym &#347;wiecie &#8211; jest w stanie korygowa&#263; zaburzon&#261; sygnalizacj&#281; purynergiczn&#261;, niejako wy&#322;&#261;czaj&#261;c nadmierny alarm kom&#243;rkowy, dzi&#281;ki czemu m&#243;zg i cia&#322;o mog&#261; wr&#243;ci&#263; do normalnego trybu. Pierwotnie Suramina s&#322;u&#380;y&#322;a do leczenia ci&#281;&#380;kich chor&#243;b paso&#380;ytniczych w Afryce - &#347;pi&#261;czki afryka&#324;skiej (trypanosomatoz&#281;) powodowanej przez gro&#378;nego paso&#380;yta, kt&#243;ry atakuje m&#243;zg, oraz &#347;lepot&#281; rzeczn&#261; (onchocerkoz&#281;), dzia&#322;aj&#261;c jak &#8222;trucizna dla paso&#380;yt&#243;w&#8221; &#8211; blokuj&#261;c ich enzymy i nie pozwalaj&#261;c im si&#281; rozmna&#380;a&#263;.</p><p>We wspomnianym badaniu z 2017 roku okaza&#322;o si&#281;, &#380;e pojedyncza, niska dawka suraminy tymczasowo poprawi&#322;a mow&#281;, kontakt wzrokowy i interakcje spo&#322;eczne u pi&#281;ciu ch&#322;opc&#243;w z autyzmem, potwierdzaj&#261;c teori&#281; metabolicznego &#8220;cell danger response&#8221; Naviauxa. Rodzice zg&#322;aszali popraw&#281; mowy u dzieci, wi&#281;ksz&#261; interakcj&#281; spo&#322;eczn&#261;, zmniejszona stereotypi&#281; i lepsz&#261; koncentracj&#281;. Efekty kliniczne widoczne ju&#380; po 1&#8211;2 tygodniach i utrzymywa&#322;y si&#281; ok. 5&#8211;8 tygodni po jednej dawce. Suramina spowodowa&#322;a szerokie zmiany w metabolizmie przywracaj&#261;c wiele szlak&#243;w w kierunku stanu zdrowego &#8211; co potwierdza dzia&#322;anie na mechanizm CDR. Wed&#322;ug autor&#243;w pojedyncza, niska dawka suraminy jest ca&#322;kowicie bezpieczna i wykazuje obiecuj&#261;c&#261; aktywno&#347;&#263; w poprawie rdzennych objaw&#243;w autyzmu (spo&#322;eczno&#347;&#263;, komunikacja, zachowania repetetywne), wi&#281;c to badanie otwiera drog&#281; do dalszych bada&#324; z wielokrotnym dawkowaniem.</p><p>Badanie, cho&#263; obiecuj&#261;ce, by&#322;o bardzo ma&#322;e i &#8222;nieuregulowane finansowo&#8221; &#8211; to znaczy, &#380;e nie mia&#322;o sponsora komercyjnego (&#380;adnej du&#380;ej firmy farmaceutycznej). By&#322;o w 100% finansowane filantropijnie &#8211; z prywatnych darowizn od rodzin i ma&#322;ych fundacji: m.in. William Wright Family Foundation, Autism Research Institute, N of One Autism Research Foundation, Gupta Family, Rodakis Family itd. Naukowcy (w tym dr Naviaux) zaci&#261;gn&#281;li nawet d&#322;ug (ok. 500 tys. dolar&#243;w), &#380;eby je doko&#324;czy&#263;. Dlaczego zabrak&#322;o tu &#8222;regulacji&#8221; w sensie korporacyjnego sponsorowania z wielomilionowym bud&#380;etem, jak w normalnych badaniach lek&#243;w? Odpowied&#378; jest bole&#347;nie prosta: <strong>Suramina ma 110 lat - patent wi&#281;c dawno wygas&#322;, nie op&#322;aca si&#281; inwestowa&#263; dziesi&#261;tek milion&#243;w w du&#380;e badania fazy II/III, rejestracj&#281; FDA i marketing &#8211; dla Big Pharmy to &#380;adna inwestycja, skoro nie da si&#281; na tym zarobi&#263;.</strong></p><p>Zesp&#243;&#322; Naviauxa planowa&#322; kolejne badania (5 dodatkowych w ci&#261;gu 5 lat, w tym du&#380;&#261; faz&#281; III), ale pieni&#261;dze by&#322;y g&#322;&#243;wn&#261; blokad&#261;. Dlatego oryginalne badanie SAT-1 pozosta&#322;o ma&#322;ym pilota&#380;em (tylko 10 ch&#322;opc&#243;w, 5 dosta&#322;o suramin&#281;).</p><p>Naviaux powiedzia&#322;: &#8220;&#8222;To nowatorskie przedsi&#281;wzi&#281;cie, a tego typu badania kliniczne s&#261; kosztowne. Nie dysponowali&#347;my wystarczaj&#261;cymi &#347;rodkami, aby przeprowadzi&#263; badanie na wi&#281;ksz&#261; skal&#281;. Poniewa&#380; suramin ma ju&#380; 100 lat, nie podlega on standardowym przepisom patentowym (&#8230;) kolejne badania kliniczne b&#281;d&#261; wymaga&#322;y oddolnego wsparcia ze strony rodzin i fundacji&#8221;.</p><p>CDR to nie &#8222;teoria spiskowa&#8221;, tylko nowy paradygmat medycyny mitochondrialnej i metabolicznej. Zamiast leczy&#263; ka&#380;d&#261; chorob&#281; oddzielnie, Naviaux proponuje usuwa&#263; blokady cyklu gojenia (salugenesis) i pomaga&#263; organizmowi wr&#243;ci&#263; do zdrowia. To wyja&#347;nia, dlaczego tak wiele &#8222;r&#243;&#380;nych&#8221; chor&#243;b ma wsp&#243;lne cechy metaboliczne i dlaczego &#347;rodowisko (toksyny, zanieczyszczenia) odgrywa tak du&#380;&#261; rol&#281;. Teoria jest poparta publikacjami w czasopismach takich jak Mitochondrion (2014 i p&#243;&#378;niejsze) oraz badaniami laboratorium Naviauxa.</p><p>Ciekawostka &#8211; w 1989 roku opublikowano inne badanie dotycz&#261;ce tego leku: &#8222;Suramina: lek przeciwnowotworowy o unikalnym mechanizmie dzia&#322;ania&#8221; w kt&#243;rym autorzy chcieli sprawdzi&#263;, czy suramina (stary lek przeciw trypanosomatozie) mo&#380;e dzia&#322;a&#263; przeciw nowotworom, przez mechanizm blokowania wi&#261;za&#324; czynnik&#243;w wzrostu (EGF, PDGF, TGF-&#946;) do ich receptor&#243;w na kom&#243;rkach nowotworowych, co hamuje ich namna&#380;anie. By&#322;o to ma&#322;e badanie pilota&#380;owe (wczesna faza I, nie randomizowane, otwarte) z udzia&#322;em 15 pacjent&#243;w z zaawansowanym, przerzutowym rakiem opornym na standardowe leczenie. We wnioskach autorzy badania napisali: <em>&#8222;Suramina jest aktywnym lekiem w leczeniu przerzutowego raka. Posiada unikalny mechanizm dzia&#322;ania i wymaga dalszych bada&#324;, aby okre&#347;li&#263; jej pe&#322;ne zastosowanie&#8221;.</em> Problemem by&#322;o to, &#380;e du&#380;o wy&#380;sze dawki i d&#322;u&#380;sze podawanie leku, wywo&#322;ywa&#322;o sporo powa&#380;nych dzia&#322;a&#324; niepo&#380;&#261;danych z powodu toksyczno&#347;ci. Po badaniu z 1989 r. suramina przesz&#322;a pe&#322;ny cykl rozwoju onkologicznego (faza I &#8594; II &#8594; nawet III), g&#322;&#243;wnie w raku prostaty, ale ostatecznie zrezygnowano z dalszych bada&#324; ze wzgl&#281;du na w&#261;skie okno terapeutyczne i toksyczno&#347;&#263;. W 2023 Zaragoza-Huesca et al. Przeprowadzili badanie przedkliniczne pokazuj&#261;ce suramin&#281; jako silny inhibitor hepsiny w raku jelita grubego: Suramina, lek na trypanosomatoz&#281;, zmniejsza prothromboticzne i metastatyczne cechy kom&#243;rek raka jelita grubego poprzez hamowanie hepsiny. Wnioski autor&#243;w: &#8222;Suramina jest nowym, silnym inhibitorem hepsiny, kt&#243;ry redukuje zar&#243;wno zdolno&#347;&#263; raka jelita grubego do przerzut&#243;w, jak i zwi&#261;zane z nim ryzyko zakrzepicy. Sugerujemy retargetpowanie suraminy (lub jej pochodnych) jako dodatkowej terapii celowanej w raku jelita grubego.&#8221;</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://naviauxlab.ucsd.edu/wp-content/uploads/2021/05/Naviaux_SuraminStudy_ACTN_5-26-17.pdf">https://naviauxlab.ucsd.edu/wp-content/uploads/2021/05/Naviaux_SuraminStudy_ACTN_5-26-17.pdf</a></p><p><a href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2926472/">https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2926472/</a></p><p><a href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37918256/">https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37918256/</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Ukrywany potencjał antynowotworowy?]]></title><description><![CDATA[DailyMail: CIA ukrywa&#322;o dokument m&#243;wi&#261;cy o potencjalnym leku na raka.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/ukrywany-potencja-antynowotworowy</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/ukrywany-potencja-antynowotworowy</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Mon, 16 Mar 2026 16:58:57 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg" width="1134" height="758" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:758,&quot;width&quot;:1134,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!2QGt!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F457543f3-6e39-45ba-a900-5cd731e8e183_1134x758.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Niedawno DailyMail opublikowa&#322;o artyku&#322;, w kt&#243;rym twierdzi, &#380;e <em>&#8222;CIA spotyka si&#281; z gwa&#322;town&#261; reakcj&#261; opinii publicznej po tym, jak po 60 latach odtajniono utajony dokument zawieraj&#261;cy potencjalne lekarstwo na raka&#8221;</em>.</p><p>Chodzi o odtajniony w 2014 r. dokument CIA pochodz&#261;cy z 1951 r., kr&#243;tki raport wywiadowczy b&#281;d&#261;cy streszczeniem t&#322;umaczenia sowieckiej publikacji naukowej &#8222;Biochemiczne podobie&#324;stwa mi&#281;dzy endopaso&#380;ytami a nowotworami z&#322;o&#347;liwymi&#8221;, podsumowuj&#261;cy radzieckie badania z 1950 r. na temat podobie&#324;stw metabolicznych mi&#281;dzy paso&#380;ytami a kom&#243;rkami nowotworowymi. Sowieccy naukowcy zauwa&#380;yli liczne podobie&#324;stwa biochemiczne i metaboliczne mi&#281;dzy paso&#380;ytami wewn&#281;trznymi (np. robakami paso&#380;ytniczymi) a kom&#243;rkami nowotworowymi - oba typy kom&#243;rek &#380;yj&#261; w podobnych warunkach (beztlenowe lub niskotlenowe &#347;rodowisko, paso&#380;ytniczy tryb &#380;ycia wzgl&#281;dem organizmu &#380;ywiciela), wykazuj&#261; zbli&#380;one mechanizmy metabolizmu energii, magazynowania glikogenu itp. Wst&#281;pne eksperymenty laboratoryjne pokaza&#322;y, &#380;e niekt&#243;re leki przeciwpaso&#380;ytnicze (w tek&#347;cie wymieniany jest m.in. Myracyl D) wykazywa&#322;y dzia&#322;anie hamuj&#261;ce r&#243;wnie&#380; na kom&#243;rki nowotworowe. Dokument powsta&#322; w ramach rutynowego monitorowania zagranicznej nauki przez CIA w okresie zimnej wojny &#8211; t&#322;umaczono i podsumowywano ciekawe publikacje z ZSRR (&#377;r&#243;d&#322;o oryginalne: artyku&#322; prof. V. V. Alpatova opublikowany w 1950 roku w radzieckim czasopi&#347;mie Priroda, tom XXXIX, nr 10, strony 22&#8211;27).</p><p>Jason Williams, kt&#243;ry jest certyfikowanym onkologiem interwencyjnym specjalizuj&#261;cym si&#281; w immunoterapii i d&#322;ugowieczno&#347;ci, dyrektorem WilliamsCancerInstitute.com oraz autorem ksi&#261;&#380;ki &#8222;The Immunotherapy Revolution&#8221;, uwa&#380;a, &#380;e CIA nie ukrywa&#322;a lekarstwa na raka - to przemys&#322; farmaceutyczny sprawi&#322;, &#380;e poszukiwanie takiego lekarstwa sta&#322;o si&#281; nieop&#322;acalne. W&#322;a&#347;ciwym pytaniem nie jest to, dlaczego CIA posiada&#322;a ten dokument, tylko dlaczego leki, kt&#243;re kosztuj&#261; kilka dolar&#243;w za dawk&#281;, wci&#261;&#380; nie mog&#261; uzyska&#263; finansowania na badania kliniczne na du&#380;&#261; skal&#281; w celu weryfikacji ich potencja&#322;u antynowotworowego.</p><p>Williams od 2017 roku stosuje leki przeciwpaso&#380;ytnicze takie jak iwermektyna i mebendazol w protoko&#322;ach leczenia nowotwor&#243;w. Uwa&#380;a, &#380;e twierdzenie i&#380; nowotw&#243;r jest paso&#380;ytem to nie jest prawd&#261;, ale paso&#380;yty i kom&#243;rki nowotworowe dzia&#322;aj&#261; wed&#322;ug tego samego biologicznego scenariusza: przejmuj&#261; kontrol&#281; nad gospodarzem, unikaj&#261; wykrycia przez uk&#322;ad odporno&#347;ciowy, namna&#380;aj&#261; si&#281; i rozprzestrzeniaj&#261;. Leki zaprojektowane w celu zak&#322;&#243;cenia dzia&#322;ania jednego z nich mog&#261; potencjalnie dzia&#322;a&#263; r&#243;wnie&#380; w przypadku drugiego. Jak twierdzi Williams, z jego obserwacji klinicznych wynika, &#380;e leki te, stosowane w&#322;a&#347;ciwie w po&#322;&#261;czeniu z immunoterapi&#261;, mog&#261; przed&#322;u&#380;y&#263; &#380;ycie pacjent&#243;w, kt&#243;rych konwencjonalna medycyna ju&#380; skre&#347;li&#322;a. Nie s&#261; one jednak cudownym lekarstwem. Ka&#380;dy nowotw&#243;r jest inny, istotne znaczenie ma dawkowanie, stosowanie lek&#243;w w kombinacji. Widzia&#322; w swojej praktyce takie przypadki, w kt&#243;rych fenbendazol wydawa&#322; si&#281; przyspiesza&#263; wzrost guza, gdy by&#322; stosowany nieprawid&#322;owo.</p><p>Inny onkolog kanadyjski, dr William Makis twierdzi, &#380;e leczy&#322; ponad 8000 pacjent&#243;w z rakiem za pomoc&#261; lek&#243;w takich jak iwermektyna i fenbendazol, z czego oko&#322;o 70-80% do&#347;wiadczy&#322;o pozytywnych rezultat&#243;w, w tym remisji lub wyleczenia, nawet w zaawansowanych stadiach choroby. Makis jest wsp&#243;&#322;autorem pracy &#8222;Celowanie w powi&#261;zania mi&#281;dzy kom&#243;rkami macierzystymi a mitochondriami w leczeniu nowotwor&#243;w&#8221;, kt&#243;ra proponuje stosowanie w leczeniu lub wspomaganiu leczenia nowotwor&#243;w hybrydowego protok&#243;&#322; ortomolekularnego, &#322;&#261;cz&#261;cego ortomoleku&#322;y (naturalne substancje), generyczne leki retergetowane (off-label) i interwencje dodatkowe.</p><p>Artyku&#322; edukacyjny opublikowany w Journal of Orthomolecular Medicine (tom 39, numer 3, 2024) autorstwa mi&#281;dzynarodowego zespo&#322;u badaczy (m.in. I. Baghli, W. Makis, P.E. Marik, M.J. Gonzalez) przedstawia now&#261; koncepcj&#281; leczenia raka opart&#261; na teorii mitochondrialno-kom&#243;rkowo-macierzystego po&#322;&#261;czenia (MSCC &#8211; Mitochondrial-Stem Cell Connection). Teoria ta &#322;&#261;czy metaboliczn&#261; teori&#281; pochodzenia raka z koncepcj&#261; kom&#243;rek macierzystych raka (CSCs), sugeruj&#261;c, &#380;e nowotwory powstaj&#261; z chronicznego niedoboru fosforylacji oksydacyjnej (OxPhos) w kom&#243;rkach macierzystych, co prowadzi do tworzenia CSCs, zaburze&#324; metabolizmu i przekszta&#322;cania kom&#243;rek &#322;agodnych w z&#322;o&#347;liwe. Autorzy krytykuj&#261; standardowe terapie, kt&#243;re cz&#281;sto pogarszaj&#261; dysfunkcje, oferuj&#261;c kr&#243;tkoterminowe korzy&#347;ci (&#347;rednio 2,4&#8211;3,4 miesi&#261;ca d&#322;u&#380;sze prze&#380;ycie), wzywaj&#261;c do przeprowadzenia bada&#324; na szerok&#261; skal&#281;. Praca zawiera propozycj&#281; 12 tygodniowego, dostosowanego indywidualnie protoko&#322;u leczenia wraz z dawkowaniem w zale&#380;no&#347;ci od stadium nowotworu. Ostatnio Makis og&#322;osi&#322;, &#380;e zmuszony zosta&#322; przez w&#322;adze Alberty do zamkni&#281;cia praktyki w Kanadzie i wyjazdu na Floryd&#281;, poniewa&#380; leczenie pacjent&#243;w onkologicznym za pomoc&#261; lek&#243;w retargetowanych sta&#322;o si&#281; nielegalne i zagro&#380;one z kar&#261; do 2 lat wi&#281;zienia.</p><p>Wyszukiwanie has&#322;a &#8222;mebendazole cancer&#8221; w bazie PubMed daje 255 wynik&#243;w opublikowanych bada&#324; dotycz&#261;cych potencjalnego dzia&#322;ania przeciwnowotworowego leku. Obejmuj&#261; one r&#243;&#380;norodne rodzaje bada&#324;, w tym badania in vitro, badania na modelach zwierz&#281;cych, badania kliniczne oraz przegl&#261;dy literatury. Wyszukiwanie has&#322;a &#8222;ivermectin cancer&#8221; w tej bazie daje 426 wynik&#243;w. S&#261; to zar&#243;wno badania in vitro, in vivo, badania kliniczne, jak i przegl&#261;dowe. Wyszukiwanie has&#322;a &#8222;fenbendazole cancer&#8221; daje 81 wynik&#243;w bada&#324; dotycz&#261;cych potencjalnego dzia&#322;ania przeciwnowotworowego tej substancji. Obejmuj&#261; one r&#243;&#380;norodne rodzaje bada&#324;, w tym badania in vitro, badania na modelach zwierz&#281;cych, obserwacje kliniczne oraz przegl&#261;dy literatury. Oczywi&#347;cie wszystkie badania charakteryzuj&#261; si&#281; zr&#243;&#380;nicowanym poziomem wiarygodno&#347;ci dowod&#243;w, ale &#322;&#261;cznie jest to ponad 620 bada&#324; dotycz&#261;cych potencjalnych antynowotworowych w&#322;a&#347;ciwo&#347;ci lek&#243;w antypaso&#380;ytniczych.</p><p>W&#347;r&#243;d wielu mechanizm&#243;w dzia&#322;ania mebendazolu, fenbendazolu i iwermektyny wymienia si&#281; &#8211; w du&#380;ym uproszczeniu - dzia&#322;anie przeciwnowotworowe poprzez zaburzenie struktury mikrotubul oraz modulacj&#281; kluczowych szlak&#243;w sygna&#322;owych, oddzia&#322;ywanie na kana&#322;y jonowe, funkcj&#281; mitochondri&#243;w oraz szlaki onkogeniczne, co prowadzi do &#347;mierci kom&#243;rek i spowolnienia progresji nowotworu oraz zaburzenia metaboliczne nowotwor&#243;w (szczeg&#243;&#322;owy opis pod &#378;r&#243;d&#322;ami).</p><p>Dlaczego - skoro &#322;&#261;cznie istnieje ponad 620 bada&#324; m&#243;wi&#261;cych o antynowotworowym potencjale lek&#243;w przeciwpaso&#380;ytniczych, nie przeprowadza si&#281; bada&#324; na szeroka skal&#281;? Odpowied&#378; wydaje si&#281; by&#263; prosta - kluczowym czynnikiem jest niech&#281;&#263; firm farmaceutycznych do inwestowania w retargetowane leki generyczne, kt&#243;re s&#261; tanie, bez wy&#322;&#261;czno&#347;ci patentowej, kt&#243;rych sprzeda&#380; nie przyniesie zysk&#243;w mog&#261;cych pokry&#263; koszt&#243;w bada&#324;, id&#261;cych w setki milion&#243;w dolar&#243;w. Dowiedzenie skuteczno&#347;ci terapii przy u&#380;yciu tanich lek&#243;w jest wbrew interesowi akcjonariuszy Big Pharmy. &#379;ycie ludzkie to sprawa drugoplanowa.</p><p></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?size=50&amp;term=mebendazole+cancer">https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?size=50&amp;term=mebendazole+cancer</a></p><p><a href="https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?size=200&amp;term=ivermectin+cancer">https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?size=200&amp;term=ivermectin+cancer</a></p><p><a href="https://isom.ca/article/targeting-the-mitochondrial-stem-cell-connection-in-cancer-treatment-a-hybrid-orthomolecular-protocol/">https://isom.ca/article/targeting-the-mitochondrial-stem-cell-connection-in-cancer-treatment-a-hybrid-orthomolecular-protocol/</a></p><p><a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11051897/">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11051897/</a></p><p>Potencjalne mechanizmy dzia&#322;ania:</p><p><strong>Mebendazol</strong></p><p>Mebendazol (MBZ), lek przeciwpaso&#380;ytniczy z grupy benzimidazoli, wykazuje dzia&#322;anie przeciwnowotworowe g&#322;&#243;wnie poprzez zaburzenie struktury mikrotubul oraz modulacj&#281; kluczowych szlak&#243;w sygna&#322;owych. Jego g&#322;&#243;wne mechanizmy dzia&#322;ania obejmuj&#261;:</p><ul><li><p><strong>Depolimeryzacj&#281; mikrotubul i zatrzymanie mitozy</strong>: MBZ wi&#261;&#380;e si&#281; z miejscem wi&#261;zania kolchicyny na &#946;-tubulinie, hamuj&#261;c polimeryzacj&#281;, co prowadzi do zatrzymania cyklu kom&#243;rkowego w fazie G2/M, zaburzenia wrzeciona oraz apoptozy poprzez aktywacj&#281; kaspaz i uwalnianie cytochromu c. Jest to skuteczne w przypadku niedrobnokom&#243;rkowego raka p&#322;uca (NSCLC), glejaka wielopostaciowego oraz kom&#243;rek raka &#380;o&#322;&#261;dka (IC50 0,2&#8211;0,4 &#181;M). <a href="https://aacrjournals.org/clincancerres/article/8/9/2963/289106/Mebendazole-Elicits-a-Potent-Antitumor-Effect-on">https://aacrjournals.org/clincancerres/article/8/9/2963/289106/Mebendazole-Elicits-a-Potent-Antitumor-Effect-on</a>, <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799</a></p></li><li><p><strong>Indukcja apoptozy</strong>: Wyzwala wewn&#281;trzne i zewn&#281;trzne szlaki apoptyczne poprzez inaktywacj&#281; Bcl-2, obni&#380;enie ekspresji XIAP, fosforylacj&#281; Bcl-2 oraz aktywacj&#281; kaspaz (3/7/8/9). Proces ten obejmuje wytwarzanie ROS, uszkodzenie DNA oraz mechanizmy zale&#380;ne od p53 i niezale&#380;ne od p53, obserwowane w kom&#243;rkach czerniaka, raka kory nadnerczy i raka piersi. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799/">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799/</a>, <a href="https://jtd.amegroups.org/article/view/83620/html">https://jtd.amegroups.org/article/view/83620/html</a></p></li><li><p><strong>Hamowanie szlak&#243;w transdukcji sygna&#322;u</strong>: Hamuje sygnalizacj&#281; Hedgehog (SHH) poprzez hamowanie SMO i GLI1 (IC50 ~500 nM), ograniczaj&#261;c tworzenie rz&#281;sek; oddzia&#322;uje na szlak RAF/MEK/ERK poprzez hamowanie BRAF; powoduje degradacj&#281; c-MYB; hamuje STAT3 poprzez ROS; oraz moduluje szlak AKT/STAT3/GLI1 w celu ograniczenia migracji/inwazji. Skuteczny w przypadku medulloblastomy, czerniaka, AML i raka tarczycy. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799</a>, <a href="https://ecancer.org/en/journal/article/443-repurposing-drugs-in-oncology-redo-mebendazole-as-an-anti-cancer-agent">https://ecancer.org/en/journal/article/443-repurposing-drugs-in-oncology-redo-mebendazole-as-an-anti-cancer-agent</a>, <a href="https://pure.johnshopkins.edu/en/publications/mebendazole-inhibits-tumor-growth-and-prevents-lung-metastasis-in">https://pure.johnshopkins.edu/en/publications/mebendazole-inhibits-tumor-growth-and-prevents-lung-metastasis-in</a></p></li><li><p><strong>Hamowanie angiogenezy</strong>: Blokuje autofosforylacj&#281; VEGFR2 (IC50 ~4 &#181;M), zmniejszaj&#261;c proliferacj&#281; &#347;r&#243;db&#322;onka, migracj&#281; i unaczynienie guza. Wykazano to w modelach NSCLC, medulloblastomy i raka jelita grubego, przy zmniejszonej g&#281;sto&#347;ci mikronaczy&#324;. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799</a>, <a href="https://ecancer.org/en/journal/article/443-repurposing-drugs-in-oncology-redo-mebendazole-as-an-anti-cancer-agent">https://ecancer.org/en/journal/article/443-repurposing-drugs-in-oncology-redo-mebendazole-as-an-anti-cancer-agent</a></p></li><li><p><strong>Hamowanie kinaz i odwr&#243;cenie oporno&#347;ci wielolekowej</strong>: Hamuje kinazy, takie jak TNIK, BCR-ABL i VEGFR2 (w zakresie nanomolarnym), oraz obni&#380;a ekspresj&#281; P-gp/MRP1 w celu prze&#322;amania oporno&#347;ci. Dzia&#322;a synergistycznie z chemioterapi&#261; (np. cisplatyn&#261;, TMZ) i radioterapi&#261; poprzez upo&#347;ledzenie naprawy DNA (sekwestracja Chk2/Nbs1, zwi&#281;kszenie poziomu &#947;H2AX). <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799</a>, <a href="https://www.aging-us.com/article/203232/text">https://www.aging-us.com/article/203232/text</a></p></li><li><p><strong>Modulacja immunologiczna</strong>: Polaryzuje makrofagi do fenotypu M1 poprzez ERK1/2 i TLR8, zwi&#281;kszaj&#261;c ekspresj&#281; cytokin prozapalnych (TNF, IL-6) oraz wzmacniaj&#261;c aktywacj&#281; kom&#243;rek T i niszczenie nowotworu. Zmniejsza poziom VEGF/VCAM-1 w modelach raka piersi i jelita grubego. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799</a></p></li><li><p><strong>Radioczu&#322;o&#347;&#263; i chemo-czu&#322;o&#347;&#263;</strong>: Wzmacnia uszkodzenia DNA wywo&#322;ane promieniowaniem i eliminuje kom&#243;rki macierzyste nowotworu (CSC) poprzez hamowanie ALDH1/Hedgehog, skuteczne w glejaku wielopostaciowym i potr&#243;jnie ujemnym raku piersi (TNBC). <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6769799</a>, <a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0753332224003184">https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0753332224003184</a></p></li></ul><p><strong>Iwermektyna</strong></p><p>Iwermektyna (IVM), &#347;rodek przeciwpaso&#380;ytniczy z grupy awermektyny, wywiera dzia&#322;anie przeciwnowotworowe poprzez oddzia&#322;ywanie na kana&#322;y jonowe, funkcj&#281; mitochondri&#243;w oraz szlaki onkogeniczne, co prowadzi do &#347;mierci kom&#243;rek i spowolnienia progresji nowotworu. Kluczowe mechanizmy obejmuj&#261;:</p><ul><li><p><strong>Hamowanie proliferacji i przerzut&#243;w poprzez regulacj&#281; PAK1</strong>: Degraduje PAK1 poprzez ubikwitynacj&#281;, hamuj&#261;c szlaki Akt/mTOR, MAPK/ERK i inne, co ogranicza wzrost i inwazj&#281;. Obserwowane w kom&#243;rkach raka piersi (MCF-7), jajnika (SKOV3), nosogardzieli oraz czerniaka. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://www.mdpi.com/2079-9721/11/1/49">https://www.mdpi.com/2079-9721/11/1/49</a></p></li><li><p><strong>Indukcja apoptozy</strong>: Zak&#322;&#243;ca potencja&#322; b&#322;ony mitochondrialnej, indukuje ROS, zwi&#281;ksza ekspresj&#281; Bax/zmniejsza ekspresj&#281; Bcl-2, uwalnia cytochrom c oraz aktywuje kaspazy/PARP. Skuteczny w kom&#243;rkach raka piersi (MDA-MB-231), jelita grubego (DLD1), jajnika, nerki (786-O), bia&#322;aczki (K562) oraz glejaka wielopostaciowego (U87). <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://ar.iiarjournals.org/content/45/1/97">https://ar.iiarjournals.org/content/45/1/97</a></p></li><li><p><strong>Indukcja autofagii</strong>: Hamuje PAK1/Akt/mTOR, zwi&#281;kszaj&#261;c poziom LC3/Beclin-1/Atg5 oraz tworzenie autofagosom&#243;w. Wsp&#243;&#322;reguluje si&#281; z apoptoz&#261;; obserwowane w raku piersi, glejaku (U251) i czerniaku (SK-MEL-28). <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6982461">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6982461</a></p></li><li><p><strong>Indukcja piroptozy</strong>: Aktywuje P2X4/P2X7/NLRP3 poprzez ROS, co prowadzi do aktywacji kaspazy-1/GSDMD i uwalniania IL-1&#946;/IL-18 w raku piersi (MDA-MB-231) <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>.</p></li><li><p><strong>Hamowanie szlak&#243;w</strong>:</p><ul><li><p><strong>Wnt/&#946;-katenina</strong>: Blokuje w celu zahamowania proliferacji/apoptozy w raku piersi i jelita grubego. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://www.fagronacademy.us/blog/antiparasitic-agents-and-emerging-data-on-their-utility-as-a-cancer-treatment">https://www.fagronacademy.us/blog/antiparasitic-agents-and-emerging-data-on-their-utility-as-a-cancer-treatment</a></p></li><li><p><strong>YAP1 i HIPPO</strong>: Hamuje w raku &#380;o&#322;&#261;dka (MKN1) i raku w&#261;trobowokom&#243;rkowym. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://www.jci.org/articles/view/130819">https://www.jci.org/articles/view/130819</a></p></li><li><p><strong>Akt/mTOR</strong>: Wzmacnia dzia&#322;anie chemioterapii (np. cisplatyny w raku jajnika). <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a></p></li><li><p><strong>Inne</strong>: Hamuje SIN3 w TNBC; DDX23 w glejaku; KPNB1 w raku jajnika; HSP27 w celu wzmocnienia terapii anty-EGFR/HER2. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://www.jci.org/articles/view/130819">https://www.jci.org/articles/view/130819</a></p></li></ul></li><li><p><strong>Celowanie w kom&#243;rki macierzyste nowotworu (CSC)</strong>: Obni&#380;a ekspresj&#281; NANOG/OCT-4/SOX-2 poprzez szlak PAK1-STAT3 w kom&#243;rkach macierzystych nowotworu piersi. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://jlar.rovedar.com/index.php/JLAR/article/view/11">https://jlar.rovedar.com/index.php/JLAR/article/view/11</a></p></li><li><p><strong>Odwr&#243;cenie oporno&#347;ci wielolekowej</strong>: Hamuje ekspresj&#281; EGFR/ERK/Akt/NF-&#954;B w celu zahamowania P-gp/MDR, odwracaj&#261;c oporno&#347;&#263; na winkrystyn&#281;, doksorubicyn&#281;, docetaksel i gemcytabin&#281; w raku jelita grubego, piersi, prostaty i raku dr&#243;g &#380;&#243;&#322;ciowych. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352578925001286">https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352578925001286</a></p></li><li><p><strong>Dysfunkcja mitochondri&#243;w i stres oksydacyjny</strong>: Hamuje oddychanie kom&#243;rkowe/wytwarzanie ATP, indukuje ROS w celu wywo&#322;ania apoptozy w nowotworach nerek, glejakach, bia&#322;aczkach i glejakach wielopostaciowych. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a>, <a href="https://integrative-cancer-care.org/ivermectins-untapped-anticancer-potential-mechanisms-and-emerging-clinical-trials">https://integrative-cancer-care.org/ivermectins-untapped-anticancer-potential-mechanisms-and-emerging-clinical-trials</a></p></li><li><p><strong>Synergia z terapiami</strong>: Wzmacnia dzia&#322;anie inhibitor&#243;w punkt&#243;w kontrolnych poprzez przekszta&#322;canie nowotwor&#243;w &#8222;zimnych&#8221; w &#8222;gor&#261;ce&#8221;; wykazuje synergiczne dzia&#322;anie z cisplatyn&#261;, paklitakselem i daunorubicyn&#261;. <a href="https://www.nature.com/articles/s41523-021-00229-5">https://www.nature.com/articles/s41523-021-00229-5</a>, <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7505114</a></p></li></ul><p><strong>Fenbendazol</strong></p><p>Fenbendazol (FZ), benzimidazolowy &#347;rodek przeciwrobaczy, wykazuje dzia&#322;anie przeciwnowotworowe g&#322;&#243;wnie poprzez zak&#322;&#243;canie funkcji mikrotubul i zaburzenia metaboliczne, a jego dzia&#322;anie jest podobne do dzia&#322;ania pokrewnych lek&#243;w, takich jak mebendazol. Kluczowe mechanizmy na podstawie dost&#281;pnych danych:</p><ul><li><p><strong>Destabilizacja mikrotubul</strong>: Wi&#261;&#380;e si&#281; z &#946;-tubulin&#261; (umiarkowane powinowactwo), powoduj&#261;c depolimeryzacj&#281; mikrotubul, co prowadzi do zatrzymania cyklu kom&#243;rkowego w fazie G2/M, zaburzenia wrzeciona mitotycznego i apoptozy. Skuteczny w ludzkich kom&#243;rkach nowotworowych (np. H460, A549 &#8211; rak p&#322;uca; HCT116 &#8211; rak jelita grubego; IC50 ~0,36 &#181;M). <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6085345">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6085345</a>, <a href="https://www.researchgate.net/publication/326921090_Fenbendazole_acts_as_a_moderate_microtubule_destabilizing_agent_and_causes_cancer_cell_death_by_modulating_multiple_cellular_pathways">https://www.researchgate.net/publication/326921090_Fenbendazole_acts_as_a_moderate_microtubule_destabilizing_agent_and_causes_cancer_cell_death_by_modulating_multiple_cellular_pathways</a></p></li><li><p><strong>Indukcja apoptozy</strong>: Aktywuje szlak wewn&#281;trzny poprzez hamowanie proteasom&#243;w, stres mitochondrialny (ROS, aktywacja NF-&#954;B), stres retikulum endoplazmatycznego (regulacja w g&#243;r&#281; CHOP/GADD153) oraz rozszczepianie kaspaz 3/7/9/PARP. Obserwowano w modelach nowotwor&#243;w p&#322;uc (A549), w&#261;troby (H4IIE) oraz ch&#322;oniak&#243;w. <a href="https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6085345">https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6085345</a>, <a href="https://www.dovepress.com/optimization-and-pharmacokinetic-evaluation-of-synergistic-fenbendazol-peer-reviewed-fulltext-article-IJN">https://www.dovepress.com/optimization-and-pharmacokinetic-evaluation-of-synergistic-fenbendazol-peer-reviewed-fulltext-article-IJN</a>, <a href="https://ar.iiarjournals.org/content/44/9/3725">https://ar.iiarjournals.org/content/44/9/3725</a></p></li><li><p><strong>Hamowanie metabolizmu glukozy</strong>: Hamuje transporter GLUT1 i heksokinaz&#281;, zmniejszaj&#261;c wychwyt glukozy i zaburzaj&#261;c metabolizm energetyczny kom&#243;rek nowotworowych (efekt Warburga). Dzia&#322;a synergistycznie z witaminami, wywo&#322;uj&#261;c dzia&#322;anie przeciwnowotworowe w przeszczepach ch&#322;oniak&#243;w. <a href="https://ar.iiarjournals.org/content/44/9/3725">https://ar.iiarjournals.org/content/44/9/3725</a>, <a href="https://euclid.int/blog/research-the-urgent-need-for-clinical-studies-to-evaluate-the-anti-tumor-efficacy-of-fenbendazole.html">https://euclid.int/blog/research-the-urgent-need-for-clinical-studies-to-evaluate-the-anti-tumor-efficacy-of-fenbendazole.html</a></p></li><li><p><strong>Aktywacja p53 i zatrzymanie cyklu kom&#243;rkowego</strong>: Powoduje regulacj&#281; w g&#243;r&#281; p53, co prowadzi do zatrzymania w fazie G2/M i zmniejszenia proliferacji w raku jajnika i jelita grubego (np. w kom&#243;rkach opornych na 5-FU). <a href="https://ar.iiarjournals.org/content/44/9/3725">https://ar.iiarjournals.org/content/44/9/3725</a>, <a href="https://www.kjpp.net/journal/view.html?uid=2811&amp;vmd=Full">https://www.kjpp.net/journal/view.html?uid=2811&amp;vmd=Full</a></p></li><li><p><strong>Stres oksydacyjny i modulacja szlak&#243;w</strong>: Indukuje ROS, aktywuje NF-&#954;B/JNK oraz moduluje szlak MEK3/6-p38-MAPK, hamuj&#261;c proliferacj&#281; i metabolizm energetyczny w kom&#243;rkach HeLa. <a href="https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0009279722001880">https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0009279722001880</a>, <a href="https://www.sciqst.com/Fenbendazole:%20A%20Review%20of%20Its%20Potential%20as%20an%20Anticancer%20Agent">https://www.sciqst.com/Fenbendazole:%20A%20Review%20of%20Its%20Potential%20as%20an%20Anticancer%20Agent</a></p></li><li><p><strong>Synergia z terapiami</strong>: Wzmacnia dzia&#322;anie rapamycyny/inhibitor&#243;w proteasom&#243;w w raku p&#322;uc; zwi&#281;ksza wra&#380;liwo&#347;&#263; na promieniowanie w raku prostaty poprzez zatrzymanie cyklu kom&#243;rkowego za po&#347;rednictwem p21. <a href="https://www.dovepress.com/optimization-and-pharmacokinetic-evaluation-of-synergistic-fenbendazol-peer-reviewed-fulltext-article-IJN">https://www.dovepress.com/optimization-and-pharmacokinetic-evaluation-of-synergistic-fenbendazol-peer-reviewed-fulltext-article-IJN</a></p></li><li><p><strong>Dzia&#322;anie antyangiogeniczne i przeciwprzerzutowe</strong>: Ogranicza unaczynienie i inwazj&#281;, podobnie jak benzimidazole; skuteczny w modelach raka jajnika i raka dr&#243;g &#380;&#243;&#322;ciowych. <a href="https://ejgo.org/DOIx.php?id=10.3802%2Fjgo.2023.34.e58">https://ejgo.org/DOIx.php?id=10.3802%2Fjgo.2023.34.e58</a>, <a href="https://www.spandidos-publications.com/10.3892/ol.2024.14691/download">https://www.spandidos-publications.com/10.3892/ol.2024.14691/download</a></p></li></ul>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Filantrokapitalizm]]></title><description><![CDATA[Fundusz charytatywny czyli jak zarabia&#263; na pandemii pod pozorem dobroczynno&#347;ci]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/filantrokapitalizm</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/filantrokapitalizm</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Fri, 13 Mar 2026 12:48:49 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg" width="1374" height="910" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:910,&quot;width&quot;:1374,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!AF1r!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F20f39400-81ff-4b78-af0f-6532530e5feb_1374x910.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>W lutym 2026 roku Departament Sprawiedliwo&#347;ci USA ujawni&#322; tysi&#261;ce stron dokument&#243;w z akt Jeffreya Epsteina, skazanego przest&#281;pcy seksualnego, kt&#243;ry jednocze&#347;nie obraca&#322; si&#281; w &#347;wiecie wielkich pieni&#281;dzy. W&#347;r&#243;d tych papier&#243;w kryje si&#281; co&#347;, co wygl&#261;da jak przepis na biznesowy model pandemii: zanim &#347;wiat stan&#261;&#322; w obliczu COVID-19, zanim globaln&#261; debat&#281; zdominowa&#322;y poj&#281;cia &#8222;odporno&#347;ci populacyjnej&#8221; czy &#8222;&#322;a&#324;cuch&#243;w dostaw szczepionek&#8221;, w zaciszu gabinet&#243;w Wall Street powstawa&#322; mechanizm, kt&#243;ry mia&#322; zmieni&#263; filantropi&#281; w dochodow&#261; klas&#281; aktyw&#243;w. </p><p>Ujawniona korespondencja mi&#281;dzy gigantem <strong>JPMorgan a Jeffreyem Epsteinem</strong> <strong>rzuca niepokoj&#261;ce &#347;wiat&#322;o na rol&#281;, jak&#261; skazany przest&#281;pca seksualny odegra&#322; w budowaniu finansowego imperium Billa Gatesa.</strong> D&#322;ugo przed pandemi&#261; istnia&#322;y gotowe mechanizmy finansowe, struktury filantropijne i instytucjonalne s&#322;u&#380;&#261;ce do zarz&#261;dzania pandemi&#261; i pozwalaj&#261;ce czerpa&#263; z niej zyski. Wa&#380;nym elementem tej uk&#322;adanki jest <strong>Donor-Advised Fund (DAF)</strong>, charytatywny z definicji fundusz, kt&#243;ry jednak pozwala bankom i po&#347;rednikom zarabia&#263; olbrzymie pieni&#261;dze, a pandemie traktowa&#263; jak dochodowy sektor inwestycyjny.</p><p>Czym jest Donor-Advised Fund? To fundusz doradczy darczy&#324;cy czy te&#380; indywidualny fundusz filantropijny - w uproszczeniu konto oszcz&#281;dno&#347;ciowe na cele charytatywne. W Polsce Fundacja Batorego oferowa&#322;a program Funduszy Powierzonych, kt&#243;ry by&#322; wzorowany na DAF, jako spos&#243;b na wspieranie filantropii. Donatorzy mogli wp&#322;aca&#263; &#347;rodki na fundusz, kt&#243;ry wspiera&#322; wybrane projekty spo&#322;eczne, programy lokalne lub okre&#347;lone grupy odbiorc&#243;w (np. dzieci, m&#322;odzie&#380;, osoby niepe&#322;nosprawne, seniorzy), a tak&#380;e wyznacza&#263; konkretne cele, takie jak stypendia lub nagrody. </p><p>DAF to niezwykle popularna forma filantropijna w Stanach Zjednoczonych - zamiast zak&#322;ada&#263; w&#322;asn&#261; fundacj&#281; (co jest drogie i pracoch&#322;onne), korzysta si&#281; z gotowej infrastruktury wi&#281;kszej organizacji. Darczy&#324;ca przekazuje &#347;rodki (got&#243;wk&#281;, akcje, nieruchomo&#347;ci) do organizacji zarz&#261;dzaj&#261;cej - np. wyspecjalizowanej instytucji finansowej (na przyk&#322;ad takiej, jak bank JPMorgan), kt&#243;ra oczywi&#347;cie pobiera op&#322;at&#281; za zarz&#261;dzanie w wysoko&#347;ci 0,6&#8211;1,5% rocznie. W momencie wp&#322;aty na fundusz <strong>darczy&#324;ca otrzymuje natychmiastow&#261; ulg&#281; podatkow&#261;</strong>, <strong>mimo &#380;e pieni&#261;dze nie zosta&#322;y jeszcze przeznaczone na &#380;aden charytatywny cel</strong>. &#346;rodki przekazane na konto DAF s&#261; inwestowane, a wszystkie zyski z tych inwestycji powi&#281;kszaj&#261; fundusz i <strong>r&#243;wnie&#380; s&#261; wolne od podatku</strong>, co pozwala na wygenerowanie wi&#281;kszego kapita&#322;u &#8222;na cele charytatywne&#8221;. Darczy&#324;ca zachowuje prawo do &#8222;doradzania&#8221;, komu i kiedy nale&#380;y wyp&#322;aci&#263; granty (np. na fundacj&#281; Gatesa czy GAVI - producenta szczepionek). Mo&#380;na z decyzj&#261; czeka&#263; lata, a&#380; uzbiera si&#281; wi&#281;ksza kwota na konkretny projekt. Zarabia darczy&#324;ca (ulgi podatkowe, kt&#243;re s&#261; tym wi&#281;ksze, im wi&#281;kszy jest zgromadzony kapita&#322;) oraz bank pobieraj&#261;cy op&#322;at&#281; za zarzadzanie. &#379;eby pozby&#263; si&#281; podejrze&#324;, &#380;e jedynym celem funduszu s&#261; zyski dla banku i darczy&#324;cy (a przecie&#380; nie mo&#380;na bezpo&#347;rednio zarabia&#263; na dobroczynno&#347;ci) DAF inwestuje w firmy dzia&#322;aj&#261;ce dla zysku ulokowane najlepiej offshorowo &#8211; czyli poza terytorium USA, na przyk&#322;ad na Kajmanach. Co wa&#380;ne, w przeciwie&#324;stwie do prywatnych fundacji, kt&#243;re musz&#261; co roku wyda&#263; 5% aktyw&#243;w na cele charytatywne, DAF-y nie maj&#261; takiego obowi&#261;zku. Pieni&#261;dze mog&#261; le&#380;e&#263; na kontach funduszy bezczynnie dekadami, obni&#380;aj&#261;c podatki darczy&#324;cy, przynosz&#261;c zyski instytucjom zarz&#261;dzaj&#261;cym. Krytycy m&#243;wi&#261;, &#380;e to &#8220;magazynowanie dobroczynno&#347;ci&#8221;, a bud&#380;et traci na ulgach. To nie filantropia, to biznes. Nic dziwnego, &#380;e DAF-y s&#261; niezwykle popularne w USA, w 2022 roku zgromadzi&#322;y prawie 230 miliard&#243;w dolar&#243;w darowizn.</p><p>Wr&#243;&#263;my do Epsteina. Jak wynika z ujawnionych dokument&#243;w, Jeffrey Epstein, skazany przest&#281;pca seksualny, nie by&#322; jedynie peryferyjnym konsultantem w imperium Billa Gatesa &#8211; sta&#322; si&#281; jego cichym pomocnikiem, projektantem kszta&#322;tuj&#261;cym finansowe mechanizmy, kt&#243;re mia&#322;y pompowa&#263; miliardy w szczepionki, jednocze&#347;nie generuj&#261;c zyski pod przykrywk&#261; dobroczynno&#347;ci.</p><p>W lutym 2011 roku Juliet Pullis, dyrektor wykonawcza JPMorgan (podleg&#322;a Jesowi Staleyowi, szefowi bankowo&#347;ci inwestycyjnej), przesy&#322;a Epsteinowi list&#281; precyzyjnych pyta&#324;, zainicjowanych przez <em>&#8220;zesp&#243;&#322; JPM, kt&#243;ry zbiera pomys&#322;y dla Gatesa&#8221;</em>. Bank z pierwszej ligi Wall Street zwraca si&#281; do cz&#322;owieka skazanego za przest&#281;pstwa na tle seksualnym, by ten zaprojektowa&#322; ramy DAF - funduszu charytatywnego dla jednego z najbogatszych ludzi &#347;wiata. Pytania s&#261; techniczne - dotycz&#261; kwestii anonimowo&#347;ci, platformy technologicznej, roli banku jako doradcy lub wdro&#380;eniowca. W odpowiedzi, kt&#243;r&#261; wys&#322;a&#322; jeszcze tego samego wieczoru tak&#380;e do Jesa Staleya, Epstein zauwa&#380;a luk&#281; w systemie: miliarderzy chc&#261; da&#263; pieni&#261;dze, ale nie maj&#261; poj&#281;cia, jak to technicznie zrobi&#263;. Proponuje wi&#281;c stworzenie funduszu, operacyjnego filara, w kt&#243;rym JPMorgan nie b&#281;dzie jedynie doradc&#261;, zewn&#281;trznym konsultantem, ale integralnym operatorem zarz&#261;dzaj&#261;cym miliardami. Wed&#322;ug Epsteina JPMorgan ma by&#263; wa&#380;n&#261; cz&#281;&#347;ci&#261; systemu, operatorem i gwarantem zapewniaj&#261;cy zgodno&#347;&#263; z przepisami, administracj&#281; i realizacj&#281; inwestycji. Staley reaguje lakonicznie: &#8220;Musimy porozmawia&#263;&#8221;. Ten rozmowa pokazuje, &#380;e Epstein nie siada przy stole &#8211; on go konstruuje. W lipcu 2011 roku, Epstein rozwija swoj&#261; koncepcj&#281; w wiadomo&#347;ci do Staleya, z kopi&#261; do Borisa Nikolica, g&#322;&#243;wnego doradcy Gatesa ds. nauki. Proponuje stworzenie <em>&#8222;funduszu doradczego darczy&#324;c&#243;w&#8221; </em>opartego na &#8222;silosie&#8221; &#8211; izolowanej strukturze aktyw&#243;w &#8211; <em>&#8222;kt&#243;ry zapewni Billowi wi&#281;cej pieni&#281;dzy na szczepionki&#8221;.</em></p><p>Trzy tygodnie p&#243;&#378;niej, 17 sierpnia 2011 roku, do gry wkracza Mary Erdoes &#8211; dyrektor generalna JPMorgan Asset and Wealth Management, dysponuj&#261;ca portfelem wartym w&#243;wczas dwa biliony dolar&#243;w. B&#281;d&#261;c na wakacjach w Kolorado, wys&#322;a&#322;a do Epsteina, z kopi&#261; do Staleya, drugi kwestionariusz, w kt&#243;rym pyta o rol&#281; Fundacji Gates&#243;w, profil darczy&#324;c&#243;w, anonimowo&#347;&#263;, &#322;&#261;czenie inwestycji, skal&#281; finansowania i harmonogram. Erdoes znana by&#322;a z bliskich powi&#261;za&#324; z Jeffreyem Epsteinem, utrzymywa&#322;a relacj&#281; z nim nawet po tym, jak wyp&#322;yn&#281;&#322;y informacje o jego przest&#281;pczej dzia&#322;alno&#347;ci. Z ujawnionych dokument&#243;w (w tym z proces&#243;w USVI vs. JPMorgan) wynika, &#380;e wiedzia&#322;a o jego problemach ju&#380; w 2006 r., ale blokowa&#322;a zamkni&#281;cie jego konta bankowego, bo Epstein &#347;ci&#261;ga&#322; do banku bogatych klient&#243;w (m.in. Billa Gatesa, Sergeya Brina, Leona Blacka). Odpowied&#378; Epsteina jest niemal natychmiastowa: fundacja nie ingeruje w inwestycje, a fundusz, pocz&#261;tkowo ameryka&#324;ski, wymaga&#322;by stworzenia &#8222;oddzia&#322;u zagranicznego &#8211; zw&#322;aszcza w zakresie szczepionek&#8221;. Epstein pisze, &#380;e problemem nie s&#261; darczy&#324;cy, lecz zdolno&#347;&#263; JPMorgan do stworzenia struktur prawnych przedsi&#281;wzi&#281;cia, kt&#243;re ma trwa&#263; wiecznie, niezale&#380;nie od swoich tw&#243;rc&#243;w. Nieca&#322;e dwa tygodnie p&#243;&#378;niej Epstein precyzuje: fundusz b&#281;dzie powi&#261;zany pocz&#261;tkowo z programami Gatesa, minimalna darowizna to sto milion&#243;w dolar&#243;w, a skala - sto miliard&#243;w w dwa lata. Struktura obejmie rady doradcze, komitety grantowe, zarz&#261;dzanie aktywami przez Highbridge &#8211; fundusz hedgingowy JPMorgan. Kluczowym problemem jest fakt, &#380;e fundusz, przedsi&#281;wzi&#281;cie charytatywne, ma tak naprawd&#281; przynosi&#263; zysk pod przykrywk&#261; filantropii: <em>&#8220;Napi&#281;cie polega na zarabianiu pieni&#281;dzy z organizacji charytatywnej. Dlatego cz&#281;&#347;ci zajmuj&#261;ce si&#281; zarabianiem pieni&#281;dzy musz&#261; by&#263; niezale&#380;ne&#8221;</em>. W tym samym w&#261;tku Epstein relacjonowa&#322; frustracj&#281; Gatesa: &#8222;Bill jest strasznie sfrustrowany&#8221;, polio wci&#261;&#380; nie jest wyeliminowane mimo zainwestowanych miliard&#243;w, Gates potrzebuje sukces&#243;w.</p><p><strong>Od planowania do dzia&#322;ania</strong></p><p>23 wrze&#347;nia 2013 roku Fundacja Billa i Melindy Gates&#243;w przestawi&#322;a na panelu zorganizowanym przez JPMorgan Chase poufny, 15-stronicowy briefing, skierowany do potencjalnych inwestor&#243;w i partner&#243;w, w tym rz&#261;d&#243;w, instytucji mi&#281;dzynarodowych i sektora prywatnego, kt&#243;ry by&#322; podstaw&#261; stworzenia <strong>Global Health Investment Fund (GHIF).</strong> Jest to pierwszy fundusz inwestycyjny, kt&#243;ry skupia si&#281; na globalnym rozwoju lek&#243;w i szczepionek, gdzie szczepionki przestaj&#261; by&#263; dobrem publicznym, a staj&#261; si&#281; aktywami. Globalne zdrowie przestaje by&#263; wy&#322;&#261;cznie celem humanitarnym &#8211; staje si&#281; narz&#281;dziem inwestycyjnym, w kt&#243;rym filantropia i pieni&#261;dze podatnik&#243;w zmniejszaj&#261; ryzyko inwestor&#243;w, a prywatny kapita&#322; zagarnia zyski - w razie sukcesu. Fundusz zak&#322;ada zyski dla inwestor&#243;w (5-7 procent rocznie przy pe&#322;nym zwrocie kapita&#322;u), a mechanizmem gwarancji strat jest Fundacja Gates&#243;w i partnerzy, w tym rz&#261;dy pa&#324;stwa (np. Szwecja czy Niemcy), kt&#243;rzy pokrywaj&#261; do 60 procent potencjalnych strat inwestycyjnych. To przenosi ryzyko z prywatnych inwestor&#243;w na podmioty publiczne i filantropijne, czyni&#261;c fundusz atrakcyjnym dla kapita&#322;u komercyjnego. W praktyce oznacza to, &#380;e je&#347;li projekt zawiedzie - np. szczepionka nie przejdzie test&#243;w klinicznych - straty ponosz&#261; donatorzy i podatnicy pa&#324;stwowych grant&#243;w, a nie prywatni udzia&#322;owcy. <strong>Rz&#261;dy, finansuj&#261;c te mechanizmy, de facto subsydiuj&#261; rozw&#243;j szczepionek ponosz&#261;c koszty niepowodze&#324;, podczas gdy sukcesy generuj&#261; zyski dla prywatnych podmiot&#243;w.</strong></p><p>Epsteinowski projekt ewoluuje w dojrza&#322;y instrument, gdzie globalne zdrowie nie jest celem samym w sobie, lecz narz&#281;dziem kapita&#322;owym. Global Health Investment Fund nie dawa&#322; dotacji, <strong>inwestowa&#322; kapita&#322; prywatny</strong> warunkowo tak, by pomaga&#263; w doprowadzeniu produkt&#243;w medycznych do ko&#324;cowej fazy bada&#324; i wprowadzi&#263; je na rynek, ale jednocze&#347;nie <strong>generowa&#263; zysk dla inwestor&#243;w</strong>, je&#347;li projekty si&#281; uda&#322;y. Dzi&#281;ki temu &#8222;sprzedawa&#322;&#8221; spo&#322;eczn&#261; misj&#281; jako <strong>atrakcyjny produkt inwestycyjny</strong> dla du&#380;ych graczy finansowych.</p><p>Bill Gates nie zarabia bezpo&#347;rednio na GHIF jako indywidualny inwestor &#8211; fundusz zaprojektowano jako narz&#281;dzie inwestowania z celem spo&#322;ecznym (impact investing), gdzie priorytetem jest wp&#322;yw spo&#322;eczny, a zyski s&#261; umiarkowane, by przyci&#261;gn&#261;&#263; kapita&#322; prywatny. Fundacja Gates&#243;w, dysponuj&#261;ca miliardami dolar&#243;w, pe&#322;ni rol&#281; gwaranta, subsydiuj&#261;c rozw&#243;j lek&#243;w i szczepionek dla chor&#243;b dotykaj&#261;cych kraje o niskich i &#347;rednich dochodach. Zyski Gatesa przychodz&#261; po&#347;rednio poprzez trust inwestycyjny Fundacji, kt&#243;ry lokuje &#347;rodki w firmach farmaceutycznych korzystaj&#261;cych z tych mechanizm&#243;w. Na przyk&#322;ad, Fundacja kszta&#322;tuje rynek poprzez finansowanie inicjatyw jak Gavi (sojusz szczepionkowy), generuj&#261;c popyt na szczepionki. Nast&#281;pnie trust inwestuje w producent&#243;w, takich jak Pfizer czy BioNTech, czerpi&#261;c zyski z ich sukcesu komercyjnego. W przypadku szczepionek na COVID-19, inwestycja Gatesa w BioNTech z 2019 roku (55 milion&#243;w dolar&#243;w) wzros&#322;a do 550 milion&#243;w w 2021, gdy szczepionki wesz&#322;y na rynek &#8211; to dziesi&#281;ciokrotny zwrot. Ten model to synergia: filantropia obni&#380;a bariery wej&#347;cia, rz&#261;dy i organizacje mi&#281;dzynarodowe (jak WHO) amplifikuj&#261; skal&#281; poprzez zam&#243;wienia, a prywatne inwestycje Gatesa mno&#380;&#261; profity z poda&#380;y.</p><p>W marcu 2015 r. Amy K. Carter z Fundacji Gates&#243;w otrzyma&#322;a propozycj&#281; od R&#248;d-Larsena, prezesa Mi&#281;dzynarodowego Instytutu Pokoju (IPI). Instytut chcia&#322; zwo&#322;a&#263; ekspert&#243;w, by om&#243;wi&#263; &#8220;najskuteczniejsze sposoby przeciwdzia&#322;ania pandemiom i ich zapobiegania&#8221;. Fundacja co prawda odm&#243;wi&#322;a wsparcia finansowego, ale podkre&#347;li&#322;a, &#380;e wymienione grupy &#8220;ju&#380; prowadzi&#322;y rozmowy z pracownikami Fundacji na temat gotowo&#347;ci i reagowania na pandemi&#281;&#8221; przed &#346;wiatowym Zgromadzeniem Zdrowia i szczytem G7. Te tematy mia&#322;y by&#263; &#8220;kluczowe&#8221; (R&#248;d-Larsen trzy lata wcze&#347;niej, we wrze&#347;niu 2013 r., spotka&#322; si&#281; w rezydencji Epsteina z Billem i Melind&#261; Gatesami oraz Thorbj&#248;rnem Jaglandem z Rady Europy). Dwa miesi&#261;ce p&#243;&#378;niej, w maju 2015 r., IPI zorganizowa&#322;o w Genewie zamkni&#281;te spotkanie wysokiego szczebla pt. <strong>&#8220;Przygotowanie na pandemie: wnioski na przysz&#322;o&#347;&#263; dotycz&#261;ce skuteczniejszych reakcji&#8221;</strong>, w kt&#243;rym uczestniczyli dyrektor WHO, prezes Banku &#346;wiatowego, szef Czerwonego Krzy&#380;a, prezes M&#233;decins Sans Fronti&#232;res i wysocy urz&#281;dnicy ONZ. Agenda, przes&#322;ana w prywatnej wiadomo&#347;ci r&#243;wnie&#380; Epsteinowi, nie skupia&#322;a si&#281; na epidemiologii, lecz na mo&#380;liwych scenariuszach dzia&#322;a&#324; zwi&#261;zanych z ewentualnym zagro&#380;eniem: przewidywaniu pandemii, koordynacji interesariuszy, lukach prawnych i gotowych mechanizmach finansowych.</p><p>W styczniu 2017 r. podczas &#346;wiatowego Forum Ekonomicznego w Davos oficjalnie powo&#322;ano Koalicj&#281; na rzecz Innowacji w zakresie Gotowo&#347;ci Epidemicznej (CEPI) z pocz&#261;tkowym finansowaniem w wysoko&#347;ci 460 mln dolar&#243;w pochodz&#261;cym od Fundacji Gates&#243;w, Wellcome Trust oraz rz&#261;d&#243;w Norwegii, Japonii i Niemiec. Misj&#261; CEPI by&#322;o skr&#243;cenie czasu opracowywania szczepionek z dziesi&#281;ciu lat do poni&#380;ej dwunastu miesi&#281;cy, a pocz&#261;tkowe cele obejmuj&#261; koronawirusa MERS. Gates opisa&#322; t&#281; inicjatyw&#281; w Davos jako budowanie infrastruktury szczepionkowej &#8222;w czasie pokoju&#8221;, aby by&#322;a gotowa na nadej&#347;cie pandemii.</p><p>W maju 2017 r. Boris Nikolic, g&#322;&#243;wny doradca naukowy Gatesa wraca do koncepcji funduszu doradczego darczy&#324;c&#243;w (DAF) z 2011 roku. Jeffrey Epstein widzi DAFy jako narz&#281;dzie do mobilizacji prywatnego kapita&#322;u na &#8220;kluczowe obszary&#8221;, przeciwwag&#281; dla przewidywanych ci&#281;&#263; w publicznym finansowaniu nauki (np. przez rz&#261;dy). Epstein argumentuje, &#380;e to spos&#243;b na d&#322;ugoterminowe inwestycje w wybrane dziedziny. Nikolic odpowiada entuzjastycznie: <em>&#8220;Mo&#380;e to by&#263; &#347;wietna droga naprz&#243;d dla niekt&#243;rych kluczowych obszar&#243;w, takich jak energia, pandemia itp.&#8221;</em>. Pandemia nie jest traktowana jako pojedynczy kryzys, lecz jako sta&#322;a kategoria inwestycyjna - r&#243;wnowa&#380;na energii - nadaj&#261;ca si&#281; do prywatnego finansowania, okazja do budowania infrastruktury (np. szczepionki, symulacje), kt&#243;ra generuje zyski dla inwestor&#243;w prywatnych.</p><p>Miesi&#261;c p&#243;&#378;niej, w czerwcu 2017 r., Bank &#346;wiatowy wyemitowa&#322; pierwsze w historii obligacje katastroficzne zwi&#261;zane z pandemi&#261; (<strong>Pandemic Emergency Financing Facility - PEF)</strong> &#8211; papiery warto&#347;ciowe o warto&#347;ci 320 milion&#243;w dolar&#243;w sprzedane inwestorom prywatnym za po&#347;rednictwem Pandemic Emergency Financing Facility. Obligacje zosta&#322;y skonstruowane przez Swiss Re i Munich Re, z &#8220;parametrycznymi wyzwalaczami&#8221;, kt&#243;re automatycznie uwalnia&#322;yby kapita&#322; po przekroczeniu wcze&#347;niej okre&#347;lonych prog&#243;w pandemicznych. <strong>Swiss Re, za&#322;o&#380;one w 1863 roku szwajcarskie towarzystwo reasekuracyjne, jeden z najwi&#281;kszych na &#347;wiecie dostawc&#243;w us&#322;ug reasekuracyjnych i ubezpieczeniowych, stworzy&#322;o nowatorskie</strong> oferty ubezpieczeniowe z mechanizmem &#8220;automatycznej wyp&#322;aty&#8221; <em>&#8211; </em><strong>produkty z wyzwalaczem parametrycznym</strong>. W tradycyjnym ubezpieczeniu proces wyp&#322;aty odszkodowania trwa miesi&#261;cami: trzeba dowie&#347;&#263; straty, oszacowa&#263; szkody, przej&#347;&#263; audyt. <strong>Wyzwalacz parametryczny (parametric trigger)</strong> usuwa ten ci&#281;&#380;ar. Wyp&#322;ata nast&#281;puje natychmiast, gdy spe&#322;niony zostanie konkretny, obiektywny parametr &#8211; w tym przypadku og&#322;oszenie pandemii przez WHO. Koronawirus zosta&#322; wyra&#378;nie wymieniony jako zagro&#380;enie obj&#281;te ubezpieczeniem. Inwestorzy otrzymali kupony o oprocentowaniu powy&#380;ej 11% w transzy o wy&#380;szym ryzyku &#8211; zyski mia&#322;y by&#263; wyp&#322;acane tak d&#322;ugo, jak d&#322;ugo nie wyst&#261;pi&#322;a kwalifikuj&#261;ca si&#281; pandemia. Kiedy w kwietniu 2020 r. COVID-19 ostatecznie uruchomi&#322; obligacje, inwestorzy stracili sw&#243;j kapita&#322;, a 195,84 mln dolar&#243;w zosta&#322;o wyp&#322;acone na finansowanie reagowania przeciwko COVID-19. Jednak przez poprzednie trzy lata produkt funkcjonowa&#322; jako instrument reasekuracyjny na wypadek pandemii z parametrycznym wyzwalaczem, generuj&#261;cy zyski do momentu wyst&#261;pienia zg&#322;oszonego zdarzenia.</p><p><strong>Pr&#243;ba generalna</strong></p><p>18 pa&#378;dziernika 2019 r. &#8211; sze&#347;&#263; tygodni przed pierwszymi publicznie potwierdzonymi przypadkami COVID-19 &#8211; <strong>Centrum Bezpiecze&#324;stwa Zdrowia im. Johnsa Hopkinsa, &#346;wiatowe Forum Ekonomiczne oraz Fundacja Billa i Melindy Gates&#243;w wsp&#243;lnie zorganizowa&#322;y Event 201</strong>, globalne symulacyjne &#263;wiczenie pandemiczne zwi&#261;zane z zagro&#380;eniem nowym koronawirusem. Na spotkaniu &#263;wiczony jest <em>&#8222;scenariusz symuluj&#261;cy <strong>spotkania grupy interesariuszy zarz&#261;dzaj&#261;cych pandemi&#261;</strong> pod nazw&#261; Rada ds. zagro&#380;enia pandemicznego (Pandemic Emergency Board), kt&#243;ra zosta&#322;a w trybie pilnym zwo&#322;ana przez &#346;wiatowe Forum Ekonomiczne&#8221;</em>. &#262;wiczenia koncentrowa&#322;y si&#281; na koordynacji dzia&#322;a&#324; rz&#261;dowych, &#322;a&#324;cuchach dostaw produkt&#243;w farmaceutycznych, zarz&#261;dzaniu mediami, strategiach cenzury medi&#243;w spo&#322;eczno&#347;ciowych, uzyskania zgody spo&#322;ecznej i dostosowaniu mi&#281;dzynarodowego zarz&#261;dzania. W&#347;r&#243;d uczestnik&#243;w znale&#378;li si&#281; przedstawiciele globalnych instytucji finansowych, firm farmaceutycznych, organizacji medialnych i&#8230; agencji wywiadowczych. W spotkaniu bierze udzia&#322; Pani Avril Haines ameryka&#324;ska prawniczka, kt&#243;ra w latach 2013 - 2015 pe&#322;ni&#322;a funkcj&#281; zast&#281;pcy dyrektora CIA, w 2015-17 zasiada&#322;a w radzie Bezpiecze&#324;stwa Narodowego, a od 2021 roku pe&#322;ni&#322;a funkcj&#281; Dyrektor Wywiadu Narodowego w gabinecie prezydenta Joe Bidena. Pani Haines wypowiada&#322;a si&#281; w kwestii radzenia sobie z dezinformacj&#261;: <em>&#8222;Granica mi&#281;dzy dezinformacj&#261; a nieprawdziwymi informacjami nie zawsze jest &#322;atwa do znalezienia. Nie powinni&#347;my pr&#243;bowa&#263; kontrolowa&#263; komunikacji, ale raczej &#8216;zalewa&#263;&#8217; t&#281; stref&#281;. Dostrzegam warto&#347;&#263; ci&#261;g&#322;ego komunikowania si&#281; w tych kwestiach, aby radzi&#263; sobie z pewnego rodzaju pr&#243;&#380;ni&#261;, kt&#243;ra mo&#380;e powsta&#263; &#8211; wa&#380;ne jest aby mie&#263; gotow&#261; odpowied&#378; na mo&#380;liwe dezinformacje&#8221;</em>. Przedstawiciel CDC zwraca uwag&#281;, &#380;e: <em>&#8222;Rz&#261;dy musz&#261; by&#263; sk&#322;onne do robienia rzeczy, kt&#243;re nie mieszcz&#261; si&#281; w ich perspektywie historycznej &#8211; b&#281;d&#261; musia&#322;y post&#281;powa&#263; jak w sytuacji stanu wojny&#8221;</em>. Przewiduje si&#281;, &#380;e pojawi si&#281; w spo&#322;ecze&#324;stwie <em>&#8222;nieufno&#347;&#263; dotycz&#261;c systemu opieki zdrowotnej w uj&#281;ciu bardziej og&#243;lnym, &#380;e nawet zanim Pandemia si&#281; zacz&#281;&#322;a, ruch antyszczepionkowy by&#322; bardzo silny i rozprzestrzenia&#322; si&#281; szczeg&#243;lnie poprzez media spo&#322;eczno&#347;ciowe, wi&#281;c aby utrzyma&#263; zaufanie do farmaceutyk&#243;w rz&#261;dy b&#281;d&#261; musia&#322;y zwi&#281;kszy&#263; wysi&#322;ki w zakresie egzekwowania przepis&#243;w dotycz&#261;cych &#8216;fake news&#243;w&#8217;&#8221;</em>.</p><p>Czy to wszystko dowodzi istnienia spisku? Oczywi&#347;cie, &#380;e nie. To tylko spekulacje. Ale kiedy pandemia koronawirusa jest symulowana na kilka tygodni przed pojawieniem si&#281; prawdziwej pandemii wywo&#322;anej przez koronawirusa, a infrastruktura instytucjonalna umo&#380;liwiaj&#261;ca czerpanie korzy&#347;ci z w&#322;a&#347;nie tego rodzaju kryzysu zosta&#322;a wcze&#347;niej zbudowana, przetestowana, obsadzona personelem i ubezpieczona, je&#347;li doda si&#281; do tego rozw&#243;j patent&#243;w oraz instrument&#243;w kapita&#322;owych zaprojektowanych z my&#347;l&#261; o zyskach zwi&#261;zanych z pandemi&#261; - sam zbieg okoliczno&#347;ci nie wystarcza, aby wyja&#347;ni&#263; te zbie&#380;no&#347;ci.</p><p></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><strong><a href="https://sayerji.substack.com/p/breaking-the-epstein-files-illuminate">The Epstein Files Illuminate a 20-Year Architecture Behind Pandemics as a Business Model&#8212;With Bill Gates at the Center of the Network</a></strong></p><p><strong><a href="https://sayerji.substack.com/p/inside-project-molecule-how-jpmorgan">Inside Project Molecule &#8212; How JPMorgan and the Gates Foundation Turned Biology into Investable Infrastructure</a></strong></p><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Trzecia Świątynia]]></title><description><![CDATA[O koncepcji hipotetycznej odbudowy &#347;wi&#261;tyni &#380;ydowskiej na Wzg&#243;rzu &#346;wi&#261;tynnym w Jerozolimie...]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/trzecia-swiatynia</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/trzecia-swiatynia</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Tue, 10 Mar 2026 16:55:30 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg" width="928" height="746" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:746,&quot;width&quot;:928,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!y894!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F1ab29731-d688-4008-8090-2ded894f4cac_928x746.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne w Jerozolimie jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych i jednocze&#347;nie najbardziej &#347;wi&#281;tych miejsc na &#347;wiecie, a historia Wzg&#243;rza to jedna z najbardziej z&#322;o&#380;onych opowie&#347;ci w historii ludzko&#347;ci. To miejsce w Starym Mie&#347;cie Jerozolimy &#322;&#261;czy tradycje trzech religii Abrahamowych (judaizmu, chrze&#347;cija&#324;stwa i islamu) i by&#322;o aren&#261; podboj&#243;w, zniszcze&#324;, odbud&#243;w oraz ci&#261;g&#322;ych konflikt&#243;w przez ponad 4000 lat.</p><p>Dla judaizmu Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne to naj&#347;wi&#281;tsze miejsce na Ziemi. To w&#322;a&#347;nie tutaj, na wzg&#243;rzu zwanym Moria, Abraham mia&#322; z&#322;o&#380;y&#263; w ofierze swojego syna Izaaka. Tu kr&#243;l Salomon zbudowa&#322; Pierwsz&#261; &#346;wi&#261;tyni&#281; (ok. 957 p.n.e.), w kt&#243;rej przechowywano Ark&#281; Przymierza - naj&#347;wi&#281;tszy artefakt Izraela, zawieraj&#261;cy dwie kamienne tablice z Dziesi&#281;ciorgiem Przykaza&#324;, kt&#243;re Moj&#380;esz otrzyma&#322; od Boga na g&#243;rze Synaj. Po zniszczeniu Pierwszej &#346;wi&#261;tyni przez Babilo&#324;czyk&#243;w (w 587 p.n.e.) odbudowano Drug&#261; &#346;wi&#261;tyni&#281; (516 p.n.e.), rozbudowan&#261; p&#243;&#378;niej przez Heroda Wielkiego, kt&#243;ra by&#322;a centrum kultu &#380;ydowskiego, a&#380; do jej zniszczenia przez Rzymian. Dzi&#347; &#379;ydzi maja dost&#281;p do fragmentu zachodniego muru oporowego platformy Wzg&#243;rza &#346;wi&#261;tynnego - &#346;ciany P&#322;aczu.</p><p>Dla chrze&#347;cija&#324;stwa Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne (a konkretnie dawna Druga &#346;wi&#261;tynia w Jerozolimie) ma g&#322;&#281;bokie znaczenie zar&#243;wno historyczne, jak i teologiczne - to przede wszystkim przestrze&#324; objawienia Jezusa Chrystusa oraz symbol przej&#347;cia od starego do nowego przymierza - zmian&#281; sposobu, w jaki B&#243;g nawi&#261;zuje relacj&#281; z lud&#378;mi, od systemu opartego na prawie i ofiarach ze zwierz&#261;t (stare przymierze) do relacji opartej na &#322;asce, wierze i ofierze Jezusa Chrystusa (nowe przymierze). &#346;wi&#261;tynia by&#322;a centralnym punktem publicznej dzia&#322;alno&#347;ci Jezusa, zw&#322;aszcza w ostatnich dniach Jego ziemskiego &#380;ycia (tzw. &#8222;tydzie&#324; pasyjny&#8221;). Jezus regularnie naucza&#322; tam t&#322;umy, uzdrawia&#322;, spiera&#322; si&#281; z faryzeuszami i saduceuszami. Zapowiedzia&#322; te&#380; zburzenie &#347;wi&#261;tyni: &#8222;Nie zostanie tu kamie&#324; na kamieniu, kt&#243;ry by nie by&#322; zwalony&#8221;, proroctwo, kt&#243;re spe&#322;ni&#322;o si&#281; w 70 r. n.e., gdy Rzymianie pod wodz&#261; Tytusa zr&#243;wnali &#347;wi&#261;tyni&#281; z ziemi&#261;. Dla chrze&#347;cijan jest to potwierdzenie autorytetu proroczego Jezusa i znak ko&#324;ca starego porz&#261;dku: &#8222;Zburzcie t&#281; &#347;wi&#261;tyni&#281;, a Ja w trzech dniach wznios&#281; j&#261; na nowo&#8221; &#8211; zmartwychwstanie dnia trzeciego symbolizuje &#8222;odbudow&#281;&#8221; nowej &#347;wi&#261;tyni - to Jezus sta&#322; si&#281; ostateczn&#261; ofiar&#261;, arcykap&#322;anem i now&#261; &#347;wi&#261;tyni&#261;.</p><p>Dla muzu&#322;man&#243;w Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne jest trzecim naj&#347;wi&#281;tszym miejscem w islamie - po Wielkim Meczecie w Mekce i Meczecie Proroka w Medynie. Tu znajduj&#261; si&#281; dwie najwa&#380;niejsze islamskie budowle: Kopu&#322;a na Skale i meczet Al-Aksa. Po zniszczeniu Drugiej &#346;wi&#261;tyni &#380;ydowskiej przez Rzymian w 70 r. n.e., teren ten pozostawa&#322; w ruinie przez wieki, przechodz&#261;c pod kontrol&#281; r&#243;&#380;nych imperi&#243;w, w tym bizantyjskiego. Kluczowy zwrot nast&#261;pi&#322; w VII wieku n.e., gdy muzu&#322;manie podbili Jerozolim&#281;, co doprowadzi&#322;o do budowy meczet&#243;w i nadania temu miejscu statusu trzeciego naj&#347;wi&#281;tszego sanktuarium w islamie (po Mekce i Medynie). Dla muzu&#322;man&#243;w Wzg&#243;rze to jedno z najbardziej mistycznych miejsc &#347;wi&#281;tych. To w&#322;a&#347;nie tutaj, w cudownej Nocnej Podr&#243;&#380;y i Wniebowst&#261;pieniu Mahometa oko&#322;o 621 roku, prorok zosta&#322; przeniesiony na skrzydlatym wierzchowcu z Mekki do Al-Aksa (najdalszego meczetu) by wst&#261;pi&#263; w niebia&#324;sk&#261; podr&#243;&#380;. Tam spotka&#322; dawnych prorok&#243;w, modli&#322; si&#281; z nimi i otrzyma&#322; od Boga dar pi&#281;ciu codziennych modlitw, kt&#243;re sta&#322;y si&#281; filarem islamu. Ta ska&#322;a, dzi&#347; os&#322;oni&#281;ta z&#322;ot&#261; Kopu&#322;&#261;, jest nie tylko &#347;wiadkiem tego boskiego spotkania, lecz tak&#380;e &#8211; wed&#322;ug tradycji muzu&#322;ma&#324;skiej &#8211; miejscem, gdzie Abraham got&#243;w by&#322; z&#322;o&#380;y&#263; w ofierze swego syna Ismaila (Izaaka w tradycji &#380;ydowskiej). W ten spos&#243;b Wzg&#243;rze sta&#322;o si&#281; pomostem mi&#281;dzy prorokami minionych wiek&#243;w a wieczno&#347;ci&#261;, symbolem ci&#261;g&#322;o&#347;ci wiary i duchowej blisko&#347;ci z Allahem, kt&#243;ra przyci&#261;ga serca wiernych po dzi&#347; dzie&#324;.</p><p>Trzecia &#346;wi&#261;tynia to koncepcja hipotetycznej odbudowy &#347;wi&#261;tyni &#380;ydowskiej na Wzg&#243;rzu &#346;wi&#261;tynnym w Jerozolimie, nast&#281;pczyni Pierwszej i Drugiej &#346;wi&#261;tyni. Idea Trzeciej &#346;wi&#261;tyni ma g&#322;&#281;bokie korzenie w tradycji &#380;ydowskiej i chrze&#347;cija&#324;skiej, gdzie jest postrzegana jako symbol duchowego odrodzenia, ale jednocze&#347;nie budzi ogromne kontrowersje polityczne i religijne na Bliskim Wschodzie. W ortodoksyjnym judaizmie Trzecia &#346;wi&#261;tynia jest kluczowym elementem mesja&#324;skich proroctw, opisywana jako miejsce, gdzie ponownie zamieszka Boska Obecno&#347;&#263;, i zostan&#261; wznowione rytua&#322;y ofiarne. Wed&#322;ug niekt&#243;rych interpretacji, jej odbudowa jest warunkiem koniecznym do pe&#322;nego odkupienia &#347;wiata i przyj&#347;cia Mesjasza.</p><p>Mimo, &#380;e obecnie Naczelny Rabin Izraela zabrania &#379;ydom wst&#281;pu na Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne z powodu &#8222;nieczysto&#347;ci rytualnej&#8221; - przy wej&#347;ciach na Wzg&#243;rze stoj&#261; tablice ostrzegaj&#261;ce: &#8222;Wst&#281;p &#379;ydom zabroniony wed&#322;ug halachy (&#380;ydowskie prawo religijne)&#8221; - to organizacje takie jak Temple Institute (Instytut &#346;wi&#261;tyni) aktywnie przygotowuj&#261; si&#281; do odbudowy &#347;wi&#261;tyni - odtwarzaj&#261; naczynia liturgiczne, szkol&#261; kap&#322;an&#243;w i hoduj&#261; czerwone ja&#322;&#243;wki, potrzebne do rytua&#322;&#243;w oczyszczenia przed wej&#347;ciem na teren &#347;wi&#261;tyni. Aktywi&#347;ci twierdz&#261;, &#380;e jak tylko uda si&#281; znale&#378;&#263; i z&#322;o&#380;y&#263; w ofierze odpowiedni&#261; czerwon&#261; ja&#322;&#243;wk&#281;, wi&#281;kszo&#347;&#263; &#379;yd&#243;w (w tym kap&#322;ani) zostanie oczyszczona i zakaz halachiczny przestanie obowi&#261;zywa&#263; - b&#281;dzie mo&#380;na wej&#347;&#263; na Wzg&#243;rze, oczy&#347;ci&#263; teren i zbudowa&#263; &#347;wi&#261;tyni&#281;.</p><p>&#379;ydzi (szczeg&#243;lnie ortodoksyjni i nacjonali&#347;ci) d&#261;&#380;&#261; do odbudowy Trzeciej &#346;wi&#261;tyni jako symbolu duchowego odrodzenia, powrotu Mesjasza i wznowienia rytua&#322;&#243;w biblijnych. Wspieraj&#261; ich ewangelicy, kt&#243;rzy widz&#261; w tym etap eschatologiczny (proroctwa eschatologiczne to biblijne zapowiedzi ko&#324;ca obecnego porz&#261;dku &#347;wiata, s&#261;du Bo&#380;ego, zwyci&#281;stwa dobra nad z&#322;em i ostatecznego triumfu Boga), gdzie dojdzie do &#8220;ohydy spustoszenia&#8221; (z powodu blu&#378;nierstwa Antychrysta), co zapocz&#261;tkuje Wielki Ucisk i powr&#243;t Jezusa Chrystusa. Wed&#322;ug tej wizji koniec czas&#243;w rozegra si&#281; w nast&#281;puj&#261;cy spos&#243;b: najpierw nast&#261;pi tajemne porwanie Ko&#347;cio&#322;a (pre-tribulation rapture) &#8211; chrze&#347;cijanie zostan&#261; nagle zabrani do nieba, zanim rozpocznie si&#281; okres wielkiego ucisku. Nast&#281;pnie dojdzie do odbudowy Trzeciej &#346;wi&#261;tyni w Jerozolimie i zostan&#261; wznowione ofiary i rytua&#322;y starotestamentowe (co wielu widzi jako tymczasowy powr&#243;t do starego przymierza. Potem w &#347;wi&#261;tyni pojawi si&#281; Antychryst (syn zatracenia, bestia), kt&#243;ry zawrze z Izraelem 7-letnie przymierze, przynosz&#261;c pozorny pok&#243;j, ale w po&#322;owie tego okresu Antychryst zerwie przymierze, og&#322;osi si&#281; Bogiem, wymagaj&#261;c powszechnego kultu (ohydne spustoszenie), kt&#243;re zapocz&#261;tkuje Wielki Ucisk, najci&#281;&#380;szy czas w dziejach ludzko&#347;ci. Pozosta&#322;e 3,5 roku wype&#322;niaj&#261; si&#281; dramatycznymi prze&#347;ladowaniami, znakami na niebie i ziemi oraz plagami opisanymi w Ksi&#281;dze Objawienia. Kulminacj&#261; jest widzialny powr&#243;t Jezusa Chrystusa w chwale &#8211; pokona on Antychrysta i jego armie, wrzuci ich do jeziora ognia, i ustanowi tysi&#261;cletnie kr&#243;lestwo pokoju i sprawiedliwo&#347;ci na ziemi.</p><p>Wielu ewangelik&#243;w wspiera ide&#281; powstania Trzeciej &#346;wi&#261;tyni, bo traktuj&#261; to jako spe&#322;nienie Bo&#380;ych proroctw &#8211; nawet je&#347;li prowadzi to do negatywnych wydarze&#324;, te wydarzenia s&#261; cz&#281;&#347;ci&#261; Bo&#380;ego planu zbawienia. Ewangelikalni chrze&#347;cijanie (ok. 25% chrze&#347;cijan na &#347;wiecie, g&#322;&#243;wnie w USA) opieraj&#261; swoj&#261; wiar&#281; na Biblii interpretowanej dos&#322;ownie. Wierz&#261; w b&#322;ogos&#322;awie&#324;stwo dla tych, kt&#243;rzy b&#322;ogos&#322;awi&#261; Izrael, widz&#261; wsp&#243;&#322;czesny Izrael jako spe&#322;nienie proroctw o powrocie &#379;yd&#243;w do ziemi obiecanej, aktywnie wspieraj&#261; Izrael politycznie, finansowo i modlitewnie. Widz&#261; &#379;yd&#243;w jako &#8220;starszych braci&#8221; w wierze i wierz&#261;, &#380;e ich wsparcie przyspiesza powr&#243;t Chrystusa. Wed&#322;ug nich Trzecia &#346;wi&#261;tynia musi powsta&#263;, bo Biblia o niej m&#243;wi - nawet je&#347;li &#347;wi&#261;tynia zostanie zbezczeszczona, jej odbudowa jest pozytywnym znakiem &#8211; oznacza, &#380;e koniec czas&#243;w jest blisko, proroctwa si&#281; spe&#322;niaj&#261;, a Chrystus wkr&#243;tce wr&#243;ci i pokona Antychrysta. Blu&#378;nierstwo nie jest ko&#324;cem, lecz etapem prowadz&#261;cym do triumfu Boga.</p><p>Jednak znaczna cz&#281;&#347;&#263; ewangelik&#243;w oraz wielu chrze&#347;cijan z innych tradycji, w tym katolicy, prawos&#322;awni i reformowani, stanowczo sprzeciwiaj&#261; si&#281; jakiemukolwiek wsparciu dla odbudowy Trzeciej &#346;wi&#261;tyni &#8211; czy to finansowemu, modlitewnemu, czy politycznemu &#8211; i widz&#261; w tym powa&#380;ny problem teologiczny. Ich g&#322;&#243;wny argument opiera si&#281; na prawdzie Nowego Przymierza: Jezus Chrystus jest ostateczn&#261;, doskona&#322;&#261; i jednorazow&#261; ofiar&#261; za grzechy ca&#322;ego. Jego &#347;mier&#263; na krzy&#380;u zako&#324;czy&#322;a er&#281; ofiar ze zwierz&#261;t &#8211; one by&#322;y tylko &#8222;cieniem&#8221; rzeczywisto&#347;ci, kt&#243;r&#261; wype&#322;ni&#322; On sam. Wznowienie systemu ofiar w fizycznej &#347;wi&#261;tyni oznacza&#322;oby wi&#281;c de facto zaprzeczenie wystarczalno&#347;ci ofiary Chrystusa &#8211; jakby Jego krew nie wystarczy&#322;a, a stare rytua&#322;y nadal mia&#322;y moc. Dla tych chrze&#347;cijan taka budowla staje si&#281; nie &#8222;&#347;wi&#261;tyni&#261; Bo&#380;&#261;&#8221; w sensie duchowym, lecz &#8222;&#347;wi&#261;tyni&#261; Antychrysta&#8221; &#8211; miejscem, kt&#243;re wed&#322;ug proroctw zostanie zbezczeszczone przez &#8222;cz&#322;owieka grzechu&#8221;, co czyni wspieranie jej powstania moralnie problematycznym, a nawet &#8222;obraz&#261; dla nieba&#8221;.</p><p>Katolicy szczeg&#243;lnie mocno podkre&#347;laj&#261;, &#380;e odbudowa &#347;wi&#261;tyni i powr&#243;t do ofiar ze zwierz&#261;t by&#322;aby herezj&#261; i blu&#378;nierstwem, poniewa&#380; sugerowa&#322;aby, &#380;e Eucharystia (prawdziwa, bezkrwawa ofiara Nowego Przymierza) nie jest wystarczaj&#261;ca. Dokumenty i teologowie katoliccy argumentuj&#261;, &#380;e Ko&#347;ci&#243;&#322; sam w sobie jest &#8222;duchow&#261; &#347;wi&#261;tyni&#261;&#8221;, a Chrystus arcykap&#322;anem, kt&#243;ry z&#322;o&#380;y&#322; raz na zawsze doskona&#322;&#261; ofiar&#281;. Wspieranie Trzeciej &#346;wi&#261;tyni by&#322;oby wi&#281;c nie tylko niepotrzebne, ale i sprzeczne z wiar&#261; w triumf krzy&#380;a.</p><p>W&#347;r&#243;d ewangelik&#243;w s&#261; krytycy, kt&#243;rzy twierdz&#261;, &#380;e entuzjazm cz&#281;&#347;ci ich braci wobec &#8222;czerwonych ja&#322;&#243;wek&#8221; wynika z b&#322;&#281;dnej interpretacji doktryny religijnej zajmuj&#261;cy si&#281; rzeczami ostatecznymi, kt&#243;ra stawia proroctwa Starego Testamentu ponad wype&#322;nieniem w Chrystusie. Zamiast finansowa&#263; lub kibicowa&#263; budowie, powinni modli&#263; si&#281; o nawr&#243;cenie &#379;yd&#243;w, bo tylko wtedy dojdzie do prawdziwego duchowego odnowienia Izraela. Anga&#380;owanie si&#281; w projekt, kt&#243;ry ma prowadzi&#263; do blu&#378;nierstwa Antychrysta i powrotu do mrok&#243;w starego przymierza, jest dla nich nie tylko bezu&#380;yteczne, ale wr&#281;cz szkodliwe &#8211; odwraca uwag&#281; od ewangelii i wielkiej misji Ko&#347;cio&#322;a.</p><p>Koncepcja Trzeciej &#346;wi&#261;tynia w polityce Izraela</p><p>W judaizmie ortodoksyjnym, odbudowa &#346;wi&#261;tyni jest postrzegana jako spe&#322;nienie proroctw biblijnych (np. z Ksi&#281;gi Ezechiela), ale wi&#281;kszo&#347;&#263; rabin&#243;w uwa&#380;a, &#380;e nie mo&#380;e ona nast&#261;pi&#263; przed przyj&#347;ciem Mesjasza, a wej&#347;cie na Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne jest zabronione ze wzgl&#281;d&#243;w rytualnych. Ale grupy takie jak Instytut &#346;wi&#261;tynny (Temple Institute) aktywnie przygotowuj&#261; si&#281; do budowy, tworz&#261;c plany architektoniczne, narz&#281;dzia rytualne i nawet hoduj&#261;c czerwone ja&#322;&#243;wki potrzebne do ceremonii oczyszczenia &#8211; wszystko to z finansowym wsparciem izraelskiego rz&#261;du i samorz&#261;d&#243;w. Te organizacje postrzegaj&#261; to jako krok ku suwerenno&#347;ci &#380;ydowskiej nad terenem, argumentuj&#261;c za r&#243;wnymi prawami do modlitwy dla wszystkich religii.</p><p>W izraelskim rz&#261;dzie znajduj&#261; si&#281; politycy otwarcie popieraj&#261;cy ide&#281; &#346;wi&#261;tyni (pochodz&#261;cych z takich partii takich jak Likud) jak na przyk&#322;ad Itamar Ben-Gvir (minister bezpiecze&#324;stwa narodowego) czy Bezalel Smotrich (minister finans&#243;w Izraela) s&#261; zwi&#261;zani z ruchem Temple Mount, agituj&#261;c za wi&#281;ksz&#261; &#380;ydowsk&#261; obecno&#347;ci&#261; na Wzg&#243;rzu i budow&#261; &#346;wi&#261;tyni. Te grupy zyska&#322;y na sile po ataku Hamasu z 7 pa&#378;dziernika 2023 r., organizuj&#261;c masowe wizyty &#379;yd&#243;w na Wzg&#243;rzu, co Palesty&#324;czycy postrzegaj&#261; jako prowokacj&#281; maj&#261;c&#261; na celu zmian&#281; status quo i potencjalne zniszczenie Al-Aksy.</p><p>Premier Benjamin Netanjahu wielokrotnie podkre&#347;la&#322; utrzymanie status quo - brak zmian w dost&#281;pie czy budowie na Wzg&#243;rzu &#346;wi&#261;tynnym, by unikn&#261;&#263; eskalacji konfliktu z muzu&#322;manami i &#347;wiatem arabskim. Izrael nie ma oficjalnych plan&#243;w budowy &#346;wi&#261;tyni, a wszelkie pr&#243;by (np. przez ekstremist&#243;w) s&#261; blokowane przez s&#322;u&#380;by bezpiecze&#324;stwa. Rz&#261;d wsp&#243;&#322;pracuje z jorda&#324;skim Waqfem, kt&#243;ry zarz&#261;dza terenem, ale w praktyce policja izraelska eskortuje &#380;ydowskich odwiedzaj&#261;cych, co prowadzi do napi&#281;&#263;. W 2026 r. nie ma nowych deklaracji o budowie, ale rz&#261;d nadal finansuje edukacj&#281; i wydarzenia promuj&#261;ce ide&#281; &#346;wi&#261;tyni w szko&#322;ach i instytucjach. W 2024 r. Ministerstwo Dziedzictwa (pod kierownictwem Amichai Eliyahu z partii Otzma Yehudit) przeznaczy&#322;o ponad p&#243;&#322; milion USD na edukacyjne wycieczki dla &#379;yd&#243;w i turyst&#243;w na Wzg&#243;rze &#346;wi&#261;tynne. Celem jest wzmocnienie &#380;ydowskiego dziedzictwa na tym terenie i edukacja w zakresie historii &#346;wi&#261;tyni, z naciskiem na &#8220;dok&#322;adn&#261; wersj&#281; historyczn&#261;&#8221; woln&#261; od &#8220;alternatywnych fakt&#243;w&#8221;. Od 2023 r. wzros&#322;a liczba &#380;ydowskich wizyt na Wzg&#243;rzu (ponad 50 tys. rocznie), z modlitwami tolerowanymi mimo oficjalnego zakazu. W izraelskich publicznych szko&#322;ach religijnych od lat stosuje si&#281; program nauczania, kt&#243;ry podkre&#347;la &#8220;t&#281;sknot&#281; za Trzeci&#261; &#346;wi&#261;tyni&#261;&#8221; jako element cel&#243;w narodowych. Rz&#261;d p&#322;aci Temple Institute za organizacj&#281; wyk&#322;ad&#243;w w tych szko&#322;ach.</p><p>Koncepcja budowy Trzeciej &#346;wi&#261;tyni jest wi&#281;c narz&#281;dziem w polityce wewn&#281;trznej, mobilizuj&#261;cym baz&#281; religijnych nacjonalist&#243;w, kt&#243;rzy stanowi&#261; kluczow&#261; cz&#281;&#347;&#263; koalicji rz&#261;dz&#261;cej. Z drugiej strony, jest &#378;r&#243;d&#322;em konflikt&#243;w - muzu&#322;manie obawiaj&#261; si&#281;, &#380;e to preludium do aneksji lub zniszczenia ich &#347;wi&#281;tych miejsc, co mog&#322;oby wywo&#322;a&#263; wojn&#281; regionaln&#261;. Koncepcja budowy ma poparcie w rz&#261;dzie USA - nominowany na sekretarza wojny Pete Hegseth popiera ide&#281; jako &#8220;cud&#8221; biblijny, &#322;&#261;cz&#261;c j&#261; z polityk&#261; proizraelsk&#261;.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Kartka z historii ]]></title><description><![CDATA[O tym nie wolno zapomnie&#263;: w trzy miesi&#261;ce po wprowadzeniu na rynek najbezpieczniejszej i najlepiej przebadanej szczepionki na &#347;wiecie, 1223 osoby zmar&#322;y w wyniku jej podania.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/kartka-z-historii</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/kartka-z-historii</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Thu, 05 Mar 2026 15:54:40 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png" width="947" height="403" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:403,&quot;width&quot;:947,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!YL4p!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F24977bbb-2e8a-471f-801b-95d5566b1fa7_947x403.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>We wrze&#347;niu 2021 grupa ponad 30 profesor&#243;w i naukowc&#243;w z uniwersytet&#243;w ameryka&#324;skich (w tym z Yale, Harvarda, UCLA i Brown), z&#322;o&#380;y&#322;a pozew w S&#261;dzie Okr&#281;gowym USA dla P&#243;&#322;nocnego Okr&#281;gu Teksasu przeciwko FDA, domagaj&#261;c si&#281; przyspieszonego dost&#281;pu do dokumentacji, na podstawie kt&#243;rej zatwierdzono szczepionk&#281; przeciwko COVID-19 firmy Pfizer. By&#322;o to konsekwencj&#261; ich wcze&#347;niejszych dzia&#322;a&#324;, kiedy to ta sama grupa naukowc&#243;w zwr&#243;ci&#322;a si&#281; do Agencji ds. &#379;ywno&#347;ci i Lek&#243;w (FDA), w trybie dost&#281;pu do informacji jawnych, z wnioskiem o udost&#281;pnienie danych, na podstawie kt&#243;rych zatwierdzono szczepionk&#281;. Wnioski sk&#322;adane na podstawie ustawy o wolno&#347;ci informacji (FOIA) rzadko s&#261; rozpatrywane szybko, ale odpowied&#378; federalnej agencji wykroczy&#322;a poza typowe biurokratyczne op&#243;&#378;nienia &#8211; FDA odpowiedzia&#322;o, &#380;e z racji olbrzymiej liczby dokument&#243;w, agencja b&#281;dzie potrzebowa&#322;a <strong>55 lat</strong> na ujawnienie wszystkich dokument&#243;w. Pocz&#261;tkowo prawnicy Departamentu Sprawiedliwo&#347;ci reprezentuj&#261;cy FDA utrzymywali, &#380;e poniewa&#380; oddzia&#322;, kt&#243;ry zajmuje si&#281; przegl&#261;dem materia&#322;&#243;w udost&#281;pnianych w trybie FOIA ma tylko 10 pracownik&#243;w i obecnie przetwarza oko&#322;o 400 innych wniosk&#243;w, to przy ogromnej ilo&#347;ci materia&#322;&#243;w zwi&#261;zanych ze szczepionkami Pfizera - oko&#322;o 329,000 stron - FDA proponuje udost&#281;pnianie 500 stron miesi&#281;cznie, proces, kt&#243;ry zako&#324;czy si&#281; w 2076 roku. W trakcje procesu okaza&#322;o si&#281; jednak, &#380;e dokument&#243;w jest znacznie wi&#281;cej &#8211; 451 000 &#8211; co wyd&#322;u&#380;y czas ujawnienia wszystkich o 20 lat &#8211; FDA ujawni ostatnie dokumenty za <strong>75 lat,</strong> w 2096 roku. Agencja ds. &#379;ywno&#347;ci i Lek&#243;w udzieli&#322;a autoryzacji szczepionce przeciwko COVID-19 dla firmy Pfizer na podstawie tych samych dokument&#243;w w 108 dni.</p><p>Naukowcy stworzyli organizacj&#281; non-profit &#8222;Specjali&#347;ci ds. zdrowia publicznego i medycyny na rzecz przejrzysto&#347;ci&#8221; (Public Health and Medical Professionals for Transparency &#8211; PHMPT) do kt&#243;rej do&#322;&#261;czyli pracownicy s&#322;u&#380;by zdrowia, lekarze i dziennikarze, wy&#322;&#261;cznie w celu pozyskiwania i rozpowszechniania danych, na podstawie kt&#243;rych FDA wydaje zezwolenia na stosowanie szczepionek przeciwko COVID-19. Organizacja nie zajmowa&#322;a &#380;adnego stanowiska w sprawie tych danych, poza przekonaniem, &#380;e powinny one by&#263; publicznie dost&#281;pne, aby niezale&#380;ni eksperci mogli przeprowadzi&#263; w&#322;asn&#261; ocen&#281; i analiz&#281;. Wszelkie otrzymane dane s&#261; opublikowane na ich stronie internetowej <a href="https://phmpt.org/">https://phmpt.org/</a>. We wrze&#347;niu 2021 r. PHMPT z&#322;o&#380;y&#322; pozew, a organizacje w s&#261;dzie reprezentowa&#322; Aaron Siri z kancelaria Siri &amp; Glimstad LLP, kt&#243;ry jest r&#243;wnie&#380; g&#322;&#243;wnym prawnikiem organizacji ICAN (Informed Consent Action Network), dzia&#322;aj&#261;ce na rzecz &#347;wiadomej zgody. </p><p>W styczniu 2022 r. s&#281;dzia <strong>Mark Pittman</strong> z Teksasu uzna&#322;, &#380;e wniosek FOIA ma najwy&#380;sze znaczenie dla interesu publicznego i odrzuci&#322; plan FDA jako nieracjonalny, gdy&#380; wniosek dotyczy&#322; kluczowych kwestii interesu publicznego, co uzasadnia priorytetowe traktowanie i przyspieszenie procedur. S&#281;dzia podkre&#347;li&#322;, &#380;e wnioskowane dane dotycz&#261; szczepionki, kt&#243;ra zosta&#322;a podana setkom milion&#243;w ludzi na &#347;wiecie w ramach najwi&#281;kszej kampanii szczepie&#324; w historii, a publiczny dost&#281;p do surowych danych rejestracyjnych (klinicznych, bezpiecze&#324;stwa, produkcji) jest niezb&#281;dny do oceny decyzji FDA o autoryzacji i p&#243;&#378;niejszej pe&#322;nej aprobacie: &#8222;przedawnione informacje maj&#261; niewielk&#261; warto&#347;&#263;, op&#243;&#378;nienie o dekady czyni dane bezu&#380;ytecznymi dla bie&#380;&#261;cej debaty naukowej, medycznej i publicznej&#8221;. Zamiast 500 stron na miesi&#261;c, s&#281;dzia nakaza&#322; FDA ujawnia&#263; minimum 55 000 stron co 30 dni (z pierwsz&#261; du&#380;&#261; parti&#261; &gt;12 000 stron do ko&#324;ca stycznia 2022). Ostatnie dokumenty zosta&#322;y ujawnione w czerwcu 2025, &#322;&#261;cznie z plikiem Emergency Use Authorization dla szczepionki Pfizer-BioNTech (dla os&#243;b &#8805;16 lat), kt&#243;rego ujawnienia FDA pr&#243;bowa&#322;o odroczy&#263;.</p><p>Co pokaza&#322;y te dokumenty? Jednym z ujawnionych dokument&#243;w by&#322; <strong>raport bezpiecze&#324;stwa po autoryzacji</strong> (post-marketing surveillance report) przygotowany przez firm&#281; Pfizer (dzia&#322; Worldwide Safety) i przekazany do FDA w ramach procesu Biologics License Application (BLA) dla szczepionki Comirnaty (BNT162b2), zatytu&#322;owany <em>&#8222;5.3.6 Analiza zbiorcza zg&#322;osze&#324; dotycz&#261;cych zdarze&#324; niepo&#380;&#261;danych po dopuszczeniu do obrotu&#8221;.</em></p><p><strong>Raport analizuje okres od 1</strong> <strong>grudnia 2020 r.</strong> (dzie&#324; po uzyskaniu EUA &#8211; Emergency Use Authorization w USA) <strong>do 28 lutego 2021 r. (pierwsze 3 miesi&#261;ce masowego stosowania szczepionki na &#347;wiecie)</strong>, notuj&#261;c spontaniczne zg&#322;oszenia dzia&#322;a&#324; niepo&#380;&#261;danych (adverse event reports &#8211; AER) z ca&#322;ego &#347;wiata, w tym zg&#322;oszenia z system&#243;w VAERS (USA), Yellow Card (UK), od lekarzy, pacjent&#243;w, program&#243;w marketingowych Pfizer, bada&#324; nieinterwencyjnych itp. Pfizer podaje w raporcie, &#380;e <strong>w ci&#261;gu kilku tygodni od podania szczepionki firma zmuszona by&#322;a zwi&#281;kszy&#263; zatrudnienie o 600 pe&#322;noetatowych pracownik&#243;w, tylko po to, aby sprosta&#263; rosn&#261;cej liczbie zg&#322;aszanych zdarze&#324; niepo&#380;&#261;danych.</strong> Do 28 lutego 2021 Pfizer wys&#322;a&#322; do odbiorc&#243;w nieco ponad <strong>126 mln dawek szczepionek</strong>, co skutkowa&#322;o przyj&#281;ciem <strong>42 086 zg&#322;osze&#324; obejmuj&#261;cych 158 893 zdarzenia niepo&#380;&#261;dane &#8211; w tym 1223 zgony.</strong></p><p>Raport ujawnia istnienia licznych brak&#243;w w wiedzy co do skuteczno&#347;ci i bezpiecze&#324;stwa szczepionki. Pfizer grupuje te braki w tabeli 6 (Brakuj&#261;ce informacje - &#8220;missing information&#8221;), przyznaj&#261;c, &#380;e nie ma wiedzy na temat stosowania szczepionki u kobiet w ci&#261;&#380;y i podczas laktacji, u dzieci poni&#380;ej 12 roku &#380;ycia oraz skuteczno&#347;ci szczepionki. Jako &#8222;istotne potwierdzone ryzyko&#8221; firma podaje mo&#380;liwo&#347;&#263; wyst&#261;pienia anafilaksji (nag&#322;ej, ci&#281;&#380;kiej reakcji alergicznej lub niealergicznej, kt&#243;ra mo&#380;e by&#263; przyczyn&#261; zgonu), za&#347; jako istotne potencjalne ryzyka wymienia mo&#380;liwo&#347;&#263; nasilenia choroby w zwi&#261;zku ze szczepieniem (VAED), tym rozszerzonej choroby uk&#322;adu oddechowego zwi&#261;zane ze szczepieniem (VAERD), zaburzenia autoimmunologiczne (Zesp&#243;&#322; Guillain-Barr&#233;go), zaburzenia sercowo-naczyniowe (np. myocarditis), zaburzenia neurologiczne (np. Bell&#8217;s palsy) czy zaburzenia krzepni&#281;cia krwi.</p><p>Prof. Grzegorz Gielerak (kierownik Kliniki Kardiologii i Rehabilitacji Kardiologicznej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie, dyrektor WIM w latach 2018&#8211;2022) powiedzia&#322; we wrze&#347;niu 2021 roku o szczepionce Pfizer/BioNTech (Comirnaty): <em>&#8222;Mamy do czynienia z najlepiej przebadan&#261; szczepionk&#261; w historii ludzko&#347;ci.&#8221;</em> Inni polscy eksperci (np. prof. Robert Flisiak, prof. Krzysztof Simon czy Andrzej Horban) w 2021 r. wielokrotnie podkre&#347;lali bezpiecze&#324;stwo i skuteczno&#347;&#263; szczepionek Pfizer twierdz&#261;c, &#380;e s&#261; <em>&#8222;jedne z najbezpieczniejszych interwencji medycznych&#8221;</em>. Dr Pawe&#322; Grzesiowski przekonywa&#322;, &#380;e <em>&#8222;poza kilkoma osobami z anafilaksj&#261;, brak doniesie&#324; o powa&#380;nych efektach ubocznych, a to najlepszy dow&#243;d na bezpieczne szczepienia&#8221;</em>. W wywiadzie dla Radia &#321;&#243;d&#378; kierownik Kliniki Chor&#243;b Zaka&#378;nych i Hepatologii Uniwersytetu Medycznego w &#321;odzi, prof. Anna Piekarska powiedzia&#322;a: <em>&#8222;Ta szczepionka to by&#263; mo&#380;e b&#281;dzie jedna z najbezpieczniejszych, jakie zaoferowano w historii medycyny&#8221;</em>. Prof. Pyr&#263; pisa&#322;, &#380;e <em>&#8222;skuteczno&#347;&#263; [szczepionki] przekracza jego oczekiwania&#8221;</em> oraz, &#380;e <em>&#8222;to k&#322;amstwo, &#380;e szczepionki przeciw Covid-19 nie s&#261; zalecane u kobiet w ci&#261;&#380;y&#8221;</em>. Prof. dr hab. Agnieszka Szuster-Ciesielska &#8222;obala&#322;a mity&#8221; wychwalaj&#261;c bezpiecze&#324;stwo szczepie&#324;, brak wp&#322;ywu na p&#322;odno&#347;&#263;, twierdzi&#322;a, &#380;e to <em>&#8222;jedne z najlepiej monitorowanych interwencji medycznych w historii&#8221;.</em> </p><p>Obecnie Pani Szuster-Ciesielska jest cz&#322;onkiem Rady Ekspert&#243;w przy Rzeczniku Praw Pacjenta ds. <strong>zwalczania dezinformacji medycznej.</strong></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://fingfx.thomsonreuters.com/gfx/legaldocs/klvykdlryvg/vaccine%20foia%20complaint.pdf">https://fingfx.thomsonreuters.com/gfx/legaldocs/klvykdlryvg/vaccine%20foia%20complaint.pdf</a></p><p><a href="https://phmpt.org/">https://phmpt.org/</a></p><div class="embedded-post-wrap" data-attrs="{&quot;id&quot;:45142820,&quot;url&quot;:&quot;https://aaronsiri.substack.com/p/fda-doubles-down-asks-federal-judge&quot;,&quot;publication_id&quot;:516360,&quot;publication_name&quot;:&quot;Aaron Siri: Injecting Freedom&quot;,&quot;publication_logo_url&quot;:&quot;https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PnJB!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fab614a33-a7a1-4ee5-8601-08efbfcc2fe1_256x256.png&quot;,&quot;title&quot;:&quot;FDA Doubles Down: Asks Federal Judge to Grant it Until at Least the Year 2096 to Fully Release Pfizer&#8217;s COVID-19 Vaccine Data&quot;,&quot;truncated_body_text&quot;:&quot;A prior post explained that the FDA has asked a federal judge to make the public wait until the year 2076 to disclose all of the data and information it relied upon to license Pfizer&#8217;s COVID-19 vaccine. Literally, a 55-year delay. My firm, on behalf of PHMPT, asked that this information be disclosed in 108 days &#8211; the same amount of time it took for t&#8230;&quot;,&quot;date&quot;:&quot;2021-12-08T01:16:15.597Z&quot;,&quot;like_count&quot;:478,&quot;comment_count&quot;:157,&quot;bylines&quot;:[{&quot;id&quot;:32334676,&quot;name&quot;:&quot;Aaron Siri&quot;,&quot;handle&quot;:&quot;aaronsiri&quot;,&quot;previous_name&quot;:null,&quot;photo_url&quot;:&quot;https://bucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com/public/images/30ffbd9a-3edf-414a-8ad2-80da8856847e_2672x3178.jpeg&quot;,&quot;bio&quot;:&quot;Aaron Siri. Author of Vaccines, Amen. Managing Partner at Siri &amp; Glimstad (sirillp.com), a 100+ professional law firm. Host of the Informed with Aaron Siri podcast and publisher of this Substack&#8212;vaccines, civil liberties, and litigation updates.&quot;,&quot;profile_set_up_at&quot;:&quot;2021-10-07T22:30:00.550Z&quot;,&quot;reader_installed_at&quot;:&quot;2023-01-19T06:12:13.518Z&quot;,&quot;publicationUsers&quot;:[{&quot;id&quot;:445076,&quot;user_id&quot;:32334676,&quot;publication_id&quot;:516360,&quot;role&quot;:&quot;admin&quot;,&quot;public&quot;:true,&quot;is_primary&quot;:true,&quot;publication&quot;:{&quot;id&quot;:516360,&quot;name&quot;:&quot;Aaron Siri: Injecting Freedom&quot;,&quot;subdomain&quot;:&quot;aaronsiri&quot;,&quot;custom_domain&quot;:null,&quot;custom_domain_optional&quot;:false,&quot;hero_text&quot;:&quot;Safeguarding individual rights demands constant legal, social, and political struggle against government censorship, coercion, and mandates.&quot;,&quot;logo_url&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ab614a33-a7a1-4ee5-8601-08efbfcc2fe1_256x256.png&quot;,&quot;author_id&quot;:32334676,&quot;primary_user_id&quot;:32334676,&quot;theme_var_background_pop&quot;:&quot;#0068EF&quot;,&quot;created_at&quot;:&quot;2021-10-07T02:41:10.791Z&quot;,&quot;email_from_name&quot;:&quot;Aaron Siri: Injecting Freedom&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;Injecting Freedom LLC&quot;,&quot;founding_plan_name&quot;:&quot;Founding Member&quot;,&quot;community_enabled&quot;:true,&quot;invite_only&quot;:false,&quot;payments_state&quot;:&quot;enabled&quot;,&quot;language&quot;:null,&quot;explicit&quot;:false,&quot;homepage_type&quot;:null,&quot;is_personal_mode&quot;:false}}],&quot;twitter_screen_name&quot;:&quot;AaronSiriSG&quot;,&quot;is_guest&quot;:false,&quot;bestseller_tier&quot;:null,&quot;status&quot;:{&quot;bestsellerTier&quot;:null,&quot;subscriberTier&quot;:null,&quot;leaderboard&quot;:null,&quot;vip&quot;:false,&quot;badge&quot;:null,&quot;paidPublicationIds&quot;:[],&quot;subscriber&quot;:null}}],&quot;utm_campaign&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;type&quot;:&quot;newsletter&quot;,&quot;language&quot;:&quot;en&quot;}" data-component-name="EmbeddedPostToDOM"><a class="embedded-post" native="true" href="https://aaronsiri.substack.com/p/fda-doubles-down-asks-federal-judge?utm_source=substack&amp;utm_campaign=post_embed&amp;utm_medium=web"><div class="embedded-post-header"><img class="embedded-post-publication-logo" src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!PnJB!,w_56,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fab614a33-a7a1-4ee5-8601-08efbfcc2fe1_256x256.png" loading="lazy"><span class="embedded-post-publication-name">Aaron Siri: Injecting Freedom</span></div><div class="embedded-post-title-wrapper"><div class="embedded-post-title">FDA Doubles Down: Asks Federal Judge to Grant it Until at Least the Year 2096 to Fully Release Pfizer&#8217;s COVID-19 Vaccine Data</div></div><div class="embedded-post-body">A prior post explained that the FDA has asked a federal judge to make the public wait until the year 2076 to disclose all of the data and information it relied upon to license Pfizer&#8217;s COVID-19 vaccine. Literally, a 55-year delay. My firm, on behalf of PHMPT, asked that this information be disclosed in 108 days &#8211; the same amount of time it took for t&#8230;</div><div class="embedded-post-cta-wrapper"><span class="embedded-post-cta">Read more</span></div><div class="embedded-post-meta">4 years ago &#183; 478 likes &#183; 157 comments &#183; Aaron Siri</div></a></div><p><a href="https://zdrowie.pap.pl/szczepienia/efekt-nocebo-niezaszczepieni-tez-raportowali-skutki-uboczne">https://zdrowie.pap.pl/szczepienia/efekt-nocebo-niezaszczepieni-tez-raportowali-skutki-uboczne</a></p><p><a href="https://www.medonet.pl/porozmawiajmyoszczepionce/szczepionka-na-covid-19,szczepienia-na-covid-19--bezpieczenstwo-szczepionki---wazne-fakty,artykul,37274950.html">https://www.medonet.pl/porozmawiajmyoszczepionce/szczepionka-na-covid-19,szczepienia-na-covid-19--bezpieczenstwo-szczepionki---wazne-fakty,artykul,37274950.html</a></p><p><a href="https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia/aktualnosci/302527,prof-pyrc-to-klamstwo-ze-szczepionki-przeciw-covid-19-nie-sa-zalecane-u-kobiet-w-ciazy">https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia/aktualnosci/302527,prof-pyrc-to-klamstwo-ze-szczepionki-przeciw-covid-19-nie-sa-zalecane-u-kobiet-w-ciazy</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Szczepionki: Plotkin vs. Siri]]></title><description><![CDATA[Dlaczego eksperci unikaj&#261; debaty?]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/szczepionki-plotkin-vs-siri</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/szczepionki-plotkin-vs-siri</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Wed, 04 Mar 2026 17:04:26 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png" width="723" height="777" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:777,&quot;width&quot;:723,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!W2G2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F6e404cce-4acf-49e5-bc79-690d5a6e3b53_723x777.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Aaron Siri, prawnik specjalizuj&#261;cy si&#281; w prawach obywatelskich i &#347;wiadomej zgodzie, opublikowa&#322; list od dr. Stanleya Plotkina &#8211; powszechnie uznawanego za &#8222;chrzestnego szczepionek&#8221;. Dokument ten zosta&#322; wys&#322;any do adwokata osiem lat po g&#322;o&#347;nym zeznaniu z 2018 roku, kt&#243;re ujawni&#322;o m.in. ra&#380;&#261;ce luki w systemie bezpiecze&#324;stwa szczepionek dla dzieci, wykorzystywanie w nich tkanek pochodz&#261;cych z aborcji oraz przeprowadzanie eksperyment&#243;w medycznych na mieszka&#324;cach Konga.</p><p>W swoim li&#347;cie Plotkin stwierdzi&#322;: <em>&#8222;Decyzja o nieszczepieniu nara&#380;a na ryzyko choroby zar&#243;wno samo dziecko, jak i osoby z jego otoczenia. W ten spos&#243;b rozprzestrzeniaj&#261; si&#281; patogeny, co niekiedy prowadzi do wybuchu pandemii. U schy&#322;ku &#380;ycia b&#281;d&#281; mia&#322; na koncie uratowanie milion&#243;w dzieci przed chorobami, a nawet &#347;mierci&#261;. Pan natomiast, panie Siri, b&#281;dzie odpowiedzialny za zgony i cierpienie nieszczepionych pacjent&#243;w. To b&#281;dzie Pana haniebne dziedzictwo &#8211; efekt nieodpowiedzialnej kampanii antyszczepionkowej&#8221;</em>.</p><p><strong>Odpowied&#378; Aarona Siri by&#322;a znacznie obszerniejsza i niezwykle precyzyjna:</strong> </p><p>&#8222;W swoim li&#347;cie wyra&#380;a Pan niezadowolenie z naszej wymiany zda&#324; na temat bezpiecze&#324;stwa szczepionek, do kt&#243;rej dosz&#322;o przed laty. Skar&#380;y si&#281; Pan, &#380;e by&#322;a ona &#171;d&#322;uga&#187;, a Pan stawi&#322; si&#281; na ni&#261; &#171;bez materia&#322;&#243;w&#187;. Rzeczywisto&#347;&#263;, z kt&#243;r&#261; najwyra&#378;niej wci&#261;&#380; nie mo&#380;e si&#281; Pan pogodzi&#263;, jest taka, &#380;e Pana rozdra&#380;nienie wynika z fakt&#243;w: ta dyskusja obna&#380;y&#322;a ra&#380;&#261;ce braki w procedurach bezpiecze&#324;stwa preparat&#243;w dla dzieci oraz dowiod&#322;a, &#380;e ca&#322;a dziedzina wsp&#243;&#322;czesnej wakcynologii opiera si&#281; na podstawach nienaukowych i niebezpiecznych.</p><p>Przypomn&#281; Panu fakty: zdecydowa&#322; si&#281; Pan wyst&#261;pi&#263; w roli eksperta, aby przekona&#263; s&#261;d do wydania nakazu podania zdrowemu dziecku &#8211; kt&#243;rego nigdy Pan nie widzia&#322; &#8211; wszystkich rutynowych szczepie&#324; przewidzianych w harmonogramie CDC, mimo kategorycznego sprzeciwu jego matki.</p><p>Z tego powodu zakres zezna&#324; musia&#322; obj&#261;&#263; ca&#322;y kalendarz szczepie&#324; dzieci&#281;cych. Mia&#322; Pan kilka miesi&#281;cy na przygotowanie si&#281; do rozprawy &#8211; to wystarczaj&#261;co du&#380;o czasu, by zgromadzi&#263; dowody. Pytania, kt&#243;re Panu w&#243;wczas zada&#322;em, by&#322;y proste i bezpo&#347;rednie; dotyczy&#322;y elementarnych kwestii zwi&#261;zanych z badaniami klinicznymi oraz monitorowaniem bezpiecze&#324;stwa produkt&#243;w po ich dopuszczeniu do obrotu.</p><p>Celem zezna&#324; eksperckich jest zrozumienie przes&#322;anek, na kt&#243;rych opiera si&#281; dana opinia. W Pana przypadku chodzi&#322;o o wskazanie dowod&#243;w potwierdzaj&#261;cych tez&#281;, &#380;e wszystkie szczepionki z harmonogramu CDC &#8211; w kt&#243;rego tworzeniu bra&#322; Pan czynny udzia&#322; &#8211; mog&#261; by&#263; bezpiecznie wstrzykiwane zdrowym dzieciom. W&#322;a&#347;nie to dzia&#322;o si&#281; podczas przes&#322;uchania: przeprowadzali&#347;my szczeg&#243;&#322;owy przegl&#261;d bezpiecze&#324;stwa ca&#322;ego systemu szczepie&#324;.</p><p>Jako czo&#322;owy &#347;wiatowy autorytet w tej dziedzinie by&#322; Pan i pozostaje osob&#261; najbardziej kompetentn&#261; do obrony tych procedur. Podczas sk&#322;adania zezna&#324; korzysta&#322; Pan z w&#322;asnego podr&#281;cznika pt. &#171;Szczepionki&#187; i mia&#322; Pan pe&#322;n&#261; swobod&#281; w argumentowaniu swoich racji. Co wi&#281;cej, ju&#380; po rozprawie, w drodze wezwania s&#261;dowego, da&#322;em Panu drug&#261; szans&#281; na dostarczenie dokumentacji potwierdzaj&#261;cej bezpiecze&#324;stwo harmonogramu szczepie&#324;. Zamiast tego wyst&#261;pi&#322; Pan o uniewa&#380;nienie tego wniosku i nie przedstawi&#322; ani jednego dokumentu. Wynika to bez w&#261;tpienia z faktu, &#380;e dokumenty potwierdzaj&#261;ce bezpiecze&#324;stwo ca&#322;ego kalendarza szczepie&#324; po prostu nie istniej&#261;.</p><p>Powinien Pan odczuwa&#263; wyrzuty sumienia, ale nie z powodu d&#322;ugo&#347;ci przes&#322;uchania, lecz jego tre&#347;ci. Powinien Pan czu&#263; skruch&#281; za pe&#322;nienie funkcji g&#322;&#243;wnego badacza w testach klinicznych szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu w&#261;troby typu B dla niemowl&#261;t, w kt&#243;rych wzi&#281;&#322;o udzia&#322; zaledwie 147 dzieci, a monitorowanie ich stanu zdrowia trwa&#322;o tylko pi&#281;&#263; dni. Powinien Pan mie&#263; wyrzuty sumienia za zapewnianie rodzic&#243;w, &#380;e szczepionki nie wywo&#322;uj&#261; autyzmu, mimo przyznania pod przysi&#281;g&#261;, &#380;e nie dysponuje Pan badaniami wykluczaj&#261;cymi taki zwi&#261;zek w przypadku preparatu DTaP podawanego w 2., 4. i 6. miesi&#261;cu &#380;ycia.</p><p>W protokole z zezna&#324; znajduje si&#281; znacznie wi&#281;cej takich przyk&#322;ad&#243;w. By&#263; mo&#380;e jednak najwi&#281;kszym powodem do wstydu powinien by&#263; Pa&#324;ski fundament wakcynologii: za&#322;o&#380;enie, &#380;e szczepionki s&#261; bezpieczne a priori, niezale&#380;nie od istnienia dowod&#243;w potwierdzaj&#261;cych t&#281; tez&#281;. To za&#322;o&#380;enie wyrz&#261;dzi&#322;o ogromne szkody niezliczonym rodzinom, kt&#243;re kontaktuj&#261; si&#281; z moj&#261; kancelari&#261; w sprawach powik&#322;a&#324; poszczepiennych.</p><p>Jako lider nauki m&#243;g&#322; Pan skorygowa&#263; ten kurs. Zamiast tego wybra&#322; Pan drog&#281; cenzury: usuwanie informacji o szkodliwo&#347;ci preparat&#243;w, d&#261;&#380;enie do tworzenia opracowa&#324; maj&#261;cych jedynie potwierdzi&#263; (a nie rzetelnie zbada&#263;) ich bezpiecze&#324;stwo oraz dehumanizowanie ka&#380;dego, kto kwestionuje Pana pogl&#261;dy.</p><p>Po z&#322;o&#380;eniu zezna&#324; rozpocz&#261;&#322; Pan &#347;wiatow&#261; kampani&#281;, w ramach kt&#243;rej: nak&#322;ania&#322; Pan WHO do uznania os&#243;b sceptycznych wobec szczepie&#324; za &#171;globalne zagro&#380;enie&#187;; domaga&#322; si&#281; Pan od FDA zmiany ulotek produkt&#243;w (co nie nast&#261;pi&#322;o, gdy&#380; brakowa&#322;o danych naukowych na poparcie Pana postulat&#243;w); &#380;&#261;da&#322; Pan od CDC usuni&#281;cia informacji o powik&#322;aniach (m.in. o &#171;uszkodzeniu m&#243;zgu&#187; z ulotki MMR) oraz zorganizowa&#322; Pan w Londynie zamkni&#281;te spotkanie ze swoimi uczniami, by przygotowa&#263; publikacje potwierdzaj&#261;ce z g&#243;ry za&#322;o&#380;one tezy. Wszystkie te dzia&#322;ania mia&#322;y na celu ukrycie szk&#243;d i zdyskredytowanie przeciwnik&#243;w Pana ortodoksji.</p><p>W odpowiedzi na tamte zeznania powo&#322;a&#322; Pan nawet bibliotek&#281; cyfrow&#261; w Szpitalu Dzieci&#281;cym w Filadelfii, kt&#243;ra mia&#322;a legitymizowa&#263; Pana pogl&#261;dy. Jednak dla ka&#380;dego, kto zada sobie trud analizy jej zawarto&#347;ci, biblioteka ta stanowi jedynie &#347;wiadectwo niesamowitych luk w nauce o bezpiecze&#324;stwie szczepie&#324;.</p><p>Opublikowa&#322; Pan tak&#380;e artyku&#322; w czasopi&#347;mie &#171;Pediatrics&#187; pt. &#171;Jak przygotowa&#263; si&#281; do zezna&#324; ekspert&#243;w na temat bezpiecze&#324;stwa szczepie&#324;&#187;, kt&#243;ry zamiast merytorycznych argument&#243;w zawiera jedynie narzekania i ataki na osoby kwestionuj&#261;ce oficjaln&#261; narracj&#281;.</p><p>Wzywam Pana do uznania, &#380;e osoby poszkodowane, a niekiedy zabite przez szczepionki, r&#243;wnie&#380; maj&#261; znaczenie. Ich &#380;ycie, cierpienie i tragedie ich rodzin s&#261; istotne. Cho&#263; wierzy Pan, &#380;e Pana dziedzictwem b&#281;dzie ratowanie dzieci przed chorobami zaka&#378;nymi, obawiam si&#281;, &#380;e jest Pan w b&#322;&#281;dzie.</p><p>Pana nadmierne ambicje i lekcewa&#380;enie szk&#243;d poszczepiennych przypominaj&#261; b&#322;&#281;dy pope&#322;niane w przesz&#322;o&#347;ci przy wprowadzaniu innych produkt&#243;w medycznych. Historia, cho&#263; dostrzega pewne korzy&#347;ci, pami&#281;ta przede wszystkim krzywd&#281; os&#243;b zignorowanych. Kiedy sytuacja si&#281; odwr&#243;ci &#8211; a tak si&#281; stanie &#8211; to Pan stanie si&#281; twarz&#261; tych szk&#243;d. To b&#281;dzie Pana prawdziwe dziedzictwo, chyba &#380;e zmieni Pan swoje post&#281;powanie. Wci&#261;&#380; jest na to czas.</p><p>Je&#347;li za&#347; chodzi o moje dziedzictwo &#8211; prosz&#281; si&#281; nie niepokoi&#263;. Jestem przekonany, &#380;e nie b&#281;dzie ono mia&#322;o znaczenia w obliczu wieczno&#347;ci. Jednak skoro Pan o tym wspomnia&#322;: nie widz&#281; nic z&#322;ego w d&#261;&#380;eniu do zapobiegania szkodom i pomaganiu tym, kt&#243;rzy ich do&#347;wiadczyli.</p><p>Do&#347;wiadczenia rodzin, z kt&#243;rymi mam kontakt, a tak&#380;e badania por&#243;wnuj&#261;ce dzieci szczepione i nieszczepione wykazuj&#261;, &#380;e te drugie zazwyczaj nie cierpi&#261; na dolegliwo&#347;ci przewlek&#322;e, kt&#243;re n&#281;kaj&#261; grup&#281; zaszczepion&#261;. Z drugiej strony codziennie stykamy si&#281; z tragediami spowodowanymi przez produkty, kt&#243;re Pan tak bezkrytycznie forsuje.</p><p>Przejd&#378;my do sedna Pana skargi: mimo &#380;e jest Pan czo&#322;owym specjalist&#261; i mia&#322; Pan miesi&#261;ce na przygotowanie si&#281; do obrony bezpiecze&#324;stwa szczepie&#324; zdrowego dziecka wbrew woli matki, twierdzi Pan, &#380;e nie by&#322; Pan gotowy. Proponuj&#281; zatem &#171;powt&#243;rk&#281;&#187; na Pana warunkach:</p><ol><li><p>Jestem gotowy na rozmow&#281; w ka&#380;dej chwili; mo&#380;e Pan po&#347;wi&#281;ci&#263; na przygotowania tyle czasu, ile uzna za stosowne.</p></li><li><p>Mo&#380;emy rozmawia&#263; sam na sam lub mo&#380;e Pan zaprosi&#263; dr. Paula Offita, dr. Waltera Orensteina i/lub dr. Petera Hoteza.</p></li><li><p>Aby umo&#380;liwi&#263; ponowne om&#243;wienie kluczowych kwestii, przeznaczymy po godzinie na ka&#380;dy z temat&#243;w: konflikty interes&#243;w, badania kliniczne, por&#243;wnanie grup zaszczepionych i nieszczepionych, bezpiecze&#324;stwo po wprowadzeniu na rynek, immunitet prawny z 1986 r., sk&#322;adniki (adiuwanty, linie p&#322;odowe) oraz skuteczno&#347;&#263; i badania CHAT.</p></li><li><p>Format dyskusji pozostawiam do Pana wyboru &#8211; mog&#261; to by&#263; ponowne zeznania lub naprzemienne 10-minutowe bloki wypowiedzi.</p></li></ol><p>S&#261;dz&#281; jednak, &#380;e nie przyjmie Pan tego wyzwania. Wiem, &#380;e fundamentalne twierdzenia wsp&#243;&#322;czesnej wakcynologii s&#261; nie do obrony. Jedynym sposobem na ocalenie dzieci (i Pana reputacji) jest zmiana kursu. W tym kontek&#347;cie przypomn&#281; Pana w&#322;asne s&#322;owa z artyku&#322;u z lipca 2024 roku, w kt&#243;rym ostatecznie przyzna&#322; Pan, &#380;e:</p><blockquote><p>&#8226; &#8222;Powszechna niech&#281;&#263; do szczepie&#324; obserwowana podczas pandemii Covid-19 sugeruje, &#380;e spo&#322;ecze&#324;stwo nie akceptuje ju&#380; modelu bezpiecze&#324;stwa opartego na wykrywaniu i kwantyfikowaniu zwi&#261;zanych z tym ryzyk po dopuszczeniu szczepionki do u&#380;ytku&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;Aby w pe&#322;ni scharakteryzowa&#263; profil bezpiecze&#324;stwa nowej szczepionki, konieczne s&#261; badania po dopuszczeniu do obrotu, poniewa&#380; badania kliniczne przed wydaniem zezwolenia na dopuszczenie do obrotu maj&#261; ograniczon&#261; wielko&#347;&#263; pr&#243;by, czas trwania obserwacji i heterogeniczno&#347;&#263; populacji&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;Krytyczne znaczenie ma zbadanie zdarze&#324; niepo&#380;&#261;danych po szczepieniu (AEFI), kt&#243;re nie zosta&#322;y wykryte w badaniach klinicznych, aby ustali&#263;, czy s&#261; one zwi&#261;zane przyczynowo lub przypadkowo ze szczepieniem&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;W przypadku gdy s&#261; one spowodowane przez szczepionki..., nale&#380;y ustali&#263; ryzyko zwi&#261;zane ze szczepieniem oraz mechanizm biologiczny. Wiedza naukowa stanowi podstaw&#281; do opracowania bezpieczniejszych szczepionek, je&#347;li to mo&#380;liwe, oraz do okre&#347;lenia przeciwwskaza&#324; do szczepie&#324; i odszkodowa&#324;, kt&#243;re powinny by&#263; oferowane w przypadku AEFI&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;Obecnie w Stanach Zjednoczonych, gdy Komitet Doradczy ds. Praktyk Szczepie&#324; (ACIP) zaleca wprowadzenie nowej rutynowej szczepionki, jedyne automatyczne przydzia&#322;y &#347;rodk&#243;w ustawowych, kt&#243;re nast&#281;puj&#261; po tym zaleceniu, dotycz&#261; zakupu szczepionek przez program Vaccines for Children (VFC) oraz program Vaccine Injury Compensation Program (VICP). Chocia&#380; ACIP uznaje t&#281; potrzeb&#281;, obecnie nie ma &#347;rodk&#243;w przeznaczonych na badania bezpiecze&#324;stwa po dopuszczeniu do obrotu, poza rocznymi &#347;rodkami, kt&#243;re musz&#261; by&#263; co roku zatwierdzane przez Kongres&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;Post&#281;py w nauce dotycz&#261;cej bezpiecze&#324;stwa szczepionek s&#261;, co zrozumia&#322;e, powolne &#8212; cz&#281;sto zale&#380;&#261; od op&#243;&#378;nionych lub niewystarczaj&#261;cych dowod&#243;w epidemiologicznych, kt&#243;re nie pozwalaj&#261; na wyci&#261;gni&#281;cie wniosk&#243;w dotycz&#261;cych przyczynowo&#347;ci, oraz od niepe&#322;nego zrozumienia mechanizm&#243;w biologicznych &#8212; co ma negatywny wp&#322;yw na akceptacj&#281; szczepionek&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;W 234 przegl&#261;dach r&#243;&#380;nych szczepionek i skutk&#243;w zdrowotnych przeprowadzonych w latach 1991&#8211;2012, IOM nie znalaz&#322; wystarczaj&#261;cych dowod&#243;w, aby potwierdzi&#263; lub zaprzeczy&#263; zwi&#261;zkowi przyczynowemu w 179 (76%) badanych przypadkach, co wskazuje na potrzeb&#281; bardziej rygorystycznych bada&#324; naukowych&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;Zidentyfikowanie mechanizm&#243;w biologicznych dzia&#322;a&#324; niepo&#380;&#261;danych &#8211; jak i u kogo wyst&#281;puj&#261; &#8211; ma kluczowe znaczenie dla opracowania bezpieczniejszych szczepionek, zapobiegania dzia&#322;aniom niepo&#380;&#261;danym poprzez rozszerzenie przeciwwskaza&#324; oraz sprawiedliwego wynagradzania os&#243;b szczepionych za rzeczywiste dzia&#322;ania niepo&#380;&#261;dane&#8221;.</p><p>&#8226; &#8222;Bud&#380;et przeznaczony na monitorowanie bezpiecze&#324;stwa szczepionek w CDC (kt&#243;re odpowiada za wi&#281;kszo&#347;&#263; dzia&#322;a&#324; federalnych w Stanach Zjednoczonych) pozostaje na niezmiennym poziomie... oko&#322;o 20 milion&#243;w dolar&#243;w rocznie&#8221;, co, jak Pan pisze, jest &#8222;niewystarczaj&#261;cym poziomem finansowania&#8221;.</p></blockquote><p>To Pana s&#322;owa, nie moje. Luki, kt&#243;re Pan w ko&#324;cu dostrzega, s&#261; uj&#281;te niezwykle &#322;agodnie, a ich istnienie zauwa&#380;y&#322; Pan tylko dzi&#281;ki naciskom ruchu, kt&#243;ry nazywa Pan &#8222;antyszczepionkowym&#8221;. Moja oferta wsp&#243;&#322;pracy nad rzetelnymi badaniami i ochron&#261; praw obywatelskich jest nadal aktualna. Pisze Pan do mnie z wyrzutem, bo moja ksi&#261;&#380;ka uderza w Pana dziedzictwo &#8211; ale to nie moje s&#322;owa, lecz Pana w&#322;asne czyny stanowi&#261; dla niego zagro&#380;enie.</p><p>Mo&#380;e Pan jeszcze chroni&#263; swoje imi&#281;, Pa&#324;skie zdanie wiele znaczy, publikuj&#261;c artyku&#322; wzywaj&#261;cy do nast&#281;puj&#261;cych dzia&#322;a&#324;:</p><blockquote><p>1. &#346;rodowisko medyczne i establishment musz&#261; skupi&#263; si&#281; na przekonywaniu ludzi do szczepie&#324; w oparciu o ich zalety. &#379;adne szczepionki nie powinny by&#263; obowi&#261;zkowe. Prawo do &#347;wiadomej zgody nie powinno by&#263; nigdy naruszane poprzez przymus. Nieprzestrzeganie tego prawa powoduje nieufno&#347;&#263; wobec &#347;rodowiska medycznego i szczepionek.</p><p>2. &#379;adna szczepionka nie powinna by&#263; dopuszczona do obrotu bez bada&#324; klinicznych, kt&#243;re: s&#261; prawdziwie za&#347;lepione i randomizowane; obejmuj&#261; ocen&#281; bezpiecze&#324;stwa przez co najmniej 5 lat w przypadku niemowl&#261;t, 4 lata w przypadku ma&#322;ych dzieci i 3 lata w przypadku wszystkich pozosta&#322;ych os&#243;b; maj&#261; odpowiedni&#261; moc, aby faktycznie oceni&#263;, czy korzy&#347;ci przewy&#380;szaj&#261; ryzyko, w tym ryzyko &#347;mierci; oraz obejmuj&#261; grup&#281; kontroln&#261;, kt&#243;ra otrzymuje placebo lub inn&#261; szczepionk&#281; o tym samym wskazaniu, kt&#243;ra zosta&#322;a dopuszczona do obrotu na podstawie powy&#380;szych wymaga&#324;.</p><p>3. Badania obserwacyjne i systemy nadzoru po dopuszczeniu do obrotu powinny koncentrowa&#263; si&#281; na grupach, kt&#243;re nie s&#261; szczepione (nie otrzyma&#322;y &#380;adnych szczepionek), aby oceni&#263; rzeczywisty wp&#322;yw szczepie&#324;. Wed&#322;ug najnowszych danych CDC, w Stanach Zjednoczonych &#380;yje oko&#322;o 650 000 nieszczepionych dzieci w wieku od 2 do 17 lat.</p><p>4. Nale&#380;y znie&#347;&#263; immunitet farmaceut&#243;w w zakresie odpowiedzialno&#347;ci za szkody spowodowane szczepionkami, aby normalne si&#322;y rynkowe mia&#322;y wp&#322;yw na t&#281; bran&#380;&#281; i przyczynia&#322;y si&#281; do poprawy bezpiecze&#324;stwa.</p></blockquote><p>Je&#347;li nie zmieni Pan post&#281;powania, zostanie Pan zapami&#281;tany jako tw&#243;rca systemu, kt&#243;ry zawi&#243;d&#322; miliony dzieci. To b&#281;dzie Pana &#8222;haniebne dziedzictwo&#8221;. Prosz&#281; o informacj&#281; do przysz&#322;ego tygodnia, czy jest Pan got&#243;w podj&#261;&#263; jakiekolwiek dzia&#322;ania w tym kierunku.</p><p>Pomijaj&#261;c nasze g&#322;&#281;bokie r&#243;&#380;nice zda&#324;, przykro mi s&#322;ysze&#263; o Pana s&#322;abn&#261;cym zdrowiu. Mam nadziej&#281;, &#380;e nadchodz&#261;cy czas sp&#281;dzi Pan w spokoju, w otoczeniu najbli&#380;szych.&#8221;</p><p></p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://vaccinesamen.com/wp-content/uploads/2026/02/Letter-from-Stanley-Plotkin.pdf">https://vaccinesamen.com/wp-content/uploads/2026/02/Letter-from-Stanley-Plotkin.pdf</a></p><p><a href="https://vaccinesamen.com/wp-content/uploads/2026/02/Siri-Response-Letter-to-Plotkin.pdf">https://vaccinesamen.com/wp-content/uploads/2026/02/Siri-Response-Letter-to-Plotkin.pdf</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Konsultacje szefa GIS]]></title><description><![CDATA[G&#322;&#243;wny Inspektor Sanitarny prowadzi konsultacje medyczne - tak przynajmniej wynika ze strony Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/konsultacje-szefa-gis</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/konsultacje-szefa-gis</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Tue, 03 Mar 2026 16:24:35 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png" width="850" height="875" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/e136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:875,&quot;width&quot;:850,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!pSk7!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fe136dff9-4e76-4503-a13e-770490d16c6b_850x875.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Czy funkcja szefa G&#322;&#243;wnego Inspektoratu Sanitarnego jest spo&#322;eczna? Czy te&#380; rz&#261;d sk&#261;pi na wyp&#322;atach? Bo wygl&#261;da na to, &#380;e Pan Pawe&#322; Grzesiowski, G&#322;&#243;wny Inspektor Sanitarny, dorabia prowadz&#261;c konsultacje medyczne &#8211; tak przynajmniej wynika ze strony Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji.</p><p>Dr n. med. Pawe&#322; Grzesiowski &#8211; specjalista pediatra, wakcynolog i ekspert w dziedzinie immunologii klinicznej, profilaktyki oraz terapii zaka&#380;e&#324; &#8211; oferuje profesjonalne konsultacje medyczne w Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji w Warszawie. </p><p>Zakres konsultacji obejmuje indywidualne kalendarze szczepie&#324; dla dzieci i doros&#322;ych, wznawianie i uzupe&#322;nianie szczepie&#324; po przerwie, szczepienia obowi&#261;zkowe i zalecane &#8211; kwalifikacja i doradztwo, planowanie szczepie&#324; przed urodzeniem dziecka, szczepienia dla pacjent&#243;w z chorobami przewlek&#322;ymi oraz kwalifikacj&#281; do szczepienia przeciw gru&#378;licy. </p><p>Na stronie mo&#380;emy przeczyta&#263;, &#380;e naprawd&#281; warto z tych konsultacji skorzysta&#263;, bo dr Grzesiowski jest wyk&#322;adowc&#261; akademickim i popularyzatorem wiedzy medycznej, ekspertem w dziedzinie profilaktyki zaka&#380;e&#324; i szczepie&#324;, laureatem nagrody &#8222;Wielkiego Edukatora&#8221;, ma ponad 35 lat do&#347;wiadczenia klinicznego, stosuje indywidualne podej&#347;cie do pacjenta i potrafi precyzyjnie dostosowa&#263; terapi&#281; na podstawie analizy historii medycznej. </p><p>Przez skromno&#347;&#263; zapewne, Pan Pawe&#322; nie wspomina o posadzie G&#322;&#243;wnego Inspektora Sanitarnego, kt&#243;ry w ostatnich latach, szczeg&#243;lnie od 2024/2025, podj&#261;&#322; szereg konkretnych dzia&#322;a&#324; maj&#261;cych na celu <strong>zwi&#281;kszenie poziomu wyszczepialno&#347;ci</strong> w Polsce &#8211; zar&#243;wno w zakresie szczepie&#324; obowi&#261;zkowych (dzieci), jak i zalecanych (doro&#347;li, grypa, HPV, COVID-19 itp.). Za jego kadencji GIS rozpocz&#261;&#322; kontrol&#281; <strong>prawie 7,5 miliona kart szczepie&#324;</strong> dzieci i m&#322;odzie&#380;y (obejmuj&#261;c&#261; ok. 10 000 punkt&#243;w szczepie&#324; w ca&#322;ym kraju). Grzesiowski zaproponowa&#322; zmiany w systemie kar za nieszczepienie dzieci: zamian&#281; wysokich grzywien na <strong>szybsze i &#322;atwiejsze w egzekucji mandaty</strong>. Dr Pawe&#322; Grzesiowski podkre&#347;la&#322;, &#380;e to pozwoli na lepsze oszacowanie (i popraw&#281;) rzeczywistych wska&#378;nik&#243;w szczepie&#324;.</p><p>Z pewno&#347;ci&#261; tez poprawi wyniki finansowe Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji (CMZiR), w kt&#243;rej konsultacje prowadzi Pan Grzesiowski (i kt&#243;rej de fato jest jednym z za&#322;o&#380;ycieli), bo szczepienia stanowi&#261; znacz&#261;ca cz&#281;&#347;&#263; us&#322;ug oferowanych przez Punkt Szczepie&#324; Ochronnych i Poradnia Medycyny Podr&#243;&#380;y, dzia&#322;aj&#261;ca w ramach CMZiR w Warszawie, jako jednostka Niepublicznego Zak&#322;adu Opieki Zdrowotnej dzia&#322;aj&#261;ca przy Fundacji Instytut Profilaktyki Zaka&#380;e&#324; (jest to kontynuacja dzia&#322;alno&#347;ci Przychodni Szczepie&#324; Ochronnych i Centrum Medycyny Podr&#243;&#380;y, kt&#243;ra w latach 2010-2014 mie&#347;ci&#322;a si&#281; w siedzibie Wojew&#243;dzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie przy ul. &#379;elaznej 79).</p><p>Na stronie spis.ngo.pl fundacja twierdzi, &#380;e jest organizacj&#261; pozarz&#261;dow&#261; o charakterze &#8220;non-profit&#8221;, kt&#243;ra zosta&#322;a powo&#322;ana w celu popularyzowania idei nowoczesnej diagnostyki, profilaktyki i racjonalnej terapii chor&#243;b zaka&#378;nych i zaka&#380;e&#324;, w tym zwi&#261;zanych z udzielaniem &#347;wiadcze&#324; zdrowotnych; wspierania nowatorskich rozwi&#261;za&#324; oraz dzia&#322;alno&#347;ci naukowo-badawczej w zakresie epidemiologii, diagnostyki, profilaktyki i terapii chor&#243;b zaka&#378;nych i zaka&#380;e&#324;; stymulowania rozwoju i upowszechniania szczepie&#324; ochronnych oraz innych nowoczesnych technologii w zakresie epidemiologii, diagnostyki, profilaktyki i racjonalnej terapii chor&#243;b zaka&#378;nych i zaka&#380;e&#324; wsp&#243;&#322;pracy z innymi organizacjami i instytucjami o podobnym profilu i zbie&#380;nych celach. Jednak fundacja Instytut Profilaktyki Zaka&#380;e&#324; jest zarejestrowana w KRS zar&#243;wno w Rejestrze Przedsi&#281;biorc&#243;w, jak i w Rejestrze Stowarzysze&#324;, innych organizacji spo&#322;ecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zak&#322;ad&#243;w opieki zdrowotnej &#8211; oznacza to, &#380;e Fundacja prowadzi dzia&#322;alno&#347;&#263; gospodarcz&#261; (czyli zarobkow&#261; w rozumieniu prawa). Jak wynika z aktualnego rejestru KRS pan Grzesiowski jest nadal cz&#322;onkiem zarz&#261;du fundacji, prezesem jest Pan Mateusz Grzesiowski.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://cmzir.pl/historia">https://cmzir.pl/historia</a></p><p><a href="https://cmzir.pl/konsultacje">https://cmzir.pl/konsultacje</a></p><p><a href="https://cmzir.pl/cennik">https://cmzir.pl/cennik</a></p><p><a href="https://cmzir.pl/dane-rejestrowe/">https://cmzir.pl/dane-rejestrowe/</a></p><p><a href="https://spis.ngo.pl/217963-fundacja-instytut-profilaktyki-zakazen">https://spis.ngo.pl/217963-fundacja-instytut-profilaktyki-zakazen</a></p><p><a href="https://www.gov.pl/web/gis/pawel-grzesiowski">https://www.gov.pl/web/gis/pawel-grzesiowski</a></p><p><a href="https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl/dane-szczegolowe-podmiotu;numerKRS=qPU0dGbLFmifSHP6H6xe%2Bw%3D%3D;typ=P">https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl/dane-szczegolowe-podmiotu;numerKRS=qPU0dGbLFmifSHP6H6xe%2Bw%3D%3D;typ=P</a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Lekarski sąd kapturowy ponownie atakuje]]></title><description><![CDATA[W czwartek 5 marca o godzinie 11:30 i 12:15 odb&#281;d&#261; si&#281; dwie rozprawy apelacyjne w Naczelnym S&#261;dzie Lekarskim w Warszawie na ul. Jana Sobieskiego 110 przeciwko Katarzynie Ratkowskiej.]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/lekarski-sad-kapturowy-ponownie-atakuje</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/lekarski-sad-kapturowy-ponownie-atakuje</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Tue, 03 Mar 2026 13:41:56 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg" width="1162" height="779" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/bc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:779,&quot;width&quot;:1162,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!QOy2!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc5a0ea7-8f92-4c8e-8728-bc81e237279f_1162x779.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png" width="1029" height="215" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:215,&quot;width&quot;:1029,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:false,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!76Ev!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F4dbe7ff7-e159-424c-81da-f349dd0fb5cd_1029x215.png 1456w" sizes="100vw"></picture><div></div></div></a></figure></div><p>Lekarskie s&#261;dy &#8222;kapturowe&#8221; nadal prowadz&#261; zmasowany atak na medyk&#243;w, kt&#243;rzy w czasie pandemii Covid-19 odwa&#380;yli si&#281; krytykowa&#263; patologiczne mechanizmy podejmowania decyzji, kt&#243;re nie mia&#322;y nic wsp&#243;lnego z medycyn&#261; opart&#261; na dowodach naukowych i przeczy&#322;y podstawowej zasadzie etycznej lekarzy <em>primum non nocere.</em></p><p>G&#322;o&#347;nym przyk&#322;adem takiego &#8222;polskiego polowania na czarownice&#8221; by&#322;a sprawa dr Zbigniewa Martyki. Okr&#281;gowy Rzecznik Odpowiedzialno&#347;ci Zawodowej w Krakowie wni&#243;s&#322; o ukaranie dr n. med. Zbigniewa Martyki obwiniaj&#261;c go o to, &#380;e: <em>&#8222;publicznie propagowa&#322; postawy antyzdrowotne poprzez publikacj&#281; w&#322;asnych pogl&#261;d&#243;w i wypowiedzi niezgodnych z aktualn&#261; wiedz&#261; medyczn&#261;&#8221;</em>. 19 grudnia 2022 r odby&#322;a si&#281; tajna rozprawa, podczas kt&#243;rej zapad&#322; wyrok pozbawiaj&#261;cy Dr Martyk&#281; prawa do wykonywania zawodu przez jeden rok. Dr Martyka opublikowa&#322; w ca&#322;o&#347;ci uzasadnienie wyroku &#8211; lektura tego dokumentu przera&#380;a, ale te&#380; pomaga zrozumie&#263; &#8222;logik&#281;&#8221; &#347;mietanki eksperckiej lekarzy i naukowc&#243;w, dla kt&#243;rych wprowadzenia zakazu chodzenia do las&#243;w i park&#243;w oraz nakazu noszenia masek na powietrzu w czasie pandemii to rzetelna, uzasadniona, <em>&#8222;aktualnie obowi&#261;zuj&#261;ca nauka&#8221;, </em>cho&#263; nie oparta na dowodach. S&#261;d ubolewa&#322;, i&#380; wypowiedzi Dr Martyki <em>&#8222;by&#322;y i nadal s&#261; szeroko komentowane i cytowane zach&#281;caj&#261;c do postaw antyzdrowotnych pomimo ewidentnej sprzeczno&#347;ci z podstawow&#261;, aktualn&#261; wiedz&#261; medyczn&#261;&#8221;.</em> Co prawda trudno powiedzie&#263;, o jak&#261; wiedz&#281; s&#261;dowi chodzi &#8211; dr Martyka z&#322;o&#380;y&#322; wnioski dowodowe w postaci 700 bada&#324; naukowych (w tym tych najwy&#380;szej jako&#347;ci, czyli randomizowanych oraz metaanalizy), kt&#243;re potwierdzaj&#261; prawdziwo&#347;&#263; ka&#380;dego z jego s&#322;&#243;w. Jednak sk&#322;ad orzekaj&#261;cy nie ustosunkowa&#322; si&#281; do tego ani jednym zdaniem, nie przywo&#322;a&#322; ani jednego materia&#322;u dowodowego, wy&#322;&#261;czy&#322; nawet z rozprawy opini&#281; przygotowan&#261; przez &#8222;bieg&#322;ego&#8221; Grzesiowskiego, aktualnego szefa GIS.</p><p>Innym g&#322;o&#347;nym przyk&#322;adem by&#322; &#8222;proces&#8221; dr Sienkiewicz prowadzony przez tych samych wyznawc&#243;w &#8220;na&#322;&#243;ki&#8221; bawi&#261;cych si&#281; w s&#281;dzi&#243;w. Jednym z wi&#281;kszych skandali tej kapturowej rozprawy by&#322;o fakt, &#380;e ani biegli ani sk&#322;ad orzekaj&#261;cy NSL nie odnie&#347;li si&#281; nawet jednym zdaniem do przedstawionych przez dr Sienkiewicz 567 stron publikacji naukowych, kt&#243;re wcze&#347;niej NSL nakaza&#322; w trybie ekspresowym przet&#322;umaczy&#263; przez t&#322;umacza przysi&#281;g&#322;ego za kwot&#281; 40 000 z&#322;. W tym samym czasie NSL przyjmowa&#322; publikacje naukowe w j&#281;zyku angielskim od wyznaczonych przez siebie bieg&#322;ych.</p><p>Teraz przyszed&#322; czas na Katarzyn&#281; Ratkowsk&#261;, lekark&#281;, kt&#243;ra mia&#322;a odwag&#281; ostrzega&#263; pacjent&#243;w o istnieniu niebezpiecze&#324;stwa powa&#380;nych powik&#322;a&#324; po tzw. szczepionkach przeciw COVID-19, kt&#243;re wtedy wchodzi&#322;y do u&#380;ytku oraz leczy&#263; pacjent&#243;w amantadyn&#261;, lekiem przeciwwirusowym, stosowany od 30 lat w leczeniu m.in. grypy, kt&#243;ry ma r&#243;wnie&#380; w&#322;a&#347;ciwo&#347;ci cenne dla uk&#322;adu nerwowego i jest stosowana w leczeniu choroby Parkinsona. Pani Ratkowska jest lekarzem psychiatr&#261; i stosowa&#322;a amantadyn&#281; w ramach swojej specjalizacji, w tzw. polekowych zespo&#322;ach parkinsonowskich, mia&#322;a wi&#281;c do&#347;wiadczenie w jej stosowaniu. S&#261;d lekarski chce pozbawi&#263; doktor Katarzyn&#281; Ratkowsk&#261; prawa do wykonywania zawodu lekarza na dwa lata. Podobnie jak w przypadku dr Sienkiewicz, s&#261;d odm&#243;wi&#322; przyj&#281;cia jako materia&#322; dowodowy bada&#324; publikowanych w czasopismach naukowych nakazuj&#261;c Pani Ratkowskiej dokonanie t&#322;umaczenia przysi&#281;g&#322;ego tych dokument&#243;w. Nie ma to &#380;adnego procesowego uzasadnienia poza ch&#281;ci&#261; dokuczenia lekarce. W procedurze s&#261;dowej nale&#380;y odr&#243;&#380;ni&#263; dokumenty w znaczeniu &#347;cis&#322;ym (np. za&#347;wiadczenia lekarskie, akty stanu cywilnego, decyzje administracyjne) od materia&#322;&#243;w dowodowych o charakterze naukowym (artyku&#322; w &#8222;The Lancet&#8221;, &#8222;Nature&#8221;). Publikacja naukowa nie jest dokumentem urz&#281;dowym w rozumieniu art. 244 KPC czy odpowiednich przepis&#243;w KPK, wymagaj&#261;cym uwierzytelnienia przez t&#322;umacz. Jest to &#378;r&#243;d&#322;o wiedzy specjalistycznej. W przypadku lekarzy &#8211; kt&#243;rymi s&#261; cz&#322;onkowie izby &#8211; j&#281;zyk angielski jest standardem w nauce i medycynie (EBM &#8211; Evidence Based Medicine). Sk&#322;ad orzekaj&#261;cy (lekarze!) posiada kompetencje do zrozumienia tekstu specjalistycznego w stopniu wy&#380;szym ni&#380; t&#322;umacz przysi&#281;g&#322;y (filolog), kt&#243;ry nie posiada wykszta&#322;cenia medycznego i mo&#380;e b&#322;&#281;dnie przet&#322;umaczy&#263; specjalistyczne terminy medyczne. Zgodnie z zasad&#261; prawdy obiektywnej (art. 2 &#167; 2 KPK w zw. z art. 112 ustawy), s&#261;d ma obowi&#261;zek d&#261;&#380;y&#263; do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywisto&#347;ci&#261;. Odrzucenie kluczowego dowodu z badania naukowego tylko z powodu braku piecz&#281;ci t&#322;umacza przysi&#281;g&#322;ego (przy jednoczesnym przed&#322;o&#380;eniu t&#322;umaczenia zwyk&#322;ego lub posiadanej znajomo&#347;ci j&#281;zyka przez sk&#322;ad orzekajacy) mo&#380;e zosta&#263; uznane za naruszenie prawa do obrony oraz obowi&#261;zku wszechstronnego wyja&#347;nienia sprawy. S&#261;d, je&#347;li zale&#380;a&#322;oby mu na doj&#347;ciu do prawdy, mo&#380;e na podstawie art. 193 &#167; 1 KPK powo&#322;a&#263; bieg&#322;ego lekarza danej specjalizacji, kt&#243;ry w ramach swojej opinii dokona merytorycznej analizy zagranicznego pi&#347;miennictwa.</p><p>Ale nie o prawd&#281; w tym procesie chodzi. I nie chodzi tu o nauk&#281;, lecz o dyscyplinowanie i o uciszanie niepokornych lekarzy, kt&#243;rzy burzyli &#8222;konsensus naukowy&#8221;. Jak ujawni&#322; w tweecie dr Basiukiewicz, kolejny z listy niepokornych lekarzy, kt&#243;ry by&#322; oskar&#380;ony o post&#281;powanie niezgodnie z etyk&#261; lekarsk&#261; (rozumiane jako g&#322;oszenie niepoprawnych politycznie pogl&#261;d&#243;w na temat pandemii koronawirusa), przewodnicz&#261;cy Naczelnego S&#261;du Lekarskiego <strong>Jacek Miarka</strong> wys&#322;a&#322; 18 marca 2022 roku &#8222;instrukcj&#281;&#8221; do wszystkich s&#261;d&#243;w lekarskich jawnie sugeruj&#261;c&#261; stosowanie jednolitej linii orzecznictwa dla spraw dotycz&#261;cych wypowiedzi lekarzy &#8222;antyszczepionkowc&#243;w&#8221;. W pi&#347;mie przewodnicz&#261;cy NIL zaleca zapoznanie si&#281; z opini&#261; sporz&#261;dzon&#261; na potrzeby Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialno&#347;ci Zawodowej oraz Naczelnego Sadu Lekarskiego przez &#8222;zesp&#243;l znakomitych prawnik&#243;w, a dotycz&#261;c&#261; granic prawa lekarzy i lekarzy dentyst&#243;w do korzystania z wolno&#347;ci s&#322;owa. Opinia ta zosta&#322;a sporz&#261;dzon&#261; po to, &#380;eby mo&#380;na by&#322;o j&#261; wykorzystywa&#263; w postepowaniach przeciwko lekarzom <em>&#8222;wyg&#322;aszaj&#261;cym publicznie wielce szkodliwe dla &#347;rodowiska lekarskiego i spo&#322;ecze&#324;stwa, nieoparte na &#380;adnych faktach pogl&#261;dy antyszczepionkowe.&#8221;</em> Jej celem jest opracowanie jednolitej linii orzeczniczej dla wszystkich s&#261;d&#243;w lekarskich. Portal patrzymy.pl napisa&#322;: <em>&#8222;Wyra&#378;nie zaznaczon&#261; intencj&#261; w pi&#347;mie Przewodnicz&#261;cego NSL, jest uciszenie ka&#380;dego lekarza, kt&#243;ry wed&#322;ug tej opinii przekracza granice wolno&#347;ci s&#322;owa. Nie ma to nic wsp&#243;lnego z niezawis&#322;o&#347;ci&#261; i niezale&#380;no&#347;ci&#261; s&#281;dziowsk&#261;, nie ma to nic wsp&#243;lnego z jednolit&#261; lini&#261; orzecznicz&#261;, to jest po prostu presja na sk&#322;ady orzekaj&#261;ce i to rozes&#322;ana &#8222;hurtowo&#8221; do wszystkich s&#261;d&#243;w. Co wi&#281;cej przy takiej &#8222;instrukcji&#8221; w zasadzie nie ma potrzeby dochodzi&#263; do prawdy materialnej i ustalenia stanu faktycznego, wszystko da si&#281; za&#322;atwi&#263; opini&#261; &#8222;wybitnych prawnik&#243;w&#8221; i tym wszystkim jest oczywi&#347;cie wyrok skazuj&#261;cy dla &#8216;lekarzy antyszczepionkowc&#243;w&#8217;.&#8221;</em></p><p>Ostatecznie dr Basiukiewicz zosta&#322; uniewinniony w ca&#322;o&#347;ci przez S&#261;d Lekarski przy Okr&#281;gowej Izbie Lekarskiej w Warszawie z &#8222;<em>zarzut&#243;w prezentowania w ostatnich 2 latach pogl&#261;d&#243;w niezgodnych z zasadami Etyki Lekarza</em>&#8221;.</p><p>Jak b&#281;dzie w przypadku Pani Ratkowskiej? Trudno powiedzie&#263; &#8211; jej &#8222;niepokorno&#347;&#263;&#8221; by&#322;a dubeltowa, bo nie tylko nie ba&#322;a si&#281; m&#243;wi&#263; prawd&#281;, ale bra&#322;a udzia&#322; w interwencji poselskiej Grzegorza Brauna w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH, kt&#243;ra pokaza&#322;a, &#380;e urz&#281;dnicy, z pe&#322;ni&#261;cym obowi&#261;zki dyrektora na czele, wykazali si&#281; szokuj&#261;cym brakiem wiedzy. Po tej wizycie powsta&#322; dokument, zatytu&#322;owany &#8220;Interwencja w NIZP-PZH&#8221; (z maja 2023 r.) przygotowany przez zesp&#243;&#322; polskich lekarzy i badaczy, skierowany do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego &#8211; Pa&#324;stwowego Zak&#322;adu Higieny. Dokument (<a href="https://naukabezcenzury.pl/wp-content/uploads/2023/05/interwencja-w-NIZP-PZH.pdf">https://naukabezcenzury.pl/wp-content/uploads/2023/05/interwencja-w-NIZP-PZH.pdf</a>), kt&#243;ry jest aneksem do wspomnianej interwencji poselskiej Grzegorza Brauna z wrze&#347;nia 2022 r., argumentuje, &#380;e szczepionki (okre&#347;lane jako eksperymentalne preparaty genetyczne) s&#261; niebezpieczne, powoduj&#261; masowe zgony i ci&#281;&#380;kie powik&#322;ania zdrowotne, i powinny by&#263; natychmiast wycofane. Opiera si&#281; na danych z oficjalnych &#378;r&#243;de&#322;, takich jak raporty Pfizer, FDA, EMA, VAERS, EudraVigilance, EuroMomo, ONS (UK) oraz badania niezale&#380;ne.</p><p>Autorzy oskar&#380;aj&#261; instytucje zdrowotne o ignorowanie dowod&#243;w na szkodliwo&#347;&#263; szczepionek, mimo ich warunkowego dopuszczenia w UE i USA. Twierdz&#261;, &#380;e preparaty te spowodowa&#322;y setki tysi&#281;cy zgon&#243;w na &#347;wiecie (potencjalnie zani&#380;one 100-krotnie z powodu niepe&#322;nego raportowania), wzrost og&#243;lnej &#347;miertelno&#347;ci w krajach o wysokim wyszczepieniu (np. 5162% wzrost w Australii w 2022 r. vs. 2020) oraz &#380;e ponad 90% zgon&#243;w z COVID-19 dotyczy os&#243;b zaszczepionych. Podkre&#347;laj&#261; istnienie bezpieczniejszych alternatyw, takich jak iwermektyna, amantadyna, hydroksychlorochina i witamina D. Dokument wymienia liczne powik&#322;ania, w tym udary, zawa&#322;y serca, zatorowo&#347;&#263; p&#322;ucn&#261;, zapalenia autoimmunologiczne serca i m&#243;zgu, choroby neurologiczne, nowotwory, uszkodzenia uk&#322;adu odporno&#347;ciowego, niep&#322;odno&#347;&#263;, poronienia i martwe urodzenia. Dokument cytuje badania producenta szczepionek, w tym raport firmy Pfizer z lutego 2021 r. (ujawniony na mocy nakazu s&#261;dowego), dotycz&#261;cy zg&#322;osze&#324; o zdarzeniach niepo&#380;&#261;danych po dopuszczeniu do obrotu, z kt&#243;rego wynika, &#380;e w ci&#261;gu kilku tygodni od podania szczepionki, Pfizer musia&#322; zwi&#281;kszy&#263; zatrudnienie o 600 pe&#322;noetatowych pracownik&#243;w, aby sprosta&#263; rosn&#261;cej liczbie zg&#322;aszanych zdarze&#324; niepo&#380;&#261;danych. W ci&#261;gu 2 miesi&#281;cy firma odda&#322;a do dystrybucji nieco ponad 126 mln dawek, co skutkowa&#322;o ponad 42 tysi&#261;cami zg&#322;osze&#324; o zdarzeniach niepo&#380;&#261;danych &#8211; w tym 1223 zgonami &#8211; to s&#261; dane za okres od grudnia 2020 do 28 lutego 2021! Skuteczne i bezpieczne.</p><p>Jak te represje ze strony lekarzy wobec innych lekarzy pogodzi&#263; z Kodeksem Etyki Lekarskiej? Lekarz przyrzeka w nim uroczy&#347;cie &#8222;s&#322;u&#380;y&#263; &#380;yciu i zdrowiu ludzkiemu, wed&#322;ug najlepszej wiedzy przeciwdzia&#322;a&#263; cierpieniu i zapobiega&#263; chorobom, a chorym nie&#347;&#263; pomoc bez &#380;adnych r&#243;&#380;nic, takich jak: rasa, religia, narodowo&#347;&#263;, pogl&#261;dy polityczne, stan maj&#261;tkowy i inne, maj&#261;c na celu wy&#322;&#261;cznie ich dobro i okazuj&#261;c im nale&#380;ny szacunek, nie nadu&#380;ywa&#263; ich zaufania i dochowa&#263; tajemnicy lekarskiej nawet po &#347;mierci chorego, strzec godno&#347;ci stanu lekarskiego i niczym jej nie splami&#263;, a do koleg&#243;w lekarzy odnosi&#263; si&#281; z nale&#380;n&#261; im &#380;yczliwo&#347;ci&#261;, <strong>nie podwa&#380;aj&#261;c zaufania do nich</strong>, jednak post&#281;puj&#261;c bezstronnie i maj&#261;c na wzgl&#281;dzie dobro chorych, stale poszerza&#263; sw&#261; wiedz&#281; lekarsk&#261; i podawa&#263; do wiadomo&#347;ci &#347;wiata lekarskiego wszystko to, co uda mi si&#281; wynale&#378;&#263; i udoskonali&#263;.</p><p>Pani Katarzyno &#8211; trzymamy kciuki.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;a:</p><p><a href="https://nil.org.pl/izba/naczelny-sad-lekarski/wokandy-naczelnego-sadu-lekarskiego/9163-na-dzien-5-marca-2026-r">https://nil.org.pl/izba/naczelny-sad-lekarski/wokandy-naczelnego-sadu-lekarskiego/9163-na-dzien-5-marca-2026-r</a></p><p><a href="https://psnlin.pl/news,naczelny-sad-lekarski-pozbawia-dr-dorote-sienkiewicz-prezesa-psnlin-prawa-wykonywania-zawodu,240.html">https://psnlin.pl/news,naczelny-sad-lekarski-pozbawia-dr-dorote-sienkiewicz-prezesa-psnlin-prawa-wykonywania-zawodu,240.html</a></p><p><a href="https://dorzeczy.pl/opinie/853838/dr-ratkowska-nekana-ostrzegala-przed-szczepionkami-na-covid-19.html">https://dorzeczy.pl/opinie/853838/dr-ratkowska-nekana-ostrzegala-przed-szczepionkami-na-covid-19.html</a></p><p><a href="https://naukabezcenzury.pl/wp-content/uploads/2023/05/interwencja-w-NIZP-PZH.pdf">https://naukabezcenzury.pl/wp-content/uploads/2023/05/interwencja-w-NIZP-PZH.pdf</a></p><p><a href="https://nil.org.pl/izba/naczelny-sad-lekarski/sklad-w-ix-kadencji">https://nil.org.pl/izba/naczelny-sad-lekarski/sklad-w-ix-kadencji</a></p><p><a href="https://nil.org.pl/uploaded_images/1723037323_kel-2305.pdf">https://nil.org.pl/uploaded_images/1723037323_kel-2305.pdf</a></p><div class="digest-post-embed" data-attrs="{&quot;nodeId&quot;:&quot;0df03d5a-81a4-471d-9cd4-968db1497e60&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;19 grudnia 2022 roku o godzinie 10:00 odb&#281;dzie si&#281; rozprawa przed S&#261;dem Okr&#281;gowej Izby Lekarskiej w Krakowie, na kt&#243;r&#261; zosta&#322; wezwany jako obwiniony dr n. med. Zbigniew Martyka. Wniosek o ukaranie dr Martyki z&#322;o&#380;y&#322;a Okr&#281;gowa Rzecznik Odpowiedzialno&#347;ci Zawodowej lekarz dentysta Anna Kot&quot;,&quot;cta&quot;:&quot;Read full story&quot;,&quot;showBylines&quot;:true,&quot;size&quot;:&quot;lg&quot;,&quot;isEditorNode&quot;:true,&quot;title&quot;:&quot;Dr Martyka przed Okr&#281;gowym S&#261;dem Lekarskim&quot;,&quot;publishedBylines&quot;:[{&quot;id&quot;:59031283,&quot;name&quot;:&quot;Mariusz Jag&#243;ra&quot;,&quot;bio&quot;:&quot;&#127477;&#127473;&#128175; \&quot;If you want a picture of the future, imagine a boot stamping on a human face&#8212;for ever.&#8221; George Orwell https://t.co/luy5H191VS&quot;,&quot;photo_url&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/ad32a580-4cd7-4e03-a606-6e5b8670ce70_400x400.jpeg&quot;,&quot;is_guest&quot;:false,&quot;bestseller_tier&quot;:null}],&quot;post_date&quot;:&quot;2022-12-07T23:04:27.410Z&quot;,&quot;cover_image&quot;:&quot;https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!adIw!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fbucketeer-e05bbc84-baa3-437e-9518-adb32be77984.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fde4d1324-5929-4a27-b52c-2b808e9516b5_475x698.png&quot;,&quot;cover_image_alt&quot;:null,&quot;canonical_url&quot;:&quot;https://mariuszjagora.substack.com/p/dr-martyka-przed-okregowym-sadem&quot;,&quot;section_name&quot;:null,&quot;video_upload_id&quot;:null,&quot;id&quot;:89280180,&quot;type&quot;:&quot;newsletter&quot;,&quot;reaction_count&quot;:9,&quot;comment_count&quot;:1,&quot;publication_id&quot;:586687,&quot;publication_name&quot;:&quot;Mariusz on Substack&quot;,&quot;publication_logo_url&quot;:&quot;&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;youtube_url&quot;:null,&quot;show_links&quot;:null,&quot;feed_url&quot;:null}"></div><div class="digest-post-embed" data-attrs="{&quot;nodeId&quot;:&quot;d05134f8-1a2a-4017-b8b6-9910e809ad05&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;Polowanie na czarownice we Francji trwa w najlepsze. Amine Umlil, farmaceuta szpitalny i prawnik specjalizuj&#261;cy si&#281; w prawie zdrowotnym, od 2002 r. kieruj&#261;cy jednostk&#261; nadzoru nad bezpiecze&#324;stwem farmakoterapii w szpitalu w Cholet, jedna z pierwszych os&#243;b, kt&#243;ra zasygnalizowa&#322;a problemy dotycz&#261;ce popularnego we Francji leku na tarczyc&#281; Levothyrox, autor&#8230;&quot;,&quot;cta&quot;:&quot;Read full story&quot;,&quot;showBylines&quot;:true,&quot;size&quot;:&quot;lg&quot;,&quot;isEditorNode&quot;:true,&quot;title&quot;:&quot;Orzeczenia s&#261;d&#243;w lekarskich to orwellowska kpina z prawa, demokracji i nauki&quot;,&quot;publishedBylines&quot;:[],&quot;post_date&quot;:&quot;2023-02-08T16:02:11.753Z&quot;,&quot;cover_image&quot;:&quot;https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!p7u3!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F71816307-5162-498d-a004-f5d7e5675983_801x661.jpeg&quot;,&quot;cover_image_alt&quot;:null,&quot;canonical_url&quot;:&quot;https://mariuszjagora.substack.com/p/orzeczenia-sadow-lekarskich-to-orwellowska&quot;,&quot;section_name&quot;:null,&quot;video_upload_id&quot;:null,&quot;id&quot;:101654010,&quot;type&quot;:&quot;newsletter&quot;,&quot;reaction_count&quot;:11,&quot;comment_count&quot;:0,&quot;publication_id&quot;:586687,&quot;publication_name&quot;:&quot;Mariusz on Substack&quot;,&quot;publication_logo_url&quot;:&quot;&quot;,&quot;belowTheFold&quot;:true,&quot;youtube_url&quot;:null,&quot;show_links&quot;:null,&quot;feed_url&quot;:null}"></div>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Pułapki SAFE]]></title><description><![CDATA[Czy ustawa, kt&#243;ra ma w&#322;&#261;czy&#263; Polsk&#281; do unijnego programu SAFE, jest zgodna z Konstytucj&#261;?]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/puapki-safe</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/puapki-safe</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Mon, 02 Mar 2026 14:43:10 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png" width="596" height="791" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/a38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:791,&quot;width&quot;:596,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!M-EW!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fa38a075a-36bd-42eb-8ee9-f8a95c7e0790_596x791.png 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Senat i Sejm RP przyj&#281;&#322;y ustaw&#281;, kt&#243;ra ma w&#322;&#261;czy&#263; Polsk&#281; do unijnego programu SAFE. Instytut Ordo Iuris apeluje do prezydenta Nawrockiego o zawetowanie ustawy (<a href="https://wetodlasafe.pl/">https://wetodlasafe.pl/</a>), argumentuj&#261;c, &#380;e SAFE wymusza na Polsce po&#380;yczk&#281;, o zmiennym oprocentowaniu i w obcej walucie, na kwot&#281; niemal 44 miliard&#243;w euro, kt&#243;r&#261; nasze dzieci i wnuki b&#281;d&#261; sp&#322;aca&#263; a&#380; do 2071 r., a pieni&#261;dze z SAFE ju&#380; dzisiaj s&#261; dro&#380;sze ni&#380; kredyt zaci&#261;gany przez rz&#261;d w postaci obligacji. SAFE oddaje decyduj&#261;cy g&#322;os w kreowaniu polskiej strategii obronnej i zbrojeniowej urz&#281;dnikom UE. To od ich decyzji uzale&#380;nione b&#281;dzie co, od kogo i za ile zakupi Polska w ramach programu wielkich zbroje&#324;. Polski bud&#380;et zbrojeniowy przestanie by&#263; polskim instrumentem rozwoju i dyplomacji. Szczeg&#243;lnie niebezpieczny cel SAFE ukryty jest w nies&#322;awnym &#8222;mechanizmie warunkowo&#347;ci&#8221;, kt&#243;ry pozwoli eurokratom wp&#322;ywa&#263; na polskie wybory. Ju&#380; za kilka miesi&#281;cy mo&#380;emy us&#322;ysze&#263;, &#380;e je&#380;eli wybory w 2027 roku wygra opozycja, to &#8222;niepraworz&#261;dno&#347;&#263;&#8221; ukarana zostanie zawieszeniem wyp&#322;aty &#347;rodk&#243;w przeznaczanych na rozw&#243;j polskiej obronno&#347;ci.</p><p>SAFE nie jest jedynie funduszem celowym, lecz hybrydowym instrumentem prawno-finansowym, wykraczaj&#261;cym poza ramy prostej wsp&#243;&#322;pracy mi&#281;dzyrz&#261;dowej. Poprzez mechanizm warunkowo&#347;ci (finansowanie w zamian za dostosowanie struktur obronnych), SAFE dokonuje faktycznej harmonizacji polityki bezpiecze&#324;stwa, kt&#243;ra dotychczas pozostawa&#322;a w sferze wy&#322;&#261;cznych kompetencji pa&#324;stw cz&#322;onkowskich. Ustanawia on o&#347;rodek decyzyjny na poziomie Komisji Europejskiej w zakresie priorytetyzacji wydatk&#243;w obronnych i standard&#243;w operacyjnych, co mo&#380;e prowadzi&#263; do powstania &#8222;unijnego nadzoru&#8221; nad logistyk&#261; i struktur&#261; si&#322; zbrojnych.</p><p>Prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista, twierdzi, &#380;e <strong>przyj&#281;cie ustawy w sprawie SAFE jest sprzeczne z konstytucj&#261;.</strong> Art. 90 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, &#380;e Rzeczpospolita mo&#380;e - na podstawie umowy mi&#281;dzynarodowej - przekaza&#263; organizacji mi&#281;dzynarodowej lub organowi mi&#281;dzynarodowemu kompetencje organ&#243;w w&#322;adzy pa&#324;stwowej, ale tylko &#8222;w niekt&#243;rych sprawach&#8221;. Trybuna&#322; Konstytucyjny w wyroku K 32/09 wyra&#378;nie zakre&#347;li&#322; granice integracji - pa&#324;stwo nie mo&#380;e przekaza&#263; kompetencji w stopniu, kt&#243;ry czyni&#322;by z RP organizm niezdolny do samodzielnego stanowienia o losach obywateli. TK wskaza&#322; si&#322;y zbrojne i ochron&#281; granic jako elementy to&#380;samo&#347;ci konstytucyjnej. Ka&#380;da pr&#243;ba &#8222;uwsp&#243;lnotowienia&#8221; dowodzenia lub strategicznego decydowania o armii bez wyra&#378;nej zmiany Konstytucji stoi w sprzeczno&#347;ci z tym wyrokiem, to s&#261; obszary nieprzekazywalne. Bezpiecze&#324;stwo zewn&#281;trzne i dowodzenie si&#322;ami zbrojnymi stanowi&#261; istot&#281; suwerenno&#347;ci. Je&#347;li SAFE nak&#322;ada na Polsk&#281; obowi&#261;zek podporz&#261;dkowania decyzji o zakupach zbrojeniowych lub dyslokacji wojsk wytycznym Komisji Europejskiej, to dochodzi do przekazania kompetencji organ&#243;w wykonawczych (Rz&#261;du i Prezydenta). Ze wzgl&#281;du na materi&#281; (obronno&#347;&#263;), akceptacja SAFE w formie wi&#261;&#380;&#261;cej wymaga&#322;aby procedury z art. 90 ust. 2 (wi&#281;kszo&#347;&#263; 2/3 w Sejmie i Senacie) lub referendum (art. 90 ust. 3), a nie zwyk&#322;ej ratyfikacji. Polska mo&#380;e uczestniczy&#263; w integracji, ale tylko takiej, kt&#243;ra mie&#347;ci si&#281; w granicach przekazanych kompetencji.</p><p>Prawo unijne (Traktat o Unii Europejskiej i Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) opiera si&#281; na zasadzie przyznania, zgodnie z kt&#243;r&#261; Unia Europejska nie posiada kompetencji w&#322;asnych. Wszystkie uprawnienia, jakimi dysponuje, zosta&#322;y jej &#8222;po&#380;yczone&#8221; przez pa&#324;stwa cz&#322;onkowskie w drodze Traktat&#243;w. Je&#347;li dany obszar (np. organizacja si&#322; zbrojnych, prawo rodzinne, ustr&#243;j s&#261;downictwa) nie zosta&#322; wyra&#378;nie przekazany UE w Traktatach, pozostaje on w wy&#322;&#261;cznej gestii pa&#324;stwa. Unia nie mo&#380;e sama przyzna&#263; sobie nowych uprawnie&#324;. Ka&#380;de nowe pole dzia&#322;ania wymaga zmiany Traktat&#243;w (wymagaj&#261;cej jednomy&#347;lno&#347;ci i ratyfikacji krajowych). Co prawda UE posiada kompetencje w ramach WPBiO (Wsp&#243;lna Polityka Bezpiecze&#324;stwa i Obrony), ale maj&#261; one charakter koordynacyjny, a nie nadrz&#281;dny. Art. 346 ust. 1 lit. b TFUE, &#8222;klauzula bezpiecze&#324;stwa&#8221;, gwarantuje, &#380;e ka&#380;de pa&#324;stwo cz&#322;onkowskie mo&#380;e podejmowa&#263; &#347;rodki, jakie uwa&#380;a za niezb&#281;dne dla ochrony podstawowych interes&#243;w swojego bezpiecze&#324;stwa, dotycz&#261;cych produkcji lub handlu broni&#261;. SAFE, wymusza rezygnacj&#281; z autonomii w tym zakresie, co narusza art. 346 TFUE, kt&#243;ry stanowi barier&#281; dla ingerencji KE w rynek zbrojeniowy pa&#324;stw cz&#322;onkowskich.</p><p>Rozporz&#261;dzenie, kt&#243;re ustanawia instrument na rzecz zwi&#281;kszenia bezpiecze&#324;stwa Europy (SAFE - Security Action for Europe), powinno by&#263; wdra&#380;ane zgodnie z Rozporz&#261;dzeniem w sprawie og&#243;lnego systemu warunkowo&#347;ci, s&#322;u&#380;&#261;cego ochronie bud&#380;etu Unii (tzw. mechanizm warunkowo&#347;ci, kt&#243;ry w debacie publicznej funkcjonuje jako mechanizm &#8222;pieni&#261;dze za praworz&#261;dno&#347;&#263;&#8221;.). To rozporz&#261;dzenie pozwala Komisji Europejskiej na ocen&#281;, czy naruszenia zasad pa&#324;stwa prawnego w pa&#324;stwie cz&#322;onkowskim wp&#322;ywaj&#261; na prawid&#322;owe wykonanie bud&#380;etu UE. Je&#347;li tak, KE mo&#380;e zaproponowa&#263; &#347;rodki ochronne (np. zawieszenie p&#322;atno&#347;ci, po&#380;yczek czy zobowi&#261;za&#324;), kt&#243;re zatwierdza Rada Europejska (RE) kwalifikowan&#261; wi&#281;kszo&#347;ci&#261; g&#322;os&#243;w. Oznacza to, &#380;e wyp&#322;ata po&#380;yczek SAFE mo&#380;e by&#263; uzale&#380;niona od przestrzegania zasad praworz&#261;dno&#347;ci &#8211; je&#347;li KE uzna naruszenia, mo&#380;e wstrzyma&#263; &#347;rodki, co po&#347;rednio wp&#322;ywa na finansowanie zakup&#243;w wojskowych. A na to &#8211; jak twierdzi prof. Piotrowski - nie pozwala konstytucja, ona nie pozwala przekaza&#263; kompetencji w odniesieniu do si&#322; zbrojnych.</p><p>Powi&#261;zanie SAFE z mechanizmem warunkowo&#347;ci pozwala Komisji Europejskiej na wstrzymanie wyp&#322;aty &#347;rodk&#243;w w przypadku narusze&#324; praworz&#261;dno&#347;ci wp&#322;ywaj&#261;cych na zarz&#261;dzanie bud&#380;etem UE. Krytycy SAFE argumentuj&#261;, &#380;e warunkowo&#347;&#263; przekazuje KE de facto kompetencje w sprawach obronno&#347;ci. To de facto kontrola Brukseli nad polskimi si&#322;ami zbrojnymi (poprzez finansowanie ich wyposa&#380;enia), co narusza art. 26 ust. 2 Konstytucji RP (cywilna i demokratyczna kontrola nad armi&#261;) oraz art. 4 (w&#322;adza zwierzchnia Narodu sprawowana przez przedstawicieli). Wstrzymanie &#347;rodk&#243;w (przy jednoczesnym obowi&#261;zku sp&#322;aty) mo&#380;e prowadzi&#263; do po&#347;redniego wp&#322;ywu na wybory: preferencja dla partii zgodnych z &#8220;warto&#347;ciami KE&#8221;, co podwa&#380;a r&#243;wno&#347;&#263; wybor&#243;w i demokracj&#281;. Art. 26 ust. 2 stanowi: &#8220;Si&#322;y Zbrojne zachowuj&#261; neutralno&#347;&#263; w sprawach politycznych oraz podlegaj&#261; cywilnej i demokratycznej kontroli&#8221;. Kontrola ta jest sprawowana przez polskie w&#322;adze (Prezydenta jako Zwierzchnika Si&#322; Zbrojnych &#8211; art. 134 Konstytucji, Sejm, Senat, rz&#261;d). Art. 4 potwierdza: &#8220;W&#322;adza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej nale&#380;y do Narodu. Nar&#243;d sprawuje w&#322;adz&#281; przez swoich przedstawicieli lub bezpo&#347;rednio&#8221;. Prof. Piotrowski: &#8222;Nar&#243;d sprawuje w&#322;adz&#281; przez swoich przedstawicieli, a nie przez przedstawicieli Komisji Europejskiej. Je&#380;eli Komisja Europejska ma tak&#261; w&#322;adz&#281;, &#380;e mo&#380;e nam pieni&#281;dzy nie da&#263;, ale sp&#322;aca&#263; kredyt musimy, to mo&#380;e oznacza&#263;, &#380;e poprzez uzale&#380;nienie finansowania od tego, czy wyborcy popr&#261; kandydat&#243;w reprezentuj&#261;cych warto&#347;ci komisji, czy nie, ci kandydaci, kt&#243;rzy reprezentuj&#261; warto&#347;ci komisji b&#281;d&#261; preferowani, a to narusza zasad&#281; r&#243;wno&#347;ci wybor&#243;w. Je&#347;li Komisja b&#281;dzie mog&#322;a ingerowa&#263; w wybory, to wtedy nie b&#281;d&#261; to wybory demokratyczne i nie b&#281;dzie demokratycznej w&#322;adzy&#8221;.</p><p>Dodatkowo - szybkie wdra&#380;anie SAFE z pomini&#281;ciem debaty parlamentarnej narusza zasad&#281; pa&#324;stwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Post&#281;powanie ustawodawcze powinno by&#263; prowadzone zgodnie z zasad&#261; rzetelno&#347;ci i sprawno&#347;ci. A tak nie by&#322;o &#8211; ponownie prof. Piotrowski: &#8222;w uzasadnieniu projektu ustawy powiedziano, &#380;e to musi tak by&#263; zrobione, &#380;eby wszystko by&#322;o gotowe na marzec, bez odpowiedniego uzasadnienia, co jest niedopuszczalne, bo to mo&#380;e pozbawi&#263; sejm mo&#380;liwo&#347;ci do stanowienia prawa. Owszem, Trybuna&#322; Konstytucyjny m&#243;wi, &#380;e po&#347;piech jest dopuszczalny, ale tylko o tyle, o ile nie ogranicza praw opozycji, i o ile nie ogranicza pos&#322;om mo&#380;liwo&#347;ci udzia&#322;u w stanowieniu prawa - tutaj to ograniczenie by&#322;o bardzo znaczne. Je&#380;eli podejmujemy zobowi&#261;zanie dzia&#322;aj&#261;ce na przysz&#322;e pokolenia, to to powinno by&#263; na zasadzie ponadpartyjnej zgody, a nie na zasadzie arbitralizmu - m&#243;wi o tym rozporz&#261;dzenie o warunkowo&#347;ci - &#380;e je&#380;eli w&#322;adza jest arbitralna, to pieni&#281;dzy nie damy. Z tego punktu widzenia i tak pieni&#281;dzy nie dostaniemy, bo to jest sprzeczne z rozporz&#261;dzeniem o warunkowo&#347;ci&#8221;. Paradoksalnie wi&#281;c, dzia&#322;anie rz&#261;du, sprzeczne z krajowymi procedurami konstytucyjnymi, mo&#380;e zosta&#263; uznane za naruszenie praworz&#261;dno&#347;ci w rozumieniu unijnym. Rozporz&#261;dzenie o warunkowo&#347;ci uzale&#380;nia wyp&#322;aty od przestrzegania praworz&#261;dno&#347;ci. Jednym z jej filar&#243;w jest pewno&#347;&#263; prawa oraz zakaz arbitralno&#347;ci w&#322;adzy wykonawczej. Je&#347;li rz&#261;d przepycha ustaw&#281; kolanem (bez debaty, w po&#347;piechu, ignoruj&#261;c g&#322;os opozycji), to dzia&#322;a w spos&#243;b arbitralny. Skoro dzia&#322;anie rz&#261;du jest arbitralne, to narusza ono praworz&#261;dno&#347;&#263;. A skoro narusza praworz&#261;dno&#347;&#263;, Komisja Europejska (zgodnie z w&#322;asnym rozporz&#261;dzeniem) ma obowi&#261;zek zablokowa&#263; &#347;rodki. Paragraf 22: UE wymaga przestrzegania praworz&#261;dno&#347;ci (braku arbitralno&#347;ci), by wyp&#322;aci&#263; &#347;rodki. Polski rz&#261;d, chc&#261;c przypodoba&#263; si&#281; UE i zdoby&#263; te &#347;rodki, wprowadza nowe prawo w spos&#243;b arbitralny (szybko, bez zgody ponadpartyjnej, &#322;ami&#261;c standardy rzetelnej legislacji). Skoro proces legislacyjny by&#322; arbitralny, to jest on sprzeczny z zasadami praworz&#261;dno&#347;ci. Zatem &#8211; wed&#322;ug litery unijnego prawa &#8211; UE i tak powinna zablokowa&#263; te fundusze, poniewa&#380; zosta&#322;y &#8222;wywalczone&#8221; metodami niedemokratycznymi.</p><p>Podsumowuj&#261;c &#8211; przyj&#281;cie SAFE narusza Konstytucj&#281;. SAFE ingeruje w &#8222;rdze&#324; suwerenno&#347;ci&#8221; (obronno&#347;&#263;), co zgodnie z wyrokiem TK K 32/09 wymaga nadzwyczajnej procedury legitymizacyjnej. Mechanizm warunkowo&#347;ci w SAFE jest pr&#243;b&#261; obej&#347;cia art. 346 TFUE oraz art. 90 Konstytucji RP. Uzale&#380;nienie finansowania armii od wytycznych organu ponadnarodowego (KE) stanowi de facto przekazanie kompetencji wykonawczych, co bez trybu art. 90 ust. 2 jest nielegalne. Rz&#261;d RP powinien d&#261;&#380;y&#263; do wprowadzenia do SAFE klauzuli opt-out w zakresie warunkowo&#347;ci politycznej lub domaga&#263; si&#281; procedowania instrumentu jako umowy mi&#281;dzynarodowej ratyfikowanej za zgod&#261; Sejmu w trybie kwalifikowanym.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Freedom.gov]]></title><description><![CDATA[Hipokryzja czy narz&#281;dzie do walki z cenzur&#261;?]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/freedomgov</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/freedomgov</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Fri, 20 Feb 2026 14:31:48 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg" width="1264" height="816" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:816,&quot;width&quot;:1264,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:439777,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:&quot;image/jpeg&quot;,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:&quot;https://mariuszjagora.substack.com/i/188615227?img=https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg&quot;,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!Pnkz!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F358cdb04-84c9-49b2-90f6-57ba667f2246_1264x816.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Departament Stanu USA zapowiedzia&#322; uruchomienie portalu internetowy o nazwie freedom.gov. Ma on pozwala&#263; osobom z Europy (i innych kraj&#243;w) na dost&#281;p do tre&#347;ci, kt&#243;re ich rz&#261;dy blokuj&#261; lub usuwaj&#261; (tzw. mowa nienawi&#347;ci i inne materia&#322;y uznane za niedozwolone na podstawie unijnego lub lokalnego prawa jak Digital Services Act, brytyjskiego Online Safety Act czy niemieckich przepis&#243;w).</p><p>Domena http://freedom.gov zosta&#322;a zarejestrowana 12 stycznia 2026 w federalnym rejestrze get.gov. Dzi&#281;ki VPN ruch u&#380;ytkownika m&#243;g&#322;by wygl&#261;da&#263;, jakby pochodzi&#322; z USA (co pozwala obej&#347;&#263; blokady geograficzne i lokalne cenzury). Portal ma by&#263; narz&#281;dziem do walki z cenzur&#261; &#8211; wed&#322;ug Waszyngtonu to ochrona wolno&#347;ci s&#322;owa, kt&#243;ra w USA jest chroniona konstytucyjnie znacznie szerzej ni&#380; w Europie. Projekt koordynuje podsekretarz stanu ds. dyplomacji publicznej Sarah Rogers, w zespole jest te&#380; Edward Coristine (by&#322;y cz&#322;onek DOGE &#8211; Department of Government Efficiency Elona Muska).</p><p>Plany uruchomienia portalu freedom.gov s&#261; jednak krytykowane przez &#347;rodowiska lewicowe jako przejaw hipokryzji, a jako dow&#243;d podaje si&#281; fakt &#8222;&#347;cigania ludzi za krytykowanie ICE&#8221; - ameryka&#324;skiej S&#322;u&#380;by Imigracyjnej i Celnej (U.S. Immigration and Customs Enforcement), federalnej agencji egzekwowania prawa podlegaj&#261;cej Departamentowi Bezpiecze&#324;stwa Krajowego Stan&#243;w Zjednoczonych.</p><p>The New York Times w artykule z 13 lutego 2026 alarmuje, &#380;e Departament Bezpiecze&#324;stwa Krajowego (DHS) za&#380;&#261;da&#322;, aby serwisy spo&#322;eczno&#347;ciowe ujawnia&#322;y konta os&#243;b krytykuj&#261;cych ICE. DHS wys&#322;a&#322; setki wezwa&#324; administracyjnych do takich platform jak Google, Meta (Facebook + Instagram), Reddit i Discord, z &#380;&#261;daniem ujawnienia danych (imiona, nazwiska, adresy e-mail, numery telefon&#243;w i inne informacje identyfikuj&#261;ce w&#322;a&#347;cicieli kont anonimowych, kt&#243;re krytykuj&#261; dzia&#322;ania ICE, lub &#347;ledz&#261; i ujawniaj&#261; lokalizacje agent&#243;w ICE.</p><p>Jednak DHS twierdzi, &#380;e w tej ca&#322;ej akcji nie chodzi o &#8222;t&#322;umienie wolno&#347;ci s&#322;owa&#8221;, lecz o reakcj&#281; na wojn&#281; hybrydow&#261; prowadzon&#261; przeciwko federalnym funkcjonariuszom, w kt&#243;rej media spo&#322;eczno&#347;ciowe sta&#322;y si&#281; narz&#281;dziem koordynacji atak&#243;w na agent&#243;w ICE. Sekretarz Noem m&#243;wi wprost: &#8222;Ka&#380;da osoba, kt&#243;ra wa&#380;y si&#281; podnie&#347;&#263; r&#281;k&#281; na funkcjonariusza albo &#8222;doxxowa&#263;&#8221; naszych oficer&#243;w &#8211; b&#281;dzie &#347;cigana z ca&#322;&#261; surowo&#347;ci&#261; prawa (doxxing to publiczne ujawnianie prywatnych lub identyfikuj&#261;cych informacji o osobie lub organizacji bez jej zgody, zwykle z intencj&#261; zastraszenia, upokorzenia, n&#281;kania, zemsty lub wywo&#322;ania realnego zagro&#380;enia).</p><p>Uzasadnienie wezwa&#324; do ujawniania danych &#8222;krytyk&#243;w ICE&#8221; jest oficjalnie przedstawiane jako kwestia bezpiecze&#324;stwa &#380;ycia funkcjonariuszy federalnych. Departament Bezpiecze&#324;stwa Krajowego i ICE nie traktuj&#261; tych wezwa&#324; jako &#8222;polowania na krytyk&#243;w&#8221;, lecz jako niezb&#281;dne narz&#281;dzie do ochrony oficer&#243;w przed realn&#261;, dramatycznie rosn&#261;c&#261; fal&#261; przemocy, gr&#243;&#378;b i doxxingu.</p><p>Wed&#322;ug oficjalnych statystyk DHS od 21 stycznia 2025 do 7 stycznia 2026 nast&#261;pi&#322; drastyczny wzrost gr&#243;&#378;b wobec oficer&#243;w ICE (1 347% wzrost liczby fizycznych napa&#347;ci na oficer&#243;w ICE, 3 200% wzrost atak&#243;w z u&#380;yciem samochod&#243;w na funkcjonariuszy, 8 000% wzrost gr&#243;&#378;b &#347;mierci kierowanych pod adresem oficer&#243;w i ich rodzin). Te liczby poda&#322;a sama sekretarz DHS Kristi Noem w oficjalnych komunikatach z 8 i 26 stycznia 2026. DHS wprost m&#243;wi: &#8222;To nie jest przypadek &#8211; to efekt retoryki &#8216;sanctuary cities&#8217;, medi&#243;w i aktywist&#243;w, kt&#243;rzy demonizuj&#261; naszych funkcjonariuszy&#8221;.</p><p>DHS twierdzi, &#380;e lewicowi aktywi&#347;ci ukrywaj&#261;cy si&#281; na anonimowymi kontami wykorzystuj&#261; media spo&#322;eczno&#347;ciowe do konfrontacji lub blokowania operacji deportacyjnych, i publikuj&#261; dok&#322;adne lokalizacje agent&#243;w ICE w terenie. Takie dzia&#322;ania bezpo&#347;rednio przek&#322;adaj&#261; si&#281; na realne ataki, pocz&#261;wszy od rzucania kamieniami, przez napa&#347;ci z broni&#261;, po gro&#378;by pod adresem rodzin oficer&#243;w. Dlatego wezwania dotycz&#261; nie wszystkich krytyk&#243;w, lecz konkretnie tych kont, kt&#243;re &#347;ledz&#261; ruchy agent&#243;w, publikuj&#261; ich zdj&#281;cia czy lokalizacje, lub koordynuj&#261; akcje, kt&#243;re zdaniem DHS stwarzaj&#261; bezpo&#347;rednie zagro&#380;enie.</p><p>W pismach procesowych prawnicy DHS pisz&#261; wprost: &#8222;Informacje te s&#261; potrzebne, aby zbada&#263; zagro&#380;enia wobec naszych oficer&#243;w, przeszkody w ich dzia&#322;aniu oraz utrzyma&#263; bezpiecze&#324;stwo funkcjonariuszy w terenie&#8221;. Podkre&#347;laj&#261; te&#380;, &#380;e DHS posiada szerokie uprawnienia do wydawania wezwa&#324; administracyjnych bez zgody s&#261;du. To narz&#281;dzie u&#380;ywane od lat w sprawach celnych, imigracyjnych i bezpiecze&#324;stwa narodowego &#8211; teraz skalowane do obecnej sytuacji.</p><p>Po wygranej Trumpa w 2024 ruszy&#322;a najwi&#281;ksza od dekad operacja deportacyjna, w kt&#243;rej bierze udzia&#322; tysi&#261;ce agent&#243;w, zw&#322;aszcza w takich miastach jak Minneapolis, Nowy Jork, Chicago. ICE skupia si&#281; oficjalnie na deportowaniu &#8222;morderc&#243;w, gwa&#322;cicieli, cz&#322;onk&#243;w gang&#243;w i terroryst&#243;w&#8221;. Dosz&#322;o jednak do kilku g&#322;o&#347;nych incydent&#243;w - m.in. strzelaniny w Minneapolis w styczniu 2026, w kt&#243;rych zgin&#281;&#322;y osoby cywilne. DHS twierdzi, &#380;e agenci ICE dzia&#322;ali w samoobronie, lewicowi aktywi&#347;ci m&#243;wi&#261; o nadu&#380;yciu si&#322;y, w prawach trwaj&#261; &#347;ledztwa cywilnoprawne i stanowe, a stan Minnesota wyst&#261;pi&#322; z pozwem przeciwko DHS. Te wydarzenia wywo&#322;a&#322;y masowe protesty lewicowych aktywist&#243;w i przeciwnik&#243;w deportacji nielegalnych imigrant&#243;w, kt&#243;re - wed&#322;ug DHS - przerodzi&#322;y si&#281; w skoordynowane ataki skierowane przeciwko agentom ICE.</p><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p></p>]]></content:encoded></item><item><title><![CDATA[Wolność słowa w Wielkiej Brytanii – wczoraj i dziś]]></title><description><![CDATA[Elon Musk: "prawdziwy faszyzm to aresztowanie tysi&#281;cy ludzi za posty w mediach spo&#322;eczno&#347;ciowych".]]></description><link>https://mariuszjagora.substack.com/p/wolnosc-sowa-w-wielkiej-brytanii</link><guid isPermaLink="false">https://mariuszjagora.substack.com/p/wolnosc-sowa-w-wielkiej-brytanii</guid><dc:creator><![CDATA[Mariusz Jagóra]]></dc:creator><pubDate>Thu, 19 Feb 2026 15:05:37 GMT</pubDate><enclosure url="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg" length="0" type="image/jpeg"/><content:encoded><![CDATA[<div class="captioned-image-container"><figure><a class="image-link image2 is-viewable-img" target="_blank" href="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg" data-component-name="Image2ToDOM"><div class="image2-inset"><picture><source type="image/webp" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_424,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_848,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_1272,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_1456,c_limit,f_webp,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 1456w" sizes="100vw"><img src="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg" width="1456" height="711" data-attrs="{&quot;src&quot;:&quot;https://substack-post-media.s3.amazonaws.com/public/images/49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg&quot;,&quot;srcNoWatermark&quot;:null,&quot;fullscreen&quot;:null,&quot;imageSize&quot;:null,&quot;height&quot;:711,&quot;width&quot;:1456,&quot;resizeWidth&quot;:null,&quot;bytes&quot;:null,&quot;alt&quot;:null,&quot;title&quot;:null,&quot;type&quot;:null,&quot;href&quot;:null,&quot;belowTheFold&quot;:false,&quot;topImage&quot;:true,&quot;internalRedirect&quot;:null,&quot;isProcessing&quot;:false,&quot;align&quot;:null,&quot;offset&quot;:false}" class="sizing-normal" alt="" srcset="https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_424,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 424w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_848,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 848w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_1272,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 1272w, https://substackcdn.com/image/fetch/$s_!RVLr!,w_1456,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2F49eff20b-9534-42a6-b2cd-aed737534701_1561x762.jpeg 1456w" sizes="100vw" fetchpriority="high"></picture><div class="image-link-expand"><div class="pencraft pc-display-flex pc-gap-8 pc-reset"><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container restack-image"><svg role="img" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20" fill="none" stroke-width="1.5" stroke="var(--color-fg-primary)" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><g><title></title><path d="M2.53001 7.81595C3.49179 4.73911 6.43281 2.5 9.91173 2.5C13.1684 2.5 15.9537 4.46214 17.0852 7.23684L17.6179 8.67647M17.6179 8.67647L18.5002 4.26471M17.6179 8.67647L13.6473 6.91176M17.4995 12.1841C16.5378 15.2609 13.5967 17.5 10.1178 17.5C6.86118 17.5 4.07589 15.5379 2.94432 12.7632L2.41165 11.3235M2.41165 11.3235L1.5293 15.7353M2.41165 11.3235L6.38224 13.0882"></path></g></svg></button><button tabindex="0" type="button" class="pencraft pc-reset pencraft icon-container view-image"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="20" height="20" viewBox="0 0 24 24" fill="none" stroke="currentColor" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round" class="lucide lucide-maximize2 lucide-maximize-2"><polyline points="15 3 21 3 21 9"></polyline><polyline points="9 21 3 21 3 15"></polyline><line x1="21" x2="14" y1="3" y2="10"></line><line x1="3" x2="10" y1="21" y2="14"></line></svg></button></div></div></div></a></figure></div><p>Rowan Atkinson w swoim wyst&#261;pieniu z 16 pa&#378;dziernika 2012 roku (na przyj&#281;ciu kampanii Reform Section 5) ostrzega&#322; przed &#8222;now&#261; nietolerancj&#261;&#8221; - zast&#281;powaniem jednej formy cenzury inn&#261;, tworzeniem &#8222;efektu mro&#380;&#261;cego&#8221; (chilling effect) i kryminalizacj&#261; subiektywnie &#8222;obra&#378;liwych&#8221; zachowa&#324; czy s&#322;&#243;w. 1 lutego 2014 roku Wielka Brytania, po d&#322;ugiej kampanii pod nazw&#261; Reform Section 5, zmieni&#322;a sekcj&#281; 5 ustawy o Porz&#261;dku Publicznym z 1986 roku. Sekcja ta brzmia&#322;a tak: <em>&#8222;Osoba pope&#322;nia wykroczenie, je&#380;eli: (a) u&#380;ywa gro&#378;nych, obra&#378;liwych lub zniewa&#380;aj&#261;cych s&#322;&#243;w lub zachowa&#324; (threatening, abusive or insulting), albo zachowuje si&#281; w spos&#243;b zak&#322;&#243;caj&#261;cy porz&#261;dek, (b) lub wystawia jakikolwiek napis, znak lub inn&#261; widoczn&#261; reprezentacj&#281;, kt&#243;ra jest gro&#378;na, obra&#378;liwa lub zniewa&#380;aj&#261;ca, w zasi&#281;gu s&#322;uchu lub wzroku osoby, kt&#243;ra mo&#380;e w wyniku tego poczu&#263; si&#281; zastraszona, zaniepokojona lub zraniona (harassment, alarm or distress)&#8221;. </em>By&#322;o to wykroczenie &#347;cigane z urz&#281;du, karane grzywn&#261; do 1000 funt&#243;w, a Policja mog&#322;a aresztowa&#263; osob&#281; pope&#322;niaj&#261;c&#261; wykroczenie bez nakazu. Problemem by&#322;o s&#322;owo &#8222;insulting&#8221; (zniewa&#380;aj&#261;cy/obra&#378;liwy) - bardzo szerokie i subiektywne w interpretacji. W kampanii wzi&#281;&#322;o udzia&#322; wiele os&#243;b publicznych, w tym aktor Rowan Atkinson, kt&#243;ry wyst&#261;pi&#322; z przem&#243;wieniem podczas przyj&#281;cia parlamentarnego, zorganizowanego specjalnie z okazji uruchomienia i promocji kampanii Reform Section 5. By&#322;o jedno z kluczowych wydarze&#324; kampanii - po tym wyst&#261;pieniu sprawa nabra&#322;a du&#380;ego rozg&#322;osu medialnego, a w efekcie kampanii w 2013 r. s&#322;owo &#8222;insulting&#8221; faktycznie usuni&#281;to z ustawy (zmiana wesz&#322;a w &#380;ycie 1 lutego 2014), co okrzykni&#281;te zosta&#322;o jako sukces dla wolno&#347;ci s&#322;owa.</p><p>Jednak Christian Institute, jeden z organizator&#243;w kampanii, regularnie re-postuje to przem&#243;wienie z komentarzem: &#8222;Jak ma&#322;o si&#281; zmieni&#322;o w ci&#261;gu 14 lat&#8221;. I faktycznie - mimo sukcesu kampanii (usuni&#281;cie s&#322;owa &#8222;insulting&#8221; w 2014), nowe przepisy stworzy&#322;y podobne mechanizmy.</p><p>Od 31 pa&#378;dziernika 2024 obowi&#261;zuj&#261; w Anglii tzw. narodowe strefy bezpiecznego dost&#281;pu (safe access zones w ramach Section 9 Public Order Act z 2023 roku) obejmuj&#261;ce teren 150 metr&#243;w wok&#243;&#322; ka&#380;dej kliniki aborcyjnej w Anglii i Walii (Szkocja i Irlandia P&#243;&#322;nocna maj&#261; w&#322;asne, podobne przepisy). Zakazane jest zachowanie, kt&#243;re mo&#380;e &#8222;wp&#322;ywa&#263;&#8221;, &#8222;zastrasza&#263;&#8221; lub wyra&#380;a&#263; &#8222;dezaprobat&#281;&#8221; wobec aborcji. Prawo nie wymienia wprost modlitwy, ale policja i s&#261;dy interpretuj&#261; nawet cich&#261;, niem&#261; modlitw&#281; (prowadzon&#261; w my&#347;li) jako potencjalny &#8222;wp&#322;yw&#8221;. Najg&#322;o&#347;niejsze przypadki to Adam Smith-Connor (weteran armii brytyjskiej, fizjoterapeuta), zatrzymany i s&#261;dzony za to, &#380;e sta&#322; 50 m od kliniki w Bournemouth i przez 3 minuty modli&#322; si&#281; w milczeniu za swojego syna, zabitego w procesie aborcji, czy Isabel Vaughan-Spruce (katoliczka, wolontariuszka), wielokrotnie aresztowana, w 2025 roku postawiono jej zarzuty karne za stanie i cich&#261; modlitw&#281; w Birmingham. Proces zaplanowany na pa&#378;dziernik 2026. Spraw&#281; mi&#281;dzynarodowo nag&#322;o&#347;ni&#322; w lutym 2025 wiceprezydent USA JD Vance podczas przem&#243;wienia w Monachium nazywaj&#261;c to wprost orwellowsk&#261; my&#347;lozbrodni&#261;. Ameryka&#324;ski Departament Stanu w sierpniu 2025 nazwa&#322; to ra&#380;&#261;cym naruszeniem wolno&#347;ci s&#322;owa i religii. Organizacje takie jak ADF International i Christian Institute broni&#261; tych os&#243;b w s&#261;dach.</p><p>W Wielkiej Brytanii mo&#380;na zosta&#263; aresztowanym i skazanym za posty w mediach spo&#322;eczno&#347;ciowych na podstawie Ustawy o komunikacji z 2003 r. (art. 127) oraz Ustawy o z&#322;o&#347;liwych przekazach z 1988 r., kt&#243;re nak&#322;adaj&#261; kary za tworzenie lub podawanie wiadomo&#347;ci &#8222;ra&#380;&#261;co obra&#378;liwych&#8221;, &#8222;nieprzyzwoitych, obscenicznych lub gro&#378;nych&#8221;. Komik Graham Linehan (tw&#243;rca serialu &#8222;Father Ted&#8221;) zosta&#322; aresztowany na lotnisku Heathrow w 2025 r. za tweety krytykuj&#261;ce aktywist&#243;w transp&#322;ciowych. W 2025 policja prowadzi&#322;a masowe aresztowania za wpisy dotycz&#261;ce imigracji - cz&#281;sto za retweety, memy lub komentarze uznane za &#8222;pod&#380;egaj&#261;ce do nienawi&#347;ci&#8221; lub &#8222;fa&#322;szywe informacje&#8221;. Online Safety Act 2023 (wdro&#380;ony fazami w 2025) nak&#322;ada na platformy obowi&#261;zek usuwania &#8222;szkodliwych&#8221; tre&#347;ci, definiuj&#261;c nowe przest&#281;pstwa: fa&#322;szywe przekazy (ang. false communications offence &#8211; art. 179), przest&#281;pstwo, kt&#243;re polega na wysy&#322;aniu wiadomo&#347;ci zawieraj&#261;cych informacje, o kt&#243;rych nadawca wie, &#380;e s&#261; fa&#322;szywe, z zamiarem spowodowania szkody psychicznej lub fizycznej u prawdopodobnego odbiorcy (np. kogo&#347;, kto mo&#380;e przeczyta&#263; post lub go udost&#281;pni&#263;). Drug&#261; now&#261; kategori&#261; przest&#281;pstw s&#261; &#8222;przekazy zawieraj&#261;ce gro&#378;b&#281;&#8221; (ang. threatening communications offence &#8211; art. 181), polegaj&#261;ce na wysy&#322;aniu wiadomo&#347;ci zawieraj&#261;cej gro&#378;b&#281; &#347;mierci, powa&#380;nego uszczerbku na zdrowiu, gwa&#322;tu, napa&#347;ci seksualnej lub powa&#380;nej straty finansowej. Elon Musk: &#8222;prawdziwy faszyzm to aresztowanie tysi&#281;cy ludzi za posty w mediach spo&#322;eczno&#347;ciowych&#8221;.</p><p><strong>Warto pami&#281;ta&#263; wyst&#261;pienia Atkinsona:</strong></p><blockquote><p>&#8222;Punktem wyj&#347;cia dla mnie przy rozwa&#380;aniu ka&#380;dej kwestii dotycz&#261;cej wolno&#347;ci s&#322;owa jest moje g&#322;&#281;bokie przekonanie, &#380;e drug&#261; najcenniejsz&#261; rzecz&#261; w &#380;yciu jest prawo do swobodnego wyra&#380;ania siebie. Pierwsz&#261; najcenniejsz&#261; rzecz&#261; w &#380;yciu jest, moim zdaniem, jedzenie, a trzeci&#261; &#8211; dach nad g&#322;ow&#261;. Ale sta&#322;e miejsce na pozycji numer 2 ma dla mnie wolno&#347;&#263; wypowiedzi &#8211; tu&#380; poni&#380;ej potrzeby podtrzymywania &#380;ycia samego w sobie.</p><p>Dzieje si&#281; tak dlatego, &#380;e przez ca&#322;e moje &#380;ycie zawodowe korzysta&#322;em w tym kraju z wolno&#347;ci s&#322;owa i w pe&#322;ni oczekuj&#281;, &#380;e b&#281;d&#281; m&#243;g&#322; to robi&#263; nadal. Osobi&#347;cie uwa&#380;am, &#380;e jest wysoce nieprawdopodobne, abym zosta&#322; kiedykolwiek aresztowany za cokolwiek, co reguluj&#261; przepisy ograniczaj&#261;ce wolno&#347;&#263; wypowiedzi &#8211; z uwagi na niew&#261;tpliwie uprzywilejowan&#261; pozycj&#281;, jak&#261; daje wysoki profil publiczny. Dlatego moje obawy dotycz&#261; mniej mnie samego, a bardziej tych, kt&#243;rzy s&#261; bardziej nara&#380;eni ze wzgl&#281;du na ni&#380;szy profil: na przyk&#322;ad m&#281;&#380;czyzny aresztowanego w Oksfordzie za nazwanie policyjnego konia &#8222;gejem&#8221;; nastolatka aresztowanego za nazwanie Ko&#347;cio&#322;a Scjentologicznego &#8222;sekt&#261;&#8221;; czy w&#322;a&#347;ciciela kawiarni aresztowanego za wy&#347;wietlanie fragment&#243;w Biblii na ekranie telewizora.</p><p>Kiedy us&#322;ysza&#322;em o niekt&#243;rych z tych bardziej absurdalnych wykrocze&#324; i zarzut&#243;w, przypomnia&#322;em sobie, &#380;e by&#322;em ju&#380; w takiej sytuacji &#8211; w kontek&#347;cie fikcyjnym. Swego czasu robi&#322;em program <em>Not the Nine O&#8217;Clock News,</em> gdzie nakr&#281;cili&#347;my skecz, w kt&#243;rym Griff Rhys-Jones gra&#322; posterunkowego Savage&#8217;a &#8211; jawnie rasistowskiego policjanta, kt&#243;rego ja, jako jego dow&#243;dca, strofuj&#281; za aresztowanie czarnego m&#281;&#380;czyzny na podstawie ca&#322;ego szeregu absurdalnych, zmy&#347;lonych i niedorzecznych zarzut&#243;w. Zarzuty, jakie posterunkowy Savage postawi&#322; panu Winstonowi Kodogo z 55 Mercer Road, brzmia&#322;y nast&#281;puj&#261;co: &#8222;spacerowanie po p&#281;kni&#281;ciach w chodniku&#8221;, &#8222;chodzenie w krzykliwej koszuli w terenie zabudowanym w godzinach wieczornych&#8221;, i - jeden z moich ulubionych - &#8222;spacerowanie wsz&#281;dzie dooko&#322;a&#8221;. Zosta&#322; r&#243;wnie&#380; aresztowany za: &#8222;oddawanie moczu w publicznej toalecie&#8221; oraz &#8222;patrzenie na mnie w dziwny spos&#243;b&#8221;.</p><p>Czy kto&#347; by pomy&#347;la&#322;, &#380;e b&#281;dziemy mieli do czynienia z prawem, kt&#243;re na&#347;laduje fikcj&#281; z tak&#261; dok&#322;adno&#347;ci&#261;? Czyta&#322;em gdzie&#347; wypowied&#378; obro&#324;cy obecnego stanu rzeczy, kt&#243;ry twierdzi&#322;, &#380;e fakt, i&#380; sprawa &#8222;gejowskiego konia&#8221; zosta&#322;a umorzona po tym, jak aresztowany odm&#243;wi&#322; zap&#322;acenia grzywny, a sprawa scjentologiczna r&#243;wnie&#380; zosta&#322;a umorzona w trakcie post&#281;powania s&#261;dowego, co dowodzi, &#380;e prawo dzia&#322;a dobrze. Ignoruje si&#281; jednak fakt, &#380;e jedynym powodem umorzenia tych spraw by&#322; rozg&#322;os, jaki zyska&#322;y. Policja wyczu&#322;a, &#380;e jest bliska o&#347;mieszenie si&#281; i wycofa&#322;a si&#281;. A co z tysi&#261;cami innych spraw, kt&#243;re nie mia&#322;y szcz&#281;&#347;cia skorzysta&#263; z dobrodziejstwa publicznej uwagi? Kt&#243;re nie by&#322;y wystarczaj&#261;co absurdalne, by przyci&#261;gn&#261;&#263; media? Nawet w przypadkach, gdy dzia&#322;ania wycofano, ludzie byli aresztowani, przes&#322;uchiwani, zabierani do s&#261;du, a potem wypuszczani. To nie jest prawo dzia&#322;aj&#261;ce prawid&#322;owo. To jest cenzura najbardziej zastraszaj&#261;cego rodzaju, kt&#243;ra gwarantuje &#8211; jak powiedzia&#322; lord Dear &#8211; &#8222;efekt mro&#380;&#261;cy&#8221; dla wolno&#347;ci wypowiedzi i wolno&#347;ci protestu.</p><p>Po&#322;&#261;czony Komitet Parlamentu ds. Praw Cz&#322;owieka podsumowa&#322; t&#281; spraw&#281; bardzo dobrze, m&#243;wi&#261;c: &#8222;Podczas gdy aresztowanie protestuj&#261;cego za u&#380;ycie mowy &#8216;gro&#378;nej lub obra&#378;liwej&#8217; mo&#380;e &#8211; w zale&#380;no&#347;ci od okoliczno&#347;ci &#8211; by&#263; proporcjonaln&#261; reakcj&#261;, nie uwa&#380;amy, aby j&#281;zyk lub zachowanie, kt&#243;re jest jedynie &#8216;obra&#378;liwe&#8217;, powinno kiedykolwiek by&#263; w jakikolwiek spos&#243;b kryminalizowane. Jasnym problemem z zakazem stosowania obelg jest to, &#380;e zbyt wiele rzeczy mo&#380;na tak zinterpretowa&#263;. Na przyk&#322;ad pewne osoby mog&#261; bra&#263; za obelg&#281; krytyk&#281;, kpin&#281;, sarkazm czy niepochlebne por&#243;wnanie. Samo stwierdzenie alternatywnego punktu widzenia wobec jakiejkolwiek ortodoksji mo&#380;e by&#263; zinterpretowane jako obelga. A poniewa&#380; tak wiele rzeczy mo&#380;na uzna&#263; za obelg&#281;, nic dziwnego, &#380;e tak wiele rzeczy zosta&#322;o za ni&#261; uznane - jak pokazuj&#261; przyk&#322;ady, o kt&#243;rych wcze&#347;niej m&#243;wi&#322;em.</p><p>Chocia&#380; omawiane prawo znajduje si&#281; w kodeksie od ponad 25 lat, jest ono wska&#378;nikiem kultury, kt&#243;ra opanowa&#322;a programy kolejnych rz&#261;d&#243;w &#8211; kultury, mia&#322;a ambicj&#281; do powstrzymania obrzydliwych element&#243;w spo&#322;ecze&#324;stwa, w rzeczywisto&#347;ci stworzy&#322;a spo&#322;ecze&#324;stwo o niezwykle autorytarnej i kontroluj&#261;cej naturze. To w&#322;a&#347;nie mo&#380;na nazwa&#263; Now&#261; Nietolerancj&#261; &#8211; now&#261;, ale intensywn&#261; ch&#281;ci&#261; zakneblowania niewygodnych g&#322;os&#243;w sprzeciwu.</p><p>&#8222;Nie jestem nietolerancyjny&#8221; &#8211; m&#243;wi wielu wysoko wykszta&#322;conych, liberalnie my&#347;l&#261;cych ludzi: &#8222;Jestem nietolerancyjny tylko wobec nietolerancji&#8221;. I ludzie kiwaj&#261; g&#322;owami ze zrozumieniem i m&#243;wi&#261; &#8222;O, m&#261;dre s&#322;owa, m&#261;dre s&#322;owa&#8221;. A jednak je&#347;li pomy&#347;licie o tym rzekomo niepodwa&#380;alnym stwierdzeniu d&#322;u&#380;ej ni&#380; pi&#281;&#263; sekund, zdacie sobie spraw&#281;, &#380;e jedyne, co ono proponuje, to zast&#261;pienie jednego rodzaju nietolerancji innym &#8211; co dla mnie nie stanowi &#380;adnego post&#281;pu. Ukryte uprzedzenia, niesprawiedliwo&#347;ci czy urazy nie s&#261; rozwi&#261;zywane przez aresztowanie ludzi. S&#261; rozwi&#261;zywane przez poruszanie tych kwestii, dyskutowanie o nich i radzenie sobie z nimi &#8211; najlepiej poza procesem prawnym. Dla mnie najlepszym sposobem na zwi&#281;kszenie odporno&#347;ci spo&#322;ecze&#324;stwa na obra&#378;liw&#261; mow&#281; jest pozwolenie na jej znacznie wi&#281;ksz&#261; obecno&#347;&#263; w przestrzeni publicznej. Tak jak z chorobami dzieci&#281;cymi &#8211; lepiej opieracie si&#281; tym zarazkom, na kt&#243;re ju&#380; byli&#347;cie nara&#380;eni. Musimy zbudowa&#263; nasz&#261; odporno&#347;&#263; na obra&#380;anie si&#281;, aby&#347;my mogli radzi&#263; sobie z problemami, kt&#243;re mo&#380;e podnie&#347;&#263; ca&#322;kowicie uzasadniona krytyka. Naszym priorytetem powinno by&#263; zajmowanie si&#281; przekazem, a nie pos&#322;a&#324;cem. Jak powiedzia&#322; prezydent Obama w przem&#243;wieniu do Organizacji Narod&#243;w Zjednoczonych jaki&#347; miesi&#261;c temu, godne pochwa&#322;y wysi&#322;ki maj&#261;ce na celu ograniczenie mowy mog&#261; sta&#263; si&#281; narz&#281;dziem do uciszania krytyk&#243;w lub uciskania mniejszo&#347;ci. &#8222;Najsilniejsz&#261; broni&#261; przeciwko mowie nienawi&#347;ci nie jest represja; jest ni&#261; wi&#281;cej mowy&#8221;. I to jest sedno mojej tezy: wi&#281;cej mowy. Je&#347;li chcemy silnego spo&#322;ecze&#324;stwa, potrzebujemy bardziej wi&#281;kszej debaty &#8211; a ta musi obejmowa&#263; prawo do obra&#380;ania lub obra&#380;ania si&#281;. Bo, jak kto&#347; kiedy&#347; powiedzia&#322;, wolno&#347;&#263; bycia nieobra&#380;anym nie jest &#380;adn&#261; wolno&#347;ci&#261;. Uchylenie tego jednego s&#322;owa w tym przepisie b&#281;dzie tylko ma&#322;ym krokiem, ale mam nadziej&#281;, &#380;e b&#281;dzie to krok kluczowy w tym, co powinno by&#263; d&#322;ugoterminowym projektem powstrzymania i powolnego cofania pe&#322;zn&#261;cej kultury cenzury. To ma&#322;a potyczka w bitwie &#8211; moim zdaniem &#8211; z tym, co sir Salman Rushdie nazywa &#8222;przemys&#322;em oburzenia&#8221;: samozwa&#324;czymi arbiterami dobra publicznego, kt&#243;rzy podsycaj&#261; medialne oburzenie, na kt&#243;re policja czuje straszliw&#261; presj&#281;, by reagowa&#263;.</p><p>Dzwoni gazeta do Scotland Yardu: kto&#347; powiedzia&#322; co&#347; lekko obra&#378;liwego na Twitterze o kim&#347;, kogo uwa&#380;amy za narodowy skarb. &#8222;Co z tym zrobicie?&#8221; Policja wpada w panik&#281;, zaczyna si&#281; miota&#263; i chwyta najbardziej nieodpowiedni&#261; lin&#281; ratunkow&#261; ze wszystkich: Sekcja 5 ustawy o porz&#261;dku publicznym &#8211; to pretekst, w ramach kt&#243;rego mo&#380;na aresztowa&#263; kogokolwiek za powiedzenie czegokolwiek, co ktokolwiek inny m&#243;g&#322;by uzna&#263; za obra&#378;liwe. Wiecie, nie potrzebuj&#261; nawet prawdziwej ofiary. Wystarczy, &#380;e oceni&#261;, i&#380; kto&#347; m&#243;g&#322;by poczu&#263; si&#281; obra&#380;ony, gdyby us&#322;ysza&#322; lub przeczyta&#322; to, co zosta&#322;o powiedziane. Najbardziej absurdalny stopie&#324; swobody. Burze wok&#243;&#322; komentarzy na Twitterze i Facebooku podnios&#322;y fascynuj&#261;ce kwestie dotycz&#261;ce wolno&#347;ci s&#322;owa, z kt&#243;rymi jeszcze tak naprawd&#281; nie zd&#261;&#380;yli&#347;my si&#281; upora&#263;. Po pierwsze, &#380;e wszyscy musimy bra&#263; odpowiedzialno&#347;&#263; za to, co m&#243;wimy &#8211; co jest ca&#322;kiem dobr&#261; lekcj&#261;. Ale po drugie &#8211; nauczyli&#347;my si&#281;, jak przera&#380;aj&#261;co dra&#380;liwe i nietolerancyjne sta&#322;o si&#281; spo&#322;ecze&#324;stwo nawet wobec naj&#322;agodniejszego niepochlebnego komentarza.</p><p>Prawo nie powinno wspiera&#263; ani pomaga&#263; tej nowej nietolerancji. Wolno&#347;&#263; s&#322;owa mo&#380;e tylko ucierpie&#263;, je&#347;li prawo uniemo&#380;liwia nam radzenie sobie z jej konsekwencjami. Oferuj&#281; Wam ca&#322;e moje serdeczne poparcie dla kampanii Reform Section 5. Dzi&#281;kuj&#281; bardzo.</p></blockquote><div><hr></div><p><em>&#8220;Panie Mariuszu - jak mo&#380;na Pana wesprze&#263;?&#8221; - zada&#322; mi pytanie jeden z moich subskrybent&#243;w. Blog na Substacku jest to hobby czasoch&#322;onne, ale nie planowa&#322;em tej dzia&#322;alno&#347;ci, jako &#378;r&#243;d&#322;a dodatkowego dochodu (do tej pory mam jednego p&#322;atnego subskrybenta ochotnika). Ale je&#347;li ktokolwiek uwa&#380;a, &#380;e warto udzieli&#263; mi wsparcie finansowe - to poni&#380;sza zrzutka daje tak&#261; mo&#380;liwo&#347;&#263;. Za ka&#380;d&#261; wp&#322;at&#281; - serdecznie dzi&#281;kuj&#281; :)</em></p><p class="button-wrapper" data-attrs="{&quot;url&quot;:&quot;https://zrzutka.pl/v42nfk&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Kawa dla autora&quot;,&quot;action&quot;:null,&quot;class&quot;:&quot;button-wrapper&quot;}" data-component-name="ButtonCreateButton"><a class="button primary button-wrapper" href="https://zrzutka.pl/v42nfk"><span>Kawa dla autora</span></a></p><div><hr></div><p>&#377;r&#243;d&#322;o: </p><div id="youtube2-BiqDZlAZygU" class="youtube-wrap" data-attrs="{&quot;videoId&quot;:&quot;BiqDZlAZygU&quot;,&quot;startTime&quot;:null,&quot;endTime&quot;:null}" data-component-name="Youtube2ToDOM"><div class="youtube-inner"><iframe src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/BiqDZlAZygU?rel=0&amp;autoplay=0&amp;showinfo=0&amp;enablejsapi=0" frameborder="0" loading="lazy" gesture="media" allow="autoplay; fullscreen" allowautoplay="true" allowfullscreen="true" width="728" height="409"></iframe></div></div>]]></content:encoded></item></channel></rss>